Bílé kameny

Bílé kameny to grupa piaskowcowych skał w Lužických horách (Górach Łużyckich), położona około kilometra na północ od wsi Jítrava, u podnóża szczytu Vysoká, w kraju libereckim w północnych Czechach. Miejsce znane jest równie często pod nazwą Sloní kameny, czyli Słoniowe Kamienie – przydomek nawiązuje do zaokrąglonych kształtów skał, które z oddali przypominają grzbiety odpoczywającego stada słoni.

Jak powstały te skały?

Charakterystyczny kształt formacji zawdzięcza ruchom tektonicznym wzdłuż Uskoku Łużyckiego. W trzeciorzędzie ruchy te przechyliły i pofałdowały jasne warstwy piaskowca z górnej kredy (turon), tworząc zaokrąglone, masywne bloki skalne sięgające dziś około 20 metrów wysokości. Wietrzenie mniej odpornych warstw piaskowca ukształtowało z czasem owalne wgłębienia, niewielkie jaskinie oraz wąskie skalne przejścia, którymi mogą przejść odwiedzający.

Skąd bierze się biała barwa skał?

Nazwa Bílé kameny, dosłownie „Białe Kamienie", odnosi się do niezwykle jasnego, niemal białego zabarwienia tutejszego piaskowca, które wyraźnie odróżnia go od piaskowców typowych dla reszty regionu. Ta jasna barwa wynika z wysokiej zawartości kaolinu w skale. W połączeniu z gładkimi, zaokrąglonymi, przypominającymi słonie kształtami, właśnie ta charakterystyczna biel dała początek popularnej nazwie Sloní kameny.

Czy miejsce jest objęte ochroną?

Tak. Ze względu na wyjątkową wartość geologiczną – jako podręcznikowy przykład wietrzenia górnokredowych piaskowców turonu – Bílé kameny są chronione jako pomnik przyrody (přírodní památka) od 1955 roku. Skały leżą w granicach obszaru chronionego krajobrazu Lužické hory, co oznacza, że okoliczny teren podlega dodatkowo przepisom ochrony przyrody.

Jak dotrzeć do Bílé kameny?

Bezpośrednio obok skał prowadzi szlak turystyczny oznaczony kolorem czerwonym, a samo miejsce stanowi też część ścieżki edukacyjnej łączącej Góry Łużyckie i Żytawskie. Dzięki temu Bílé kameny są łatwo dostępne pieszo z Jítravy i okolicznych miejscowości przez cały rok. Choć teren wokół skał jest swobodnie dostępny, wspinaczka bezpośrednio na same formacje jest zabroniona – zasada ta ma chronić zarówno kruchy piaskowiec, jak i samych zwiedzających.

Najczęstsze pytania

Czy można wspinać się na skały Bílé kameny? Nie, wchodzenie bezpośrednio na skały jest zabronione. Okoliczny teren można jednak swobodnie zwiedzać przez cały rok, korzystając z oznakowanych szlaków.

Skąd wzięła się nazwa Sloní kameny? To popularna alternatywna nazwa nawiązująca do kształtu skał, przypominającego grzbiety odpoczywającego razem stada słoni.

Jak daleko od Jítravy znajdują się skały? Leżą około kilometra na północ od wsi, u podnóża szczytu Vysoká w Górach Łużyckich.

Od kiedy Bílé kameny są chronionym pomnikiem przyrody? Miejsce ma status pomnika przyrody od 1955 roku, ze względu na unikatowe odsłonięcie geologiczne piaskowca turońskiego.