Caltov

Caltov to zanikła wieś w powiecie Tachov, leżąca około pięciu kilometrów na wschód od Planej, w dolinie potoku zwanego Kosí potok, na zboczu wzgórza Klunka. Miejsce to niegdyś było zamieszkaną osadą z własną historią sięgającą średniowiecza, dziś pozostała po nim tylko jedna kaplica i ślady w krajobrazie.

Gdzie leży Caltov?

Dawna wieś znajduje się na południowo-wschodnim stoku wzgórza Klunka, przy dolinie Kosího potoka, w pobliżu drogi łączącej Planą z Lestkovem. Teren leży na wysokości około 486 metrów nad poziomem morza. To spokojna, leśno-łąkowa okolica Tachovska, dziś odwiedzana głównie przez turystów pieszych i rowerowych szukających śladów zaniklych osad czeskiego pogranicza.

Jak zaczęła się historia tego miejsca?

Najstarsze wzmianki o Caltovie sięgają XIV wieku — miejscowość pojawia się w rejestrze podatkowym z 1379 roku. W średniowieczu stała tu niewielka rycerska siedziba, związana z drobną szlachtą lokalną. Od 1517 roku majątek związany z Caltovem został włączony do rozleglejszych dóbr należących do pobliskiej Planej, tracąc tym samym samodzielność jako odrębna posiadłość szlachecka.

Co stało się z dawną twierdzą?

Okres wojny trzydziestoletniej (1618–1648) przyniósł zniszczenie miejscowej warowni. Kamień i inne materiały z rozebranej budowli posłużyły później do wznoszenia zabudowań wsi, która powstała na tym miejscu już po zakończeniu wojny. Nieliczne pozostałości dawnej siedziby rycerskiej były jeszcze widoczne i opisywane w latach dwudziestych XX wieku, choć z czasem zatarły się niemal całkowicie.

Kiedy powstała wieś i jak długo istniała?

Osada wiejska na miejscu dawnej twierdzy jest po raz pierwszy odnotowana w rejestrze podatkowym z 1654 roku, a więc wkrótce po wojnie trzydziestoletniej. W XIX wieku Caltov był niewielką miejscowością — w 1838 roku liczył zaledwie jedenaście domów i sześćdziesięciu sześciu mieszkańców. Wieś przetrwała jeszcze pierwszą połowę XX wieku, jednak po 1945 roku, w następstwie wysiedlenia niemieckojęzycznej ludności tych terenów, zaczęła szybko pustoszeć i po 1946 roku faktycznie przestała istnieć jako zamieszkana miejscowość.

Co zostało z Caltova dzisiaj?

Współcześnie po dawnej wsi pozostała niemal wyłącznie pamięć oraz jeden budynek wraz z niewielką kaplicą, stojącą przy dawnej drodze prowadzącej do miejscowości. Kaplica przetrwała najgorsze lata powojennego zaniedbania i została odnowiona w latach dziewięćdziesiątych XX wieku, dzięki czemu do dziś stanowi jedyny wyraźny punkt orientacyjny wskazujący na dawne osadnictwo w tym miejscu. Zachowały się też archiwalne fotografie z 1935 roku, dokumentujące wygląd wsi jeszcze przed jej zanikiem.

Czy okolica Caltova ma znaczenie przyrodnicze?

Teren wokół dawnej wsi bywa też wymieniany w kontekście geologicznym — leży w strefie skał metamorficznych z okresu proterozoiku, w których występują minerały takie jak andaluzyt i cyjanit. Dla amatorów mineralogii i geologii to dodatkowy powód, by zboczyć z głównych szlaków Tachovska w stronę Klunki.

Jak dziś dotrzeć do Caltova?

Miejsce to funkcjonuje dziś przede wszystkim jako punkt na trasach pieszych i rowerowych prowadzących przez okolice Planej. Brak zabudowy i infrastruktury turystycznej sprawia, że odwiedzający mogą liczyć głównie na spokojny spacer przez las i łąki, z kaplicą jako celem lub punktem orientacyjnym na trasie.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Caltov? Około pięciu kilometrów na wschód od Planej, w powiecie Tachov, na zboczu wzgórza Klunka nad doliną Kosího potoka.

Czy w Caltovie ktoś jeszcze mieszka? Nie — wieś przestała istnieć jako zamieszkana miejscowość po 1946 roku, po wysiedleniu jej niemieckojęzycznych mieszkańców.

Co zachowało się z dawnej wsi? Jeden budynek oraz niewielka kaplica przy dawnej drodze do wsi, odnowiona w latach dziewięćdziesiątych XX wieku.

Czy w Caltovie stała kiedyś twierdza? Tak, w średniowieczu istniała tu niewielka rycerska siedziba, zniszczona podczas wojny trzydziestoletniej; jej resztki były widoczne jeszcze w latach dwudziestych XX wieku.

Czy do Caltova prowadzi znakowany szlak? Tak, miejsce leży na trasie pieszej łączącej je z Planą, popularnej wśród osób szukających śladów zaniklych wsi czeskiego pogranicza.