Alois Folkman

Alois Folkman to czeski rzeźbiarz, którego pamięć w Pradze przechowuje niewielka granitowa tablica na kamienicy przy ulicy Americká 703/2, na Vinohradach (Praha 2). To skromny, łatwy do przeoczenia ślad po artyście, który przez całe życie pracował głównie jako dekorator architektury – jego rzeźbiarskie detale zdobią do dziś kilka znanych praskich budynków.

Kim był Alois Folkman?

Alois Folkman urodził się w 1850 lub 1851 roku w České Kamenicy, zmarł 4 grudnia 1917 roku w Pradze. Rzeźby uczył się u Tomáša Seidana i Josefa Václava Myslbeka, odwiedzał też pracownię Bohuslava Schnircha. Ponieważ sama sztuka nie wystarczała na utrzymanie, przez lata dorabiał jako kamieniarz. Był ojcem Hanuša Folkmana, także rzeźbiarza i pedagoga, oraz mężem Anny z domu Dimmerovej.

Jakie prace po nim zostały?

Folkman specjalizował się w rzeźbiarskiej dekoracji budynków – jego elementy zdobnicze można znaleźć na fasadach Živnostenskiej banki i Zemskiej banki w Pradze. Razem z synem Hanušem współpracował też przy dekoracji Dworca Wilsona (dziś Praha hlavní nádraží), zaprojektowanego przez architekta Josefa Fantę. W 1902 roku powstała jego patynowana praca gipsowa zatytułowana „Medúza".

Gdzie dokładnie znajduje się tablica pamiątkowa?

Tablica wisi na budynku pod adresem Americká 703/2 na praskich Vinohradach, w dzielnicy Praha 2. To zwykła kamienica mieszkalna – nic w jej wyglądzie z zewnątrz nie zapowiada, że kryje się tu upamiętnienie rzeźbiarza, dlatego warto znać dokładny adres, jeśli ktoś chce ją odnaleźć.

Jak wygląda tablica i co przedstawia?

Granitowa tablica została umieszczona pod rzeźbą przedstawiającą Atenę, boginię kojarzoną z rzemiosłem, mądrością i zwycięstwem – w tym kontekście symbol pracy artysty-rzemieślnika. Napis na tablicy brzmi: „Památce sochaře Folkmana 1851–1917", czyli „Pamięci rzeźbiarza Folkmana 1851–1917". Tablicę zaprojektował syn Aloise, Hanuš Folkman, a odsłonięto ją w 1934 roku, siedemnaście lat po śmierci artysty.

Dlaczego warto ją zobaczyć?

To miejsce nie jest atrakcją turystyczną w klasycznym rozumieniu – nie ma tu muzeum ani żadnej infrastruktury dla zwiedzających. Wartość tablicy leży gdzie indziej: to rzadki przykład upamiętnienia rzemieślnika-dekoratora, którego imię nie jest powszechnie znane, choć jego praca współtworzyła wygląd kilku ważnych praskich gmachów. Dla osób interesujących się historią praskiej architektury i rzeźby przełomu XIX i XX wieku to ciekawy, boczny trop poza głównymi szlakami zwiedzania.

Najczęstsze pytania

Kim był Alois Folkman? Czeskim rzeźbiarzem żyjącym w latach 1850/1851–1917, specjalizującym się w dekoracji architektonicznej budynków w Pradze.

Gdzie znajduje się tablica pamiątkowa? Na budynku przy Americká 703/2 na Vinohradach, w dzielnicy Praha 2.

Kto zaprojektował tablicę? Syn Aloise Folkmana, Hanuš Folkman, również rzeźbiarz i pedagog.

Kiedy odsłonięto tablicę? W 1934 roku, siedemnaście lat po śmierci artysty.

Jakie budynki zdobią prace Aloise Folkmana? Živnostenská banka, Zemská banka oraz – wspólnie z synem – Dworzec Wilsona w Pradze.

Co przedstawia rzeźba nad tablicą? Postać Ateny, symbolizującą rzemiosło, mądrość i zwycięstwo.