Basilica of Our Lady of Nuria

Bazylika Matki Bożej z Nurii stoi w dolinie Vall de Núria, wysoko w Pirenejach Katalońskich, i administracyjnie należy do gminy Queralbs (prowincja Girona). To jedno z najważniejszych sanktuariów maryjnych w Katalonii, otoczone szczytami po obu stronach granicy hiszpańsko-francuskiej, dostępne praktycznie wyłącznie kolejką zębatą lub pieszo.

Jaka jest historia sanktuarium?

Tradycja łącząca to miejsce z kultem maryjnym sięga początku VIII wieku, kiedy w dolinie osiedlił się pustelnik znany jako Sant Gil. Miał on własnoręcznie wyrzeźbić figurę Marii, a gdy okolicy zagroziła inwazja arabska, ukrył ją w grocie razem z trzema przedmiotami: garnkiem, którego używał do gotowania, krzyżem służącym mu do modlitwy oraz dzwonkiem, którym wołał pasterzy na wspólny posiłek. Figura pozostała zapomniana przez ponad trzy stulecia. Według przekazu w 1072 roku pielgrzym Amadeu, prowadzony objawieniem, wzniósł w tym miejscu niewielką kapliczkę, a samą figurę i pozostałe relikwie odnaleziono i przeniesiono do niej dopiero w 1079 roku.

Obecny kościół nie ma jednak nic wspólnego ze średniowieczną kapliczką — to budowla znacznie młodsza. Kamień węgielny położono w 1889 roku według projektu architekta Calixte Freixy, a świątynię oddano do użytku w 1911 roku, wciąż bez wieży. Neoromańska fasada z charakterystyczną wieżą przylegającą do wejścia powstała dopiero w 1946 roku. Prowadzącą do sanktuarium Drogę Krzyżową zaczęto budować później, a zakończono ją ostatecznie w 1963 roku.

Skąd biorą się garnek i dzwonek przy wejściu?

To bezpośrednia pamiątka po legendzie Sant Gila. Przez pokolenia do sanktuarium przybywały małżeństwa mające trudności z poczęciem dziecka — para wkładała głowę do słynnego garnka i uderzała w dzwonek tyle razy, ile dzieci chciała mieć w przyszłości. Ten zwyczaj, mimo że dziś ma bardziej symboliczny niż dosłowny charakter, wciąż jest jednym z powodów, dla których turyści i pielgrzymi odwiedzają to miejsce, a same przedmioty można zobaczyć w kościele.

Jak dojechać do Nurii i czym jest cremallera?

Dolina Núria nie ma połączenia drogowego dla samochodów — to jeden z powodów, dla których zachowała swój odizolowany, górski charakter. Główną drogą dojazdu jest kolejka zębata (cremallera), której budowę zaproponowało w 1924 roku towarzystwo zarządzające wcześniej podobną linią na Montserrat. Prace budowlane okazały się trudne technicznie, pierwsza lokomotywa dotarła na miejsce w 1930 roku, a samą linię uroczyście otwarto 22 marca 1931 roku. Od tego czasu ruch pielgrzymów i turystów w dolinie systematycznie rósł, dodatkowo napędzany rozwojem sportów zimowych w okolicy.

Osoby, które wolą dotarcie na piechotę, mogą skorzystać ze starego szlaku pielgrzymkowego — Camí Vell de Núria — prowadzącego z Queralbs, o długości około 9,5 kilometra. To dokładnie ta trasa, którą wierni i podróżnicy przemierzali pieszo lub na grzbietach zwierząt jeszcze przed powstaniem kolejki, częściowo brukowana i wyposażona w mosty ułatwiające przeprawę przez potoki.

Najczęstsze pytania

Czy do sanktuarium można dojechać samochodem? Nie — dolina Núria jest odcięta od sieci dróg dla ruchu kołowego, dlatego jedynymi sposobami dotarcia są kolejka zębata z Queralbs oraz szlaki piesze.

Jak długi jest pieszy szlak z Queralbs? Historyczny Camí Vell de Núria liczy około 9,5 kilometra i był głównym sposobem dotarcia do sanktuarium przed uruchomieniem cremallery w 1931 roku.

Czym są garnek i dzwonek przechowywane w kościele? To relikwie związane z legendą Sant Gila, pustelnika, który miał je ukryć wraz z figurą Marii w VIII wieku. Z dzwonkiem wiąże się zwyczaj proszenia o potomstwo.

Kiedy powstał obecny budynek sanktuarium? Budowę zaczęto w 1889 roku, kościół otwarto w 1911, a jego neoromańską fasadę z wieżą dokończono w 1946 roku.