Borschengrün

Boršengrýn (niem. Borschengrün) to ruiny średniowiecznego zamku położone na skalistym cyplu nad potokem Kynžvartský, tuż przy wsi Úbočí w powiecie Cheb, w kraju karlowarskim. Choć z dawnej warowni zostało dziś niewiele, miejsce wciąż przyciąga miłośników historii regionu pogranicza czesko-niemieckiego.

Gdzie leży i jak dotrzeć?

Zamczysko znajduje się na południowo-zachodnim skraju wsi Úbočí, nieopodal Lázní Kynžvart (Kynżwart), jednego z uzdrowisk zachodnioczeskiego trójkąta uzdrowiskowego. Skalny cypel, na którym stała warownia, wznosi się nad prawym brzegiem potoku Kynžvartský, co zapewniało jej naturalną ochronę od strony wąwozu. Okolica leży w spokojnym, lesistym pasie pogranicza, dobrze znanym z tras pieszych i rowerowych łączących pobliskie uzdrowiska z zabytkami regionu.

Skąd wzięła się nazwa i kto zbudował zamek?

Historia miejsca sięga średniowiecza, gdy wieś Amonsgrýn — dzisiejsze Úbočí — wraz z tamtejszym dworem obronnym należała do majątku kynżwarckiego. W 1373 roku dobra te nabył Boreš z Oseka. Ponieważ na odbudowę pobliskiego zamku Kynžvart nadal obowiązywał zakaz, Boreš postarał się o zgodę cesarza Karola IV, którą otrzymał w 1374 roku, na wzniesienie nowej warowni w miejscu istniejącego dworu w Úbočí. Nowy zamek, ukończony do 1380 roku, nazwano od imienia fundatora — po niemiecku Borschengrün, co można tłumaczyć jako „łąka Boreša”, a po czesku Boršengrýn.

Jak wyglądały jego dzieje?

Zamek pełnił funkcję siedziby rycerskiej strzegącej pogranicznych włości rodu, który go wzniósł. Jego istnienie nie trwało jednak długo — w sierpniu 1452 roku, podczas jednego z pogranicznych sporów zbrojnych, warownię zdobyły i zniszczyły wojska miasta Cheb (Eger). Od tego momentu zamek przestał być odbudowywany i konserwowany, a jego mury stopniowo popadały w ruinę, ulegając naturalnemu rozkładowi i rozbiórce przez okolicznych mieszkańców szukających budulca.

Co można dziś zobaczyć na miejscu?

Z dawnej warowni zachowały się jedynie skromne ślady umocnień ziemnych i fragmenty dawnych wałów obronnych, widoczne na skalistym cyplu ponad potokiem. Ciekawostką związaną z historią zamku jest mur pobliskiego cmentarza żydowskiego w Úbočí, wzniesiony częściowo z kamienia pochodzącego z rozebranych murów zamkowych — to właśnie on stanowi dziś najbardziej namacalne świadectwo istnienia niegdysiejszej warowni. Dla odwiedzających Boršengrýn to przede wszystkim miejsce o wyraźnym potencjale krajobrazowym i historycznym, gdzie trzeba samodzielnie odtworzyć w wyobraźni dawny układ obronny, opierając się na ukształtowaniu terenu.

Dla kogo jest to miejsce?

Zrujnowany zamek najlepiej sprawdzi się jako cel krótkiego spaceru dla osób zainteresowanych historią regionu Chebska i pogranicza czesko-bawarskiego, a także jako uzupełnienie wizyty w pobliskich Lázních Kynžvart. Ze względu na skromne pozostałości nie jest to atrakcja dla szukających monumentalnych murów, lecz raczej dla tych, którzy cenią spokojne miejsca z historią, z dala od tłumów.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się ruiny Boršengrýnu? Na skalistym cyplu nad potokiem Kynžvartský, przy południowo-zachodnim skraju wsi Úbočí w powiecie Cheb, niedaleko Lázní Kynžvart.

Kto i kiedy zbudował zamek? Zamek wzniósł Boreš z Oseka na podstawie zgody cesarza Karola IV z 1374 roku; budowę ukończono do 1380 roku.

Dlaczego zamek jest dziś w ruinie? W sierpniu 1452 roku został zdobyty i zniszczony przez wojska Chebu podczas pogranicznego sporu zbrojnego i od tamtej pory nie był odbudowywany.

Co pozostało z dawnej warowni? Jedynie skromne ślady wałów obronnych na cyplu oraz mur pobliskiego cmentarza żydowskiego, wzniesiony częściowo z kamienia pochodzącego z ruin zamku.