Bolestná Panna Marie

Kaplica Matki Bożej Bolesnej to niewielka barokowa świątynia dobudowana do kościoła św. Jakuba Większego w Igławie (Jihlava), jednym z najstarszych i najważniejszych miast czeskiej Wysočiny. Choć z zewnątrz łatwo ją przeoczyć, wewnątrz kryje jeden z najcenniejszych zabytków sztuki sakralnej w mieście – gotycką Pietę sprzed niemal siedmiu wieków.

Jak powstała kaplica?

Historia miejsca sięga przełomu XVII i XVIII wieku. Przy murze cmentarnym otaczającym kościół św. Jakuba znajdowała się figura Matki Boskiej, do której coraz liczniej ciągnęli pielgrzymi i procesje. To właśnie rosnący kult sprawił, że zapadła decyzja o wzniesieniu osobnej kaplicy dla tej figury. Budowę prowadzono w latach 1701–1703, a sfinansowały ją datki mieszkańców Igławy, wśród których szczególnie hojny okazał się wiedeński lekarz Jakub Kielmann, sam pochodzący z tego miasta. Do budowy zachęcił go ówczesny proboszcz parafii, Fryderyk Hailmann.

Co warto zobaczyć w środku?

Sercem kaplicy jest ołtarz główny, powstały w latach trzydziestych XVIII wieku w formie bogato zdobionej nastawy. W centralnej niszy umieszczono jednak dzieło znacznie starsze – drewnianą gotycką Pietę datowaną na drugą połowę XIV wieku, a więc sprzed budowy samej kaplicy o kilkaset lat. To właśnie ta rzeźba, przedstawiająca Marię trzymającą ciało zdjętego z krzyża Chrystusa, była pierwotnym obiektem kultu, wokół którego wyrosła cała świątynia.

Wokół ołtarza rozmieszczono siedem kartuszy z malowidłami ukazującymi Siedem Boleści Maryi – motyw ściśle powiązany z wezwaniem kaplicy. Wnętrze nakrywa łamane sklepienie kolebkowe z lunetami, a portal wejściowy zamyka charakterystyczna barokowa krata, namalowana w technice iluzjonistycznej tak, by z daleka wyglądać jak prawdziwe kute żelazo.

Przy wejściu do kaplicy stoją dwie kamienne figury górników, powstałe najprawdopodobniej w latach 1741–1749. Ich obecność nie jest przypadkowa – Igława przez wieki była jednym z najważniejszych ośrodków górnictwa srebra w Europie Środkowej, a górnicy stanowili ważną część miejskiej społeczności i fundatorów kościelnych inwestycji.

Jak dotrzeć i gdzie szukać kaplicy?

Kaplica stanowi integralną część zespołu kościoła św. Jakuba Większego, jednej z dominant historycznego centrum Igławy. Znajduje się w obrębie parafii pod tym samym wezwaniem, a dokładną lokalizację na planie miasta łatwo sprawdzić w miejskim systemie map. Ze względu na powiązanie z czynnym kościołem parafialnym, zwiedzanie warto planować poza godzinami nabożeństw, a w razie wątpliwości – zapytać w parafii o aktualny dostęp do wnętrza.

Kiedy przyjechać?

Kaplica, jako część kompleksu kościelnego, dostępna jest zwykle w ramach zwiedzania kościoła św. Jakuba. Dobrym momentem na wizytę są dni powszednie w godzinach porannych i popołudniowych, kiedy wnętrze nie jest zajęte liturgią. Miasto organizuje też kalendarz wydarzeń kulturalnych związanych z lokalnymi zabytkami, warto więc sprawdzić aktualności przed wyjazdem.

Najczęstsze pytania

Co znajduje się w kaplicy Matki Bożej Bolesnej? Główną atrakcją jest gotycka drewniana Pieta z drugiej połowy XIV wieku, umieszczona w barokowym ołtarzu z lat trzydziestych XVIII wieku, otoczona siedmioma obrazami przedstawiającymi Siedem Boleści Maryi.

Kiedy zbudowano kaplicę? Kaplicę wzniesiono w latach 1701–1703, dobudowując ją do istniejącego kościoła św. Jakuba Większego.

Dlaczego przy wejściu stoją figury górników? Nawiązują do historii Igławy jako miasta górniczego, w którym górnictwo srebra od średniowiecza kształtowało gospodarkę i tożsamość lokalnej społeczności.

Czy kaplicę można zwiedzać osobno od kościoła? Kaplica jest częścią zespołu kościoła św. Jakuba i funkcjonuje w ramach tej samej parafii, dlatego zwiedzanie najlepiej łączyć z wizytą w kościele.