Abbatiale Saint-Pierre d'Orbais

Abbatiale Saint-Pierre d'Orbais to dawny kościół opacki stojący w sercu wsi Orbais-l'Abbaye, w departamencie Marne, w regionie Szampania. Choć dziś jest to niewielka miejscowość, budowla należy do najważniejszych świadectw wczesnej architektury gotyckiej we Francji i wiąże się bezpośrednio z historią katedry w Reims.

Skąd wzięło się opactwo w tym miejscu?

Wspólnota zakonna w Orbais sięga VII wieku - jej założycielem był święty Reol, biskup Reims. Przez stulecia opactwo rozwijało się jako ważny ośrodek życia religijnego regionu, a obecny kościół, który oglądają dziś turyści, nie jest już tą pierwotną budowlą - powstał znacznie później, w okresie rozkwitu hrabstwa Szampanii.

Dlaczego to miejsce łączy się z katedrą w Reims?

Obecny kościół wzniesiono między 1165 a 1220 rokiem, a jednym z budowniczych, którzy przy nim pracowali, był Jean d'Orbais - architekt uznawany za jednego z twórców katedry Notre-Dame w Reims. To właśnie w Orbais, przy apsydzie chóru budowanej około 1165 roku, zastosowano jedno z najwcześniejszych rozwiązań opartych na łukach przyporowych, czyli technice, która stała się później znakiem rozpoznawczym architektury gotyckiej. Dla historyków sztuki opactwo jest więc swego rodzaju laboratorium, w którym testowano rozwiązania konstrukcyjne wykorzystane potem na wielką skalę w katedrach Szampanii.

Co warto zobaczyć wewnątrz kościoła?

Sercem budowli jest chór wzniesiony z kamienia z Courville - lekki i strzelisty, z galerią triforium biegnącą wzdłuż ścian. Wokół chóru rozciąga się ambit z pięcioma kaplicami promienistymi, typowy dla dojrzałych rozwiązań gotyckich. W kaplicy osiowej zachował się witraż o charakterze typologicznym, a w innej części kościoła można obejrzeć witraż przedstawiający motyw upadku Synagogi - oba pochodzą jeszcze z XIII wieku. Uwagę zwracają też renesansowe stalle, ozdobione miserikordiami, satyrycznymi scenami rodzajowymi oraz przedstawieniem Drzewa Jessego.

Czy to budowla romańska, czy gotycka?

Jedno i drugie. W bryle kościoła współistnieją elementy romańskie - półkoliste arkady i masywniejsze partie murów - z rozwiązaniami w pełni gotyckimi, jak ostrołukowe sklepienia czy wspomniane już łuki przyporowe. Ta mieszanka stylów jest bezpośrednim odbiciem czasu powstania budowli, przypadającego na przełom epok w architekturze sakralnej północnej Francji.

Czy opactwo jest chronione jako zabytek?

Tak. Kościół opacki znalazł się już na pierwszej liście zabytków historycznych Francji, sporządzonej w 1840 roku, a należąca do zespołu opactwa sala kapitulna została wpisana do rejestru zabytków w 1962 roku. Świadczy to o wyjątkowej wartości całego założenia, nie tylko samego kościoła.

Gdzie dokładnie znajduje się Orbais-l'Abbaye?

Miejscowość leży w departamencie Marne, w regionie Szampania, w spokojnej, wiejskiej części regionu znanej przede wszystkim z produkcji szampana. To dobry przystanek dla osób zwiedzających okolice Reims i Épernay, które chcą zobaczyć coś więcej niż tylko winnice i katedrę.

Najczęstsze pytania

Kim był Jean d'Orbais? Architekt związany z budową katedry w Reims, który pracował także przy kościele opactwa w Orbais, gdzie zastosowano jedne z najwcześniejszych łuków przyporowych.

Kiedy powstał obecny kościół opacki? Budowę datuje się na lata 1165-1220, w okresie hrabstwa Szampanii.

Co znajduje się w chórze kościoła? Chór z kamienia z Courville, galeria triforium oraz ambit z pięcioma kaplicami promienistymi, a także zabytkowe witraże z XIII wieku.

Czy opactwo można zwiedzać? Tak, kościół opacki jest dostępny do zwiedzania i stanowi jeden z ważniejszych zabytków architektury gotyckiej w departamencie Marne.