Schloss Starý Hrozňatov

Zámek Starý Hrozňatov (dawniej Kinsberg) to niewielka rezydencja wyrosła z warownego grodu, położona w miejscowości Hrozňatov tuż przy granicy z Niemcami, kilka kilometrów od Chebu.

Skąd wzięła się ta budowla?

Początków warto szukać w XII wieku — właśnie wtedy na skalistym cyplu nad okolicą powstał romański gród, który miał strzec szlaku prowadzącego do Chebu. Pierwsza pisemna wzmianka o obiekcie pochodzi z 1217 roku i dotyczy rodu panów z Kinsberka, pełniących funkcję ministeriałów chebskiego pfalzgrafostwa. Nazwa Kinsberg (czasem zapisywana jako Kinsperk) towarzyszyła miejscu przez stulecia, zanim w XX wieku ustaliła się czeska forma Starý Hrozňatov.

Jak zmieniał się właściciel po właścicielu?

W 1322 roku gród trafił w ręce króla Jana Luksemburskiego, co otworzyło długi łańcuch kolejnych posiadaczy. W XVI stuleciu obiekt przeszedł renesansową przebudowę, tracąc częściowo obronny charakter na rzecz funkcji rezydencjonalnej. Burzliwy czas przyniosła wojna trzydziestoletnia — pod jej koniec twierdzę zajęły wojska szwedzkie. Po zakończeniu działań wojennych i kolejnej fali przebudów majątek w 1658 roku wykupili chebscy jezuici. Gdy w 1773 roku zakon jezuitów rozwiązano, dobra przeszły na fundusz religijny, a w 1824 roku nabył je praski mieszczanin Jan Nonner. To on nadał budowli formę późnobarokowego zamku, jaką w dużej mierze rozpoznajemy dziś, choć ostatnia gruntowna przebudowa — w duchu neogotyckim — miała miejsce dopiero w drugiej połowie XIX wieku.

Co zostało z pierwotnej warowni?

Najcenniejszym świadkiem najstarszej fazy budowy jest Czarna Wieża (Černá věž) — okrągły bergfryd o murach grubości niemal trzech metrów, nakryty płaskimi stropami i wzniesiony w charakterystycznym opus spicatum, czyli murze "w jodełkę". To właśnie ta wieża pozwala wyobrazić sobie skalę i solidność pierwotnego romańskiego założenia, zanim kolejne epoki nadały reszcie zabudowań łagodniejszy, pałacowy wygląd.

Czy warto zaplanować tu wizytę?

Zespół zamkowy razem z sąsiadującą kaplicą Świętej Trójcy figuruje jako zabytek kultury, co samo w sobie jest wskazówką dla osób szukających mniej oczywistych celów wycieczkowych w regionie Chebu. To miejsce, gdzie na niewielkiej przestrzeni nakładają się warstwy siedmiu stuleci — od średniowiecznej strażnicy, przez klasztorną własność zakonną, po mieszczańską rezydencję z XIX wieku. Dla miłośników architektury obronnej i historii regionalnej jest to ciekawy przystanek uzupełniający wizytę w samym Chebie, zwłaszcza że odległość między oboma miejscami jest niewielka i pozwala połączyć oba punkty w jednym dniu zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Jak dawniej nazywał się zamek Starý Hrozňatov? Przez większość swojej historii obiekt funkcjonował pod niemiecką nazwą Kinsberg (spotykaną też jako Kinsperk), a obecna czeska nazwa upowszechniła się dopiero w XX wieku.

Kiedy powstał pierwotny gród? Najstarsza część budowli, w tym Czarna Wieża, pochodzi z XII wieku, a pierwszy pisemny dowód istnienia obiektu datowany jest na rok 1217.

Kto przekształcił twierdzę w zamek? Decydującą rolę odegrał praski mieszczanin Jan Nonner, który po zakupie majątku w 1824 roku nadał budowli formę późnobarokowej rezydencji.

Jak daleko jest stąd do Chebu? Starý Hrozňatov leży w bezpośrednim sąsiedztwie Chebu, co czyni zamek łatwym do połączenia z innymi atrakcjami tego miasta w ramach jednej wycieczki.