Casas de Unzueta

Casas de Unzueta to zabytkowy zespół dawnej wieży obronnej w dzielnicy Azitain w Eibar, w prowincji Gipuzkoa, w Kraju Basków.

Gdzie stoją Casas de Unzueta?

Budynek wznosi się na niewielkim wzniesieniu nad lewym brzegiem rzeki Ego, w dzielnicy Azitain, przy trasie łączącej historycznie Eibar ze szlakiem Deba — drogą, którą od wieków komunikowano wnętrze Kastylii z wybrzeżem Kantabryjskim. Lokalizacja nie była przypadkowa: kontrola nad przebiegiem tego szlaku dawała rodowi Unzueta znaczenie strategiczne w regionie.

Jaka jest historia rodu Unzueta i budowli?

Nazwisko Unzueta pojawia się w źródłach już w 1193 roku, co czyni ten ród jednym ze starszych w okolicach Eibar. W średniowieczu Unzuetowie byli zaangażowani w wojny stronnictw baskijskich, stając po stronie fakcji oñacińskiej — udział w tych konfliktach kosztował rodową wieżę wielokrotne ataki i zniszczenia.

Budynek, który można zobaczyć dzisiaj, nie jest już średniowieczną fortecą, lecz efektem odbudowy zleconej w XVII wieku przez Doñę Ángelę María de Unzueta. To wtedy dom-wieża przybrał formę bardziej rezydencjalną niż obronną, zachowując jednak związek z pierwotnym rodowym gniazdem.

Jak wygląda budynek?

Casas de Unzueta mają plan w kształcie litery L, z parterem i dwiema kondygnacjami, zwieńczone czterospadowym dachem. Na fasadzie pierwszego piętra umieszczono herb rodu Unzueta — zielone drzewo, przez pień którego przebite są trzy wilki. Ten motyl heraldyczny jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów budowli i łatwo go rozpoznać z poziomu ulicy.

Czym budynek jest dzisiaj?

30 listopada 1957 roku Bracia Szkolni La Salle otworzyli w tym miejscu szkołę, znaną jako Nuestra Señora de Azitain La Salle — nazwę zaczerpnięto od pobliskiej pustelni (Ermita de Azitain), z którą wiąże się historia okolicy. Budynek pozostaje więc w użyciu edukacyjnym, co odróżnia go od wielu innych baskijskich domów-wież, zamienionych na muzea lub pozostawionych w stanie ruiny.

17 stycznia 1964 roku Casas de Unzueta zostały uznane za dobro kultury (Bien de Interés Cultural), co formalnie chroni budynek jako element dziedzictwa historycznego Gipuzkoi.

Najczęstsze pytania

Czy Casas de Unzueta można odwiedzić w środku? Budynek funkcjonuje jako szkoła prowadzona przez Braci La Salle, więc wnętrza nie są ogólnie dostępne dla turystów. Elewację, w tym charakterystyczny herb rodowy, można obejrzeć z zewnątrz.

Dlaczego budowla nazywa się w liczbie mnogiej — Casas, nie Casa? Nazwa odnosi się do zespołu zabudowań powstałych wokół pierwotnej wieży rodu Unzueta, a nie do jednego, izolowanego budynku — stąd forma "domy", a nie "dom".

Czym różni się obecny budynek od średniowiecznej wieży rodu Unzueta? Pierwotna wieża obronna, atakowana w czasie wojen stronnictw baskijskich, nie przetrwała w oryginalnej formie. To, co stoi dzisiaj, to budowla wzniesiona w XVII wieku z inicjatywy Doñi Ángeli María de Unzueta — bardziej rezydencjalna niż militarna.

Jak dotrzeć do Casas de Unzueta z centrum Eibar? Budynek znajduje się w dzielnicy Azitain, na trasie łączącej Eibar ze szlakiem Deba, nad rzeką Ego — w praktyce w obrębie miasta, choć poza jego historycznym centrum.