Brozany

Brozany, pełną nazwą Brozany nad Ohří, to niewielkie miasteczko targowe w powiecie Litomierzyce, w kraju usteckim, leżące na lewym brzegu Ohrzy około 9 km na południe od Litomierzyc. Mieszka tu nieco ponad tysiąc trzysta osób, a w granicach administracyjnych gminy znajduje się także sąsiadująca z centrum wieś Hostěnice.

Co jest tu główną atrakcją?

Sercem miejscowości jest dawna tvrz, czyli obronna rezydencja szlachecka, stojąca na skarpie nad rzeką. Można ją zwiedzać od 2005 roku, kiedy zakończono wieloletnie prace konserwatorskie — wcześniej budynek przez dekady służył celom gospodarczym i administracyjnym, a jego historyczny charakter był praktycznie niewidoczny pod powojennymi przebudowami.

Jak zmieniała się rezydencja przez wieki?

Pierwotną drewnianą tvrz postawili w XIV wieku proboszczowie z Mělníka. Na początku XV stulecia zastąpiono ją murowaną budowlą, a po 1559 roku Zikmund Brozanský z Vřesovic przekształcił ją w piętrowy renesansowy zamek, zdobiony od 1563 roku bogatą dekoracją sgraffitową i inskrypcjami na fasadzie. Gdy w 1601 roku majątek kupił Jan Zbyněk Zajíc z Hazmburka, dobudował trzecie piętro oraz dwa wykusze, starając się przy tym zachować i rozbudować istniejące zdobienia. Dobre czasy skończyły się w 1631 roku, gdy — pod panowaniem rodu Lobkowiczów — zamek złupiły i spaliły wojska saskie, a otaczające go fortyfikacje i dwór zostały zrównane z ziemią. Kolejny pożar w 1880 roku zniszczył dwa najwyższe piętra, które później rozebrano, a zachowane fragmenty sgraffita przykryto tynkiem. W drugiej połowie XX wieku budynek zaadaptowano najpierw na potrzeby miejscowego spółdzielni rolniczej, później do lat 90. służył okresowej administracji cywilnej. Prace ratunkowe prowadzone w latach 2002–2005 przywróciły obiektowi funkcję zabytku dostępnego dla odwiedzających.

Co jeszcze warto zobaczyć?

Drugim ważnym punktem jest dwuwieżowy kościół pod wezwaniem św. Gotarda, którego najstarsze, romańskie partie sięgają końca XII wieku. Budowla rozrastała się przez kolejne stulecia, więc dziś w jednej konstrukcji można rozpoznać elementy stylu romańskiego, gotyckiego, renesansowego i barokowego — rzadko spotykane połączenie w tak niewielkiej miejscowości.

Jak wygląda okolica nad Ohrzą?

Odcinek rzeki przepływający przez Brozany zachował naturalny, nieuregulowany charakter, z wyraźnymi meandrami i fragmentami lasu łęgowego — sąsiadujący z miasteczkiem las Pístecký objęty jest ochroną przyrodniczą. Nad wodą działa międzynarodowy kemping, a warunki sprzyjają wędkarstwu i turystyce wodnej, więc latem to popularny cel wypadów z Litomierzyc i Roudnicy.

Czym jest Hostěnice?

Hostěnice to wieś wchodząca w skład gminy Brozany nad Ohří, leżąca kilka kilometrów od centrum. Pierwsza pisemna wzmianka o niej pochodzi z 1207 roku, gdy okoliczne ziemie przekazano klasztorowi w Oseku, a w 1226 roku donację potwierdził król Przemysł Otokar I. Od 1558 roku Hostěnice należało do rodu Zajíców jako część majątku brozańskiego — dlatego historia obu miejscowości jest ściśle powiązana, choć to dwie odrębne jednostki w ramach jednej gminy.

Kiedy przyjechać?

Region ma umiarkowany klimat środkowoeuropejski, więc najwygodniej zwiedzać wiosną i latem — na początku maja odbywa się tradycyjna Brozanska pouť, czyli odpust połączony z procesją z lampionami, a latem można połączyć zwiedzanie zamku z wypoczynkiem nad rzeką.

Najczęstsze pytania

Czy zamek w Brozanach można zwiedzać? Tak, dawna tvrz jest otwarta dla turystów od 2005 roku, po zakończeniu prac konserwatorskich.

Co łączy Brozany z Hostěnicami? Hostěnice to sąsiadująca wieś w tej samej gminie, historycznie związana z majątkiem brozańskim od XVI wieku.

Jak dojechać do Brozanów nad Ohří? Miejscowość leży około 9 km na południe od Litomierzyc, na lewym brzegu Ohrzy.

Co poza zamkiem warto zobaczyć? Kościół św. Gotharda z elementami czterech stylów architektonicznych oraz naturalny, meandrujący odcinek Ohrzy z chronionym lasem Pístecký.