Caetsweyers

Caetsweyers to rezerwat przyrody rozciągający się na granicy Diepenbeek, Genk i Bilzen, w belgijskiej prowincji Limburgia. Jego trzon stanowi łańcuch połączonych ze sobą historycznych stawów, otoczonych podmokłymi łąkami i pasami zieleni, które oddzielają teren od przemysłowej strefy Genk-Zuid na północy oraz od dzielnic mieszkalnych Diepenbeek na południu.

Skąd wzięły się stawy?

Zbiorniki wodne, wokół których wykształcił się dzisiejszy obszar chroniony, powstały w 1948 roku. Pierwotnie służyły hodowli ryb, przede wszystkim karpia — była to więc typowa gospodarka stawowa, jaką spotyka się w wielu nizinnych rejonach Flandrii. Dopiero z czasem, gdy produkcja rybna straciła na znaczeniu, teren zaczął zmieniać charakter i stopniowo przechodzić pod opiekę przyrodniczą.

Kto dziś zarządza Caetsweyers?

Przełomowym momentem była data 15 października 2013 roku, kiedy organizacja Limburgs Landschap vzw, zajmująca się ochroną przyrody w regionie Limburgii, stała się właścicielem około 22-hektarowego obszaru wodno-błotnego określanego jako „De Caetsweyers”. W kolejnych latach fundacja dokupowała sąsiadujące działki, dzięki czemu chroniony obszar rozrósł się do obecnych 48 hektarów.

Na czym polegała rewitalizacja terenu?

Historyczny łańcuch stawów przeszedł kompleksową odbudowę, wspartą kwotą 1,7 miliona euro w ramach flamandzkiego programu Blue Deal, którego celem jest łagodzenie skutków suszy i niedoboru wody. Dzięki tym pracom obszar zyskał funkcję dodatkowego bufora klimatycznego — może zatrzymywać wodę deszczową w ilości sięgającej około 95 tysięcy metrów sześciennych, co ma znaczenie zarówno dla lokalnej przyrody, jak i dla ograniczania ryzyka podtopień w okolicy. Prace przyniosły też wymierne korzyści ekologiczne, poprawiając jakość siedlisk wodnych i błotnych.

Co zyskali odwiedzający?

Równolegle z pracami renaturyzacyjnymi w Caetsweyers powstała infrastruktura dla turystów i mieszkańców — drewniany pomost (kładka) prowadzący nad wodą oraz dwa punkty widokowe, z których można obserwować ptactwo i krajobraz stawów bez ingerowania w spokój tego wrażliwego ekosystemu. Dzięki temu teren, który przez dekady pełnił funkcję gospodarczą, stał się miejscem dostępnym do spacerów i obserwacji przyrody.

Jakie zwierzęta można tu spotkać?

Mozaika stawów, trzcinowisk i podmokłych łąk przyciąga ptaki związane ze środowiskiem wodnym. Wśród gatunków obserwowanych w Caetsweyers wymienia się cyraneczkę, bąka oraz zimorodka — ptaki charakterystyczne dla dobrze zachowanych, spokojnych terenów wodno-błotnych. Obecność tak wymagających gatunków świadczy o jakości siedliska, jakie udało się odtworzyć dzięki wieloletnim działaniom ochronnym.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Caetsweyers? Obszar leży na styku gmin Diepenbeek, Genk i Bilzen, pomiędzy przemysłową strefą Genk-Zuid a osiedlami mieszkalnymi Diepenbeek.

Jak duży jest rezerwat? Obecnie obejmuje około 48 hektarów, choć w momencie przejęcia przez Limburgs Landschap vzw w 2013 roku było to jedynie około 22 hektary.

Skąd wzięły się stawy w Caetsweyers? Zostały wykopane w 1948 roku z myślą o hodowli ryb, w tym karpia, i dopiero później przekształcono je w obszar chroniony.

Co można zobaczyć, odwiedzając ten teren? Łańcuch stawów, tereny podmokłe, drewnianą kładkę oraz dwa punkty widokowe, a przy odrobinie szczęścia także ptaki wodne, takie jak zimorodek czy bąk.

Czy renaturyzacja Caetsweyers ma znaczenie poza przyrodą? Tak — odtworzony system stawów pełni też funkcję bufora klimatycznego, zatrzymując wodę deszczową i ograniczając skutki suszy w regionie.