All Saints church

Kostel Wszystkich Świętych (Kostel Všech svatých) to jeden z najstarszych budynków w Boskovicach, niewielkim mieście w kraju południowomorawskim w Czechach. Stoi na rogu ulic Havlíčkova i Hybešova, w samym centrum miasta, i choć od dawna nie pełni już funkcji parafialnej, pozostaje ważnym punktem na mapie lokalnej historii.

Jak stary jest ten kościół?

Najstarsza pisemna wzmianka o świątyni pochodzi z 1505 roku, ale sama konstrukcja jest prawdopodobnie znacznie starsza. Historycy nie wykluczają, że mury prezbiterium i wschodnia część nawy kryją w sobie wczesnośredniowieczne, romańskie jądro, na którym w XV wieku wzniesiono gotycką budowlę. Przez kolejne stulecia kościół wielokrotnie przebudowywano – renesansowe zmiany wprowadzono w 1567 roku (podobno sfinansował je cech sukienniczy), a kolejne przekształcenia, tym razem barokowe, nastąpiły w 1596 i 1718 roku. Dlatego dzisiejszy wygląd budowli to efekt nawarstwiających się epok, a nie jednego projektu architektonicznego.

Co warto zobaczyć?

Kościół jest jednonawowy, z gotyckim jądrem i wyraźnymi naleciałościami renesansu i baroku. Nawa główna nakryta jest płaskim stropem, natomiast prezbiterium zachowało gotyckie sklepienie żebrowe, na którego żebrach umieszczono herb rodu Zástřizlów – dawnych właścicieli Boskovic. Wewnątrz znajduje się kuta, renesansowa ambona z 1626 roku, która pierwotnie należała do kościoła św. Jakuba Starszego i została tu przeniesiona później. W świątyni znajdował się też obraz przedstawiający Wszystkich Świętych autorstwa Jiříego Františka Třísky, malarza urodzonego w Boskovicach, datowany na 1664 rok. Kościół spłonął w 1916 roku, a chór odbudowano dopiero w 1947 roku – ślady tych wydarzeń są częścią historii budynku, choć nie zawsze widoczne gołym okiem.

Czy można zwiedzić wnętrze?

Kościół nie jest obecnie udostępniony do zwiedzania od środka, więc turyści oglądają go głównie z zewnątrz. Mimo to sama bryła i otoczenie zasługują na chwilę uwagi – budynek otoczony jest murem, który niegdyś chronił przylegający do niego cmentarz. Ostatnie pochówki odbyły się tu w 1948 roku, a pod koniec lat 90. XX wieku, w 1998 roku, teren dawnego cmentarza zrewitalizowano i zamieniono w miejski park. Dziś to spokojne miejsce do krótkiego spaceru, w sam raz na przerwę podczas zwiedzania centrum Boskovic.

Jak dotrzeć na miejsce?

Kościół leży w ścisłym centrum Boskovic, na skrzyżowaniu ulic Havlíčkova i Hybešova, więc łatwo dojść do niego pieszo z rynku i innych głównych atrakcji miasta, takich jak zamek czy dawna dzielnica żydowska. To dobry punkt do połączenia z dłuższym spacerem po historycznym centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Czy kościół Wszystkich Świętych w Boskovicach jest czynny? Nie pełni już regularnych funkcji parafialnych, a jego wnętrze nie jest ogólnodostępne dla zwiedzających.

Skąd pochodzi nazwa kościoła? Świątynia nosi wezwanie Wszystkich Świętych, co potwierdza m.in. obraz z 1664 roku przedstawiający ten motyw, znajdujący się niegdyś w jej wnętrzu.

Co jest najstarszym elementem budowli? Najstarsze są prawdopodobnie mury prezbiterium i wschodniej części nawy, które mogą kryć wczesnośredniowieczne, romańskie fundamenty sprzed gotyckiej przebudowy.

Czy w pobliżu kościoła jest coś jeszcze do zobaczenia? Tak – dawny cmentarz przykościelny zamieniono w 1998 roku w park, a samo centrum Boskovic oferuje dalsze zabytki w niedużej odległości pieszo.