Belate (Special Area of Conservation)

Belate to obszar Natura 2000 (Zona Especial de Conservación) w północno-zachodniej Nawarze, w Hiszpanii, obejmujący ponad 26 tysięcy hektarów górzystego, zalesionego terenu. Teren rozciąga się na obszarze czternastu gmin, między innymi Anue, Basaburua, Baztan, Bertizarana, Esteribar czy Ultzama, tworząc korytarz łączący wilgotne lasy liściaste północnej Hiszpanii z pasmami Pirenejów.

Czym wyróżnia się przyroda Belate?

Głównym elementem krajobrazu są rozległe lasy bukowe, którym towarzyszą dąbrowy, atlantyckie wrzosowiska oraz górskie łąki. W obrębie ZEC zinwentaryzowano blisko dwadzieścia typów siedlisk uznanych za cenne, z czego sześć ma status priorytetowy w skali europejskiej. Szczególną wartość mają tu również stare gaje kasztanowe, należące do najlepiej zachowanych w całej Nawarze, a w bardziej wilgotnych zakątkach można spotkać zbiorowiska brzozowe, olszowe i cisowe.

Złożona rzeźba terenu i zróżnicowana geologia sprzyjają dużej różnorodności gatunkowej. Wśród fauny na uwagę zasługują liczne gatunki chrząszczy i motyli, a także desman pirenejski i traszka pirenejska – gatunki silnie związane z czystymi górskimi ciekami wodnymi. Ptasi świat reprezentują dzięcioł czarny oraz dzięcioł duży, a lasy Belate stanowią jedno z ostatnich w Nawarze schronień dla zagrożonego dzięcioła białogrzbietego.

Dlaczego Belate jest ważne dla ptaków wędrownych?

Położenie na trasie przez Pireneje sprawia, że Belate pełni funkcję obowiązkowego korytarza migracyjnego dla tysięcy ptaków wędrownych każdej jesieni i wiosny. To właśnie tędy przelatują ogromne stada, korzystając z górskich grzbietów jako naturalnego szlaku nad łańcuchem górskim. Dodatkowo w okresie migracyjnym odnotowano tu co najmniej osiemnaście gatunków nietoperzy, co czyni ten obszar istotnym punktem także dla badaczy chiropterofauny.

Co skrywają torfowiska Belate?

Obszar posiada jedno z najważniejszych złóż torfu w całej Nawarze. Torf ten, liczący sobie tysiące lat, zawiera szczątki roślinne pozwalające naukowcom rekonstruować krajobraz i klimat sprzed ostatniego zlodowacenia. To rzadki i cenny zapis historii naturalnej regionu, wykorzystywany do badań paleoklimatycznych.

Jakie ślady historii można znaleźć w Belate?

Poza wartością przyrodniczą Belate kryje również ślady dawnej obecności człowieka. Zachowały się tu fragmenty rzymskiej drogi, menhiry oraz kromlech – kamienne konstrukcje sprzed wieków świadczące o osadnictwie na tych terenach. Stoi tu także kaplica Santa María de Belate oraz dawny szpital pielgrzymkowy, związany z odcinkiem Drogi św. Jakuba prowadzącym przez Urdax-Baztan.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się Belate? W północno-zachodniej Nawarze, w północnej Hiszpanii, na obszarze obejmującym czternaście gmin.

Jaka jest powierzchnia obszaru? Około 26 067 hektarów.

Jakie zwierzęta można tu spotkać? Między innymi dzięcioła białogrzbietego, dzięcioła czarnego, desmana pirenejskiego, traszkę pirenejską oraz liczne gatunki nietoperzy i ważek.

Czy Belate ma znaczenie historyczne? Tak – znajdują się tu pozostałości rzymskiej drogi, menhiry, kromlech oraz kaplica na trasie Camino de Santiago.

Dlaczego torfowiska Belate są wyjątkowe? Bo zawierają wielotysięczne złoża torfu z zachowanymi szczątkami roślinnymi, cennymi dla rekonstrukcji klimatu sprzed ostatniego zlodowacenia.