A Cova das Choias

A Cova das Choias to jaskinia krasowa w gminie A Pobra do Brollón, w prowincji Lugo, na obszarze Ribeira Sacra przy granicy z Sierra do Courel. Leży w parafii Óutara, blisko miejscowości Biduedo, i jest jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji przyrodniczych tego zakątka Galicii — łączy naturalną geologię z wielowiekową historią górnictwa.

Jak dotrzeć na miejsce?

Dojazd prowadzi przez Biduedo — trzeba jechać drogą asfaltową do jej końca, a stamtąd kontynuować pieszo lub gruntowym traktem w kierunku wejścia do jaskini. Okolica ma charakter górski, więc warto zaplanować wizytę z odpowiednim obuwiem i czasem na dojście. Ze względu na ochronę środowiska samodzielne zwiedzanie wnętrza nie jest możliwe — dostęp do jaskini reguluje lokalny urząd gminny (concello), który organizuje sezonowe wycieczki z przewodnikiem.

Co zobaczysz w jaskini?

Wnętrze ma trzy poziomy, a całkowita długość korytarzy i komór sięga ponad 100 metrów, przy szerokości około 20 metrów i sklepieniu przekraczającym w niektórych miejscach 30 metrów wysokości. Środkowy poziom uważany jest za najbardziej interesujący — to tu najlepiej widać formy skalne wyżłobione przez wodę oraz ślady dawnej działalności człowieka. Część galerii nie ma wylotu i kończy się ślepo, co potęguje wrażenie labiryntu.

Największą osobliwością jaskini jest mech Schistostega pennata, zwany też złotem gnomów — w słabym świetle jego zarodniki mają zdolność odbijania promieni w charakterystycznym złotawo-zielonym blasku. To rzadki gatunek, spotykany w niewielu miejscach na świecie. Cova das Choias jest też schronieniem dla kolonii nietoperzy, co dodatkowo tłumaczy restrykcje dotyczące swobodnego wstępu.

Skąd wzięła się nazwa i jaka jest historia miejsca?

Nazwa jaskini pochodzi od słowa „choias" — po galicyjsku oznacza kawki i inne ptaki z rodziny krukowatych o charakterystycznym zakrzywionym, czerwonym dziobie, które od dawna gniazdowały przy wejściu do groty.

Choć jaskinia powstała naturalnie w wyniku erozji wodnej i wietrznej skał wapiennych, znaczną część jej wnętrza uformowała działalność górnicza. Wydobywano tu rudę żelaza — najpierw w czasach rzymskich, między I a III wiekiem naszej ery, a potem znacznie intensywniej w XVI i XVII wieku, gdy surowiec zasilał lokalne kuźnie i huty regionu Lemos. To połączenie natury i archeologii przemysłowej sprawia, że Cova das Choias jest miejscem wyjątkowym nie tylko krajobrazowo, ale i historycznie.

Kiedy przyjechać i jak zwiedzać?

Ze względu na wrażliwość ekosystemu — świecący mech i kolonie nietoperzy — dostęp do jaskini jest ograniczony od kilku lat. Zwiedzanie możliwe jest wyłącznie w ramach sezonowego programu wycieczek z przewodnikiem, organizowanego przez gminę A Pobra do Brollón, najczęściej w miesiącach letnich. Terminy zmieniają się z roku na rok, więc przed wyjazdem warto sprawdzić aktualny harmonogram bezpośrednio w urzędzie gminy lub na jej stronie internetowej i zarezerwować miejsce z wyprzedzeniem, bo liczba uczestników na turę jest limitowana.

Najczęstsze pytania

Czy można zwiedzać jaskinię samodzielnie? Nie. Od kilku lat wejście do wnętrza jest możliwe tylko z przewodnikiem, w ramach wycieczek organizowanych przez lokalny urząd gminny, głównie latem.

Dlaczego jaskinia nazywa się „Choias"? Nazwa pochodzi od ptaków z rodziny krukowatych o czerwonych, zakrzywionych dziobach, które tradycyjnie zasiedlały wejście do groty.

Co jest największą atrakcją wnętrza? Świecący w ciemności mech Schistostega pennata oraz pozostałości po górnictwie żelaza sięgającym czasów rzymskich i epoki nowożytnej.

Jak dojechać do jaskini? Przez miejscowość Biduedo, dojeżdżając drogą asfaltową do jej końca, a następnie kontynuując pieszo w kierunku wejścia.