Ailles

Ailles to dziś już nieistniejąca wieś w gminie Chermizy-Ailles, w departamencie Aisne, w regionie Hauts-de-France na północy Francji. Miejsce leży na płaskowyżu Chemin des Dames — jednym z najbardziej wykrwawionych odcinków frontu zachodniego I wojny światowej — i należy do grupy tak zwanych „villages détruits", wsi, które po 1918 roku nigdy nie zostały odbudowane.

Przed wojną Ailles było niewielką, typowo rolniczą wsią liczącą około 120 mieszkańców (jeszcze na początku XX wieku było ich 150). Od września 1914 do października 1917 roku wieś znajdowała się pod okupacją niemiecką. Ostateczny cios przyniosła francuska artyleria podczas ofensywy Nivelle'a 16 kwietnia 1917 roku — walki na tym odcinku frontu trwały jednak aż do listopada 1918. W 1923 roku sąsiednia gmina Chermizy przejęła teren zniszczonej wsi, tworząc wspólną gminę Chermizy-Ailles, znaną też z historii wydobycia kamienia — miejscowe kamieniołomy dostarczały materiał budowlany między innymi do katedry w Laon, a prawo do ich eksploatacji nadano tutejszemu duchowieństwu już w 1205 roku.

Co zobaczysz na miejscu?

Po samej wsi Ailles zostało niewiele — w polach wciąż widać pojedyncze fragmenty fundamentów domów. W 1932 roku Touring-Club de France postawił tu kamienny pomnik przypominający, że w tym miejscu istniała wieś. Stoi tu również silnie zniszczony niemiecki pomnik z 1915 roku, wzniesiony nad prowizorycznym cmentarzem wojennym ku pamięci żołnierzy 159. pułku piechoty i ofiar walk po obu stronach frontu — z czasem zatarły się na nim wszystkie inskrypcje i zdobienia. Miejsce oznaczono tablicą informacyjną, wchodzącą w skład szerszej trasy pamięci Chemin des Dames, prowadzącej także do innych zniszczonych wsi regionu, takich jak Craonne czy Cerny-en-Laonnois.

Jak dotrzeć?

Ailles znajduje się na terenie gminy Chermizy-Ailles (kod pocztowy 02860), w sercu departamentu Aisne, niedaleko grzbietu Chemin des Dames. Dostęp do terenu jest wolny i bezpłatny — to otwarta przestrzeń pod niebem, bez ogrodzeń czy godzin otwarcia. W okolicy działa Centre d'Accueil du Visiteur (Centrum Obsługi Odwiedzających Chemin des Dames), gdzie można zdobyć mapy i informacje o pełnej trasie pamięci.

Kiedy przyjechać?

Ze względu na charakter miejsca — pole po dawnej wsi, pomniki i tablice informacyjne pod otwartym niebem — najlepiej wybrać się tu w cieplejszej części roku, wiosną lub jesienią, gdy trawa nie utrudnia dostępu do reliktów fundamentów. Miejsce najlepiej zwiedzać w ramach szerszej wycieczki po Chemin des Dames, łącząc je z pobliskimi punktami pamięci i cmentarzami wojennymi.

Najczęstsze pytania

Czy w Ailles jest coś do zobaczenia poza polami? Tak, choć niewiele — pomnik Touring-Club de France z 1932 roku, zniszczony niemiecki pomnik z 1915 roku oraz tablica informacyjna. Sama zabudowa wsi nie istnieje.

Dlaczego wieś nie została odbudowana po wojnie? Zniszczenia były na tyle rozległe, a teren tak przesiąknięty walkami, że władze zdecydowały o połączeniu terenu Ailles z sąsiednią gminą Chermizy w 1923 roku, bez odtwarzania osadnictwa na miejscu.

Czy wstęp na teren jest płatny? Nie, dostęp do terenu byłej wsi jest wolny i bezpłatny, tak jak do większości miejsc pamięci na Chemin des Dames.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Region Chemin des Dames obejmuje kilka innych zniszczonych wsi (m.in. Craonne) oraz liczne cmentarze wojenne i pomniki związane z walkami z lat 1914–1918, a także historyczne kamieniołomy gminy Chermizy, które zaopatrywały w kamień budowniczych katedry w Laon.