Aldatze Jauregia w Eibarze

Aldatze Jauregia (pałac Aldatze) to zabytkowa rezydencja w Eibarze, mieście w prowincji Gipuzkoa w Kraju Basków, znana też pod nazwami Pałac Iñarra czy Elexalde.

Gdzie znajduje się pałac?

Budynek stoi w górnej części ulicy Aldatze, w dzielnicy noszącej tę samą nazwę. To jedna z kilku dawnych rezydencji szlacheckich rozsianych po Eibarze — mieście znanym przede wszystkim z historii produkcji broni i rowerów, ale skrywającym też ślady dawnej, przedprzemysłowej zabudowy. Aldatze leży w spokojnej, wyższej części miasta, z dala od głównego, przemysłowego centrum, co samo w sobie tłumaczy, dlaczego budynek przetrwał w dobrym stanie do dziś.

Jaka jest historia budynku?

Dokładna data powstania pałacu nie jest znana — wiadomo jednak, że istniał już przed XVII wiekiem. Wtedy to jego ówczesny właściciel, Juan López de Iñarra, przebudował i znacznie powiększył rezydencję, nadając jej formę, którą można rozpoznać dziś. Pierwotnie budowla przypominała podobno inny eibarski pałac — Markeskua — zanim przeszła własne, odrębne przekształcenia.

Powstała w ten sposób budowla barokowa: masywna, o surowej, pozbawionej zbędnych ozdób bryle, na planie zbliżonym do kwadratu, nakryta czterospadowym dachem. Na elewacji umieszczono okazały herb rodu Iñarra — to on przez wieki był głównym znakiem rozpoznawczym rezydencji i świadectwem pozycji jej właścicieli w lokalnej hierarchii.

Co dzieje się w pałacu dzisiaj?

Los budynku zmienił się na początku XX wieku. Około 1914 roku osiadły w nim siostry zakonne ze zgromadzenia Matki Bożej Opatrzności, które otworzyły tu szkołę dla dziewcząt — Colegio Santa María de la Providencia. Miejscowi do dziś nazywają zakonnice „siostrami z Aldatze". Placówka działa nieprzerwanie od ponad stu lat, dziś jako szkoła koedukacyjna.

To nie odosobniony przypadek — w Eibarze zachowały się jeszcze tylko dwie inne dawne rezydencje pełniące podobną funkcję: budynek szkoły La Salle oraz Euskal Unibertsitatea. Wszystkie trzy pokazują ten sam wzorzec: miejsca niegdyś kojarzone z władzą i bronią z czasem oddano edukacji i kulturze.

Co zobaczysz na miejscu?

Zwiedzanie Aldatze Jauregia to przede wszystkim spacer wokół budynku i podziwianie jego architektury z zewnątrz — solidnej, barokowej bryły z charakterystycznym czterospadowym dachem i herbem Iñarra na fasadzie. Ponieważ obiekt funkcjonuje jako czynna szkoła, wnętrza nie są ogólnodostępne dla turystów, ale sama elewacja i otoczenie dzielnicy Aldatze dają dobre wyobrażenie o dawnej, szlacheckiej zabudowie Eibaru — kontrastującej z przemysłowym charakterem reszty miasta.

Kiedy przyjechać?

Pałac można oglądać przez cały rok, najlepiej w ramach szerszego spaceru po historycznym Eibarze, łączącego Aldatze z innymi zabytkowymi budynkami miasta. Warto wybrać porę dnia z dobrym światłem — popołudnie sprawdzi się przy fotografowaniu fasady i herbu.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzić wnętrze pałacu? Nie w ramach typowego zwiedzania turystycznego — budynek jest czynną szkołą, więc dostęp do wnętrza mają uczniowie i pracownicy placówki. Turyści oglądają obiekt z zewnątrz.

Kim był Juan López de Iñarra? To XVII-wieczny właściciel pałacu, który przebudował i powiększył istniejącą wcześniej rezydencję, nadając jej obecny, barokowy kształt oraz umieszczając na fasadzie rodowy herb Iñarra.

Skąd wzięła się nazwa Aldatze? Pochodzi od nazwy ulicy i dzielnicy, w której stoi pałac. W przeszłości budynek funkcjonował też pod nazwami Elexalde i Iñarra, w zależności od okresu i właściciela.

Jakie inne zabytkowe budynki warto zobaczyć w Eibarze? Podobną historię przekształcenia z rezydencji szlacheckiej w placówkę edukacyjną mają budynki szkoły La Salle oraz Euskal Unibertsitatea — razem z Aldatze Jauregia tworzą trzy zachowane przykłady tego typu w mieście.