Abbaye Notre-Dame de Bonport

Abbaye Notre-Dame de Bonport to dawne opactwo cysterskie leżące na terenie gminy Pont-de-l'Arche w departamencie Eure, w Normandii, tuż nad brzegiem Sekwany. Choć klasztorne życie zakonne wygasło tu ponad dwieście lat temu, zachowane budynki wciąż noszą ślady jednej z niewielu normandzkich opactw cysterskich, w których przetrwała średniowieczna zabudowa klasztorna.

Skąd wzięła się nazwa Bonport?

Nazwa opactwa wiąże się z legendą o królu Anglii i księciu Normandii, Ryszardzie Lwie Serce. Podczas polowania władca miał ścigać jelenia i znalazł się w niebezpieczeństwie na wodach Sekwany. W obliczu zagrożenia złożył ślubowanie: jeśli uda mu się bezpiecznie dotrzeć na drugi brzeg, do "dobrego portu" (fr. bon port), ufunduje w tym miejscu klasztor. Ocalał, a nazwa miejsca na trwałe przylgnęła do powstałego później opactwa.

Kto i kiedy założył opactwo?

Fundacja datowana jest na rok 1189. Rok później, 22 czerwca 1190, w Chinon, Ryszard Lwie Serce wystawił dokument potwierdzający ustanowienie klasztoru. Nadał wówczas mnichom cysterskim część swojego lasu książęcego zwanego lasem Bord, na której miały powstać zabudowania opactwa, a także dziesięć działek ziemi w lesie Eawy, przeznaczonych pod budowę folwarku służącego hodowli bydła i składowaniu paszy. Pierwsi zakonnicy przybyli do Bonport z opactwa Notre-Dame du Val koło Pontoise, skąd wywodziła się miejscowa wspólnota cysterska.

Jak wyglądały czasy świetności i upadku klasztoru?

Przez kilka stuleci opactwo cieszyło się dobrą koniunkturą gospodarczą, korzystając z nadań ziemskich i pracy zakonników. Okres prosperity zakończyła wojna stuletnia, która przyniosła klasztorowi poważne zniszczenia — nie pomogły nawet odszkodowania wypłacane przez zwaśnione strony konfliktu, których wojska ponosiły odpowiedzialność za spustoszenia. W XVI wieku Bonport trafiło pod zarząd komendatoryjny, co przyspieszyło jego stopniowy upadek. Ostateczny kres działalności klasztornej przyniosła Rewolucja Francuska, w wyniku której opactwo zostało zamknięte.

Co zachowało się z dawnych zabudowań klasztornych?

Mimo wielowiekowej historii i zawirowań politycznych do dziś przetrwała część średniowiecznych budynków klasztoru: sala kapitulna, dawna pracownia zakonników, spichlerz oraz kuchnie, a także sklepiony refektarz pochodzący z XIII wieku. Prace budowlane przy tych obiektach prowadzono za czasów opata Gérarda, o czym świadczy charakter architektoniczny refektarza, sali kapitulnej i skryptorium. Większość obecnie widocznej zabudowy pochodzi jednak z epoki klasycznej, czyli z XVII i XVIII wieku, kiedy klasztor był wielokrotnie przebudowywany. Ze względu na wartość historyczną zespół budynków został wpisany do rejestru zabytków 11 lipca 1942 roku.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstało opactwo Bonport? Fundację datuje się na 1189 rok, a rok później, w 1190 roku, Ryszard Lwie Serce potwierdził ją oficjalnym dokumentem.

Kto założył opactwo Bonport? Opactwo ufundował Ryszard Lwie Serce, król Anglii i książę Normandii, sprowadzając do niego mnichów cysterskich z opactwa Notre-Dame du Val.

Skąd pochodzi nazwa "Bonport"? Nazwa nawiązuje do legendy o królewskim ślubowaniu złożonym podczas niebezpiecznej przeprawy przez Sekwanę — jeśli władca dotrze bezpiecznie do "dobrego portu", ufunduje klasztor.

Co dziś można zobaczyć na terenie opactwa? Zachowały się m.in. sala kapitulna, dawna pracownia, spichlerz, kuchnie oraz XIII-wieczny sklepiony refektarz, a resztę zabudowy stanowią budynki z epoki klasycznej.

Gdzie znajduje się opactwo Bonport? Opactwo leży w gminie Pont-de-l'Arche, w departamencie Eure, w Normandii, nad brzegiem Sekwany.