Muzea w Portugalii
Lista 175 miejsc z kategorii Muzea w Portugalii — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 88 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Casa-Museu Frederico de Freitas, Quinta das Cruzes Museum, Aljezur Táctil Museu Municipal.
-
Bucelas Wine and Vineyard Museum
Bucelas
Muzeum Wina i Winnicy w Bucelas (Museu do Vinho e da Vinha) to niewielkie muzeum tematyczne w Bucelas, w gminie Loures, na północ od Lizbony. Opowiada o winiarskiej tradycji regionu, który od dawna słynie z białych win. Otwarto je 26 lipca 2013 roku. Gdzie leży i jak dojechać? Muzeum znajduje się w centrum miejscowości Bucelas, około 20 kilometrów od stolicy Portugalii (współrzędne: 38,90171, -9,12037). Najwygodniej dotrzeć tu samochodem z Lizbony, a wizytę łatwo połączyć ze spacerem po miasteczku i degustacją lokalnych win w okolicznych winiarniach. Co to za budynek? Muzeum mieści się w budynku z końca XIX wieku, który był rezydencją jednego z największych producentów wina w Bucelas, rodziny Camilo Alves. W skład posiadłości wchodziły piwnica winna i magazyn. Te pomieszczenia odnowiono i przystosowano do nowej funkcji, dzięki czemu zwiedzający oglądają wystawę w autentycznym, winiarskim otoczeniu. Co można zobaczyć w środku? Ekspozycja składa się z trzech odrębnych przestrzeni: Część poświęcona regionowi – przedstawia okolice Bucelas, tradycyjne technologie oraz metody produkcji wina. Wystawa multimedialna – pokazuje wszystkie etapy pracy w winnicy i wytwarzania wina, od uprawy winorośli po gotowy trunek. Antresola – zarezerwowana na wystawy czasowe. Jakie są dodatkowe atrakcje? Poza wystawami stałymi w muzeum działa sklep oraz pracownie warsztatowe. Jest tu także centrum dokumentacji poświęcone tematyce wina, noszące imię Camilo Alvesa, z którego mogą korzystać badacze i miłośnicy winiarstwa. Osobny ośrodek interpretacyjny dotyczy historii wojen napoleońskich na Półwyspie Iberyjskim, co dodaje wizycie wątek historyczny. Obiekt jest dostosowany do potrzeb osób o ograniczonej mobilności. Dla kogo jest to miejsce? To dobry przystanek dla osób zainteresowanych winem, kulturą regionu Lizbony lub lokalną historią. Wizyta nie zajmuje dużo czasu, więc świetnie sprawdzi się jako uzupełnienie dnia spędzonego w okolicach Loures i Bucelas. Multimedia ułatwiają zrozumienie procesu produkcji także osobom, które dotąd nie miały styczności z winiarstwem. Najczęstsze pytania Kiedy muzeum jest otwarte? Od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00–13:00 i 14:00–18:00. W poniedziałki i święta państwowe jest zamknięte. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny na stronie gminy Loures. Kiedy je otwarto? 26 lipca 2013 roku, po remoncie istniejącego wcześniej budynku mieszkalnego. Czy muzeum jest dostępne dla osób z niepełnosprawnościami? Tak, obiekt zapewnia dostęp osobom o ograniczonej mobilności. Czy jest sklep z pamiątkami? Tak, na miejscu działa sklep, a także prowadzone są warsztaty. Ile czasu zaplanować? Na spokojne obejrzenie trzech przestrzeni wystawowych zwykle wystarcza od godziny do dwóch, w zależności od zainteresowania multimediami i centrum dokumentacji. Podsumowanie Muzeum Wina i Winnicy w Bucelas łączy historię rodzinnej posiadłości, tradycję uprawy winorośli i nowoczesną prezentację multimedialną. To zwarta, przystępna wizyta, która dobrze przybliża charakter regionu winiarskiego pod Lizboną i wyjaśnia, skąd bierze się renoma tutejszych win.
-
Atelier-Museu Júlio Pomar
Lisboa
Atelier-Museu Júlio Pomar to niewielkie muzeum sztuki w Lizbonie, poświęcone twórczości portugalskiego malarza Júlia Pomara (1926–2018). Mieści się w przebudowanym dawnym magazynie przy Rua do Vale, na pograniczu dzielnic Bairro Alto i Madragoa, w okolicy Misericórdia. Budynek zaprojektował Álvaro Siza Vieira, laureat Nagrody Pritzkera z 1992 roku. Kim był Júlio Pomar i co tu zobaczę? Pomar to jeden z najważniejszych portugalskich artystów XX wieku. Zbiory muzeum obejmują około 1500 prac – zarówno jego własnych, jak i twórców związanych z nim osobiście. Program pokazuje różnorodność technik i tematów, którymi zajmował się artysta: w kolekcji znajdziesz obrazy, grafiki, kolaże, rzeźby, rysunki, ceramikę, a nawet asamblaże. Zwykle działa wystawa stała, a obok niej zmieniające się wystawy czasowe. Muzeum organizuje też wystawy innych artystów, portugalskich i zagranicznych, zarówno początkujących, jak i uznanych. Ich zadaniem jest dialog z przestrzenią budynku i z dorobkiem Pomara. Prowadzone są także wydarzenia, konferencje i zajęcia edukacyjne, a misją placówki jest pogłębianie wiedzy o twórczości malarza oraz zachęcanie do refleksji nad sztuką i kulturą współczesną. Jaka jest historia budynku? Dawny magazyn przy Rua do Vale kupiła w 2000 roku lizbońska rada miejska. Miał służyć jako pracownia samego Pomara, który w ostatnich latach życia mieszkał przy tej samej ulicy. Prace adaptacyjne trwały kilka lat. W 2010 roku artysta zrezygnował z korzystania z pracowni, co pozwoliło otworzyć przestrzeń jako muzeum wcześniej, niż planowano. Placówka ruszyła w 2013 roku, a 2 stycznia 2015 roku weszła do sieci instytucji kultury zarządzanych przez EGEAC. Co wyróżnia architekturę? Siza zachował główne elementy istniejącej bryły: jej kubaturę, ściany nośne i dach, skupiając się na detalach formy i przestrzeni charakterystycznych dla jego stylu. Kompleks jest skromny: składa się z zewnętrznego dziedzińca i dwukondygnacyjnego budynku z dużą główną salą wystawienniczą. Są w nim także dwa magazyny zbiorów, zaplecze usługowe, biuro, audytorium i recepcja. Dla miłośników architektury to okazja, by zobaczyć dzieło laureata Pritzkera w kameralnej skali. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie jest muzeum? W Lizbonie, przy Rua do Vale, między Bairro Alto a Madragoa, w okolicy Misericórdia. Kiedy jest otwarte? Według danych muzeum: od wtorku do niedzieli, 10:00–13:00 i 14:00–18:00. Nieczynne 1 stycznia, w Niedzielę Wielkanocną i 25 grudnia. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny na oficjalnej stronie. Kto zarządza muzeum? Lizbońska agencja kultury EGEAC. Czy trzeba znać twórczość Pomara? Nie. Muzeum jest niewielkie, a wystawy pokazują różne techniki, więc to dobre miejsce na krótką, spokojną wizytę w trakcie zwiedzania Bairro Alto i Madragoa. Czy poza Pomarem są tu inne wystawy? Tak, w programie pojawiają się również artyści portugalscy i zagraniczni.
-
Casa da Ribeira
Viseu
Casa da Ribeira w Viseu – muzeum rzemiosła w zabytkowym domu Casa da Ribeira to niewielkie muzeum w centrum Viseu, w północnej części Portugalii. Mieści się w dawnym domu z XVII wieku i jest poświęcone regionalnemu rzemiosłu. Wstęp jest bezpłatny, a zwiedzanie zajmuje zwykle około kwadransa, więc to wygodny przystanek podczas spaceru po mieście. Gdzie znajduje się Casa da Ribeira? Budynek stoi w samym centrum Viseu, przy Largo Nossa Senhora da Conceição, naprzeciw kościoła Nossa Senhora da Conceição. W pobliżu przepływa rzeka Pavia, od której pochodzi nazwa „ribeira", czyli potok lub nadrzeczna okolica. Dzięki takiemu położeniu łatwo połączyć wizytę z zwiedzaniem starówki. Jaka jest historia tego domu? Pierwotny budynek wzniósł w XVII wieku zamożny rolnik z tego regionu. W 1976 roku dom kupiła gmina Viseu. W 1983 roku obiekt odbudowano i przystosowano do funkcji muzealnych według projektu architekta Fernando Teixeiry Gordo. W 1989 roku otwarto tu pierwszą wystawę rzemiosła. Od 27 stycznia 2016 roku budynek ma status Monumentu Zainteresowania Miejskiego (Monumento de Interesse Municipal, MIM). Co można zobaczyć w środku? Ekspozycja pokazuje dawne „przemysły" charakterystyczne dla regionu, czyli tradycyjne zajęcia rzemieślnicze przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wystawa mieści się w dawnej fabryce i obejmuje wyroby z różnych materiałów: rzemiosło papiernicze, koszykarstwo, hafty, wyroby z drewna, ceramikę, kute żelazo, witraże. Dzięki temu w jednym miejscu można zobaczyć, jak różnorodne były umiejętności lokalnych rzemieślników i jakie przedmioty codziennego użytku oraz ozdoby wytwarzano w okolicach Viseu. Dla kogo jest to miejsce? Casa da Ribeira sprawdzi się dla osób, które chcą poznać lokalną kulturę bez planowania długiej wizyty. Ponieważ wstęp jest darmowy, a zwiedzanie krótkie, można tu zajrzeć w trakcie dnia pełnego innych atrakcji. Miłośnicy tradycyjnego rękodzieła, fotografii detali oraz historycznej architektury znajdą tu sporo interesujących szczegółów. Dobrze pasuje też do rodzinnych spacerów, ponieważ nie wymaga wielu godzin ani specjalnego przygotowania. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Casa da Ribeira jest płatny? Nie, wstęp jest bezpłatny. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Zwykle około 15 minut. Co jest wystawione w muzeum? Wyroby regionalnego rzemiosła: papier, kosze, hafty, drewno, ceramika, kute żelazo i witraże. Kiedy powstał budynek? Pierwotny dom pochodzi z XVII wieku, a muzeum urządzono w nim w latach 80. XX wieku; pierwsza wystawa rzemiosła odbyła się w 1989 roku. Gdzie dokładnie jest muzeum? W centrum Viseu, przy Largo Nossa Senhora da Conceição, naprzeciw kościoła o tej samej nazwie, w pobliżu rzeki Pavia. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, od 2016 roku jest uznany za Monument Zainteresowania Miejskiego.
-
Museu da Misericórdia do Porto
Porto
Museu da Misericórdia do Porto (MMIPO) to muzeum i kościół w historycznym centrum Porto, przy Rua das Flores. Opowiada o dziejach Santa Casa da Misericórdia do Porto, jednej z najstarszych instytucji charytatywnych w Portugalii, i pokazuje zbiory sztuki związanej z jej działalnością. Czym jest to miejsce? Budynek przy Rua das Flores od połowy XVI wieku aż do 2013 roku służył jako siedziba bractwa miłosierdzia. Dziś mieści muzeum, które łączy współczesną architekturę wnętrz z zabytkowymi przestrzeniami. Placówka należy do Portugalskiej Sieci Muzeów. Jej celem jest przedstawienie historii Santa Casa i jej zadań, a także pokazanie kolekcji sztuki oraz przedmiotów, które dokumentują pomoc niesioną potrzebującym. Jak powstała Misericórdia w Porto? Santa Casa da Misericórdia do Porto założono w 1498 roku z inicjatywy króla Manuela I i królowej Eleonory. Bractwa miłosierdzia opiekowały się chorymi, ubogimi i osobami w trudnej sytuacji, a ich działalność przez wieki kształtowała życie miasta. Muzeum pozwala prześledzić tę historię na podstawie obrazów, przedmiotów i dokumentów. Co warto zobaczyć w muzeum? Największą gwiazdą kolekcji jest Fons Vitae („Źródło życia"), wielkoformatowy obraz w stylu flamandzkiego renesansu. Przedstawia króla Manuela I z rodziną wokół fontanny, z której tryska krew ukrzyżowanego Chrystusa. Obraz robi wrażenie rozmiarem i symboliką, a jednocześnie pokazuje związek monarchii z ideą miłosierdzia. Poza nim zwiedzający zobaczą sztukę sakralną i portrety z okresu od XV do XVII wieku. To dobra okazja, by zobaczyć, jak zamożni dobroczyńcy i członkowie bractwa chcieli być zapamiętani. Czy kościół też jest częścią wizyty? Tak. Do muzeum przylega Igreja da Misericórdia, uznawany za jeden z ciekawszych kościołów w okolicy Ribeiry. Świątynia sięga XVI wieku, a w XVIII wieku przebudował ją włoski architekt Nicolau Nasoni, który zostawił w Porto wiele barokowych dzieł. We wnętrzu uwagę zwracają niebiesko-białe azulejos, czyli ręcznie malowane kafle typowe dla Portugalii. Dla kogo jest ta wizyta? dla osób zainteresowanych historią Porto i portugalskiej dobroczynności, dla miłośników sztuki sakralnej i malarstwa renesansowego, dla fanów architektury, którzy chcą zobaczyć zestawienie nowoczesnych wnętrz z barokowym kościołem, dla tych, którzy szukają spokojniejszej alternatywy dla największych atrakcji miasta. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się muzeum? W centrum historycznym Porto, przy Rua das Flores, w pobliżu dzielnicy Ribeira. Co jest najcenniejszym eksponatem? Flamandzki obraz Fons Vitae, przedstawiający Manuela I z rodziną wokół fontanny krwi Chrystusa. Kto założył Santa Casa da Misericórdia do Porto? Instytucję założono w 1498 roku z inicjatywy króla Manuela I i królowej Eleonory. Czy warto zobaczyć też kościół? Tak, Igreja da Misericórdia ma wnętrze z azulejos i została przebudowana w XVIII wieku przez Nicolaua Nasoniego. Ile czasu zarezerwować? Na spokojne zwiedzanie muzeum i kościoła najlepiej zostawić około godziny do dwóch. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów warto sprawdzić na stronie muzeum przed wizytą.
-
Museu Municipal de Esposende
Esposende
Museu Municipal de Esposende Museu Municipal de Esposende to muzeum miejskie w centrum Esposende, nadmorskiego miasta w północnej Portugalii, w regionie Minho. Placówka mieści się w budynku dawnego Teatro Club de Esposende z 1911 roku i od 1993 roku służy jako muzeum lokalnej społeczności i terytorium. Dla osób zainteresowanych historią regionu, etnografią i sztuką współczesną to naturalny pierwszy przystanek podczas zwiedzania miasta. Co to za budynek? Gmach powstał jako siedziba klubu teatralnego. Jego projekt przygotował architekt Miguel Ventura Terra (1866–1919), jedna z ważniejszych postaci portugalskiej architektury przełomu XIX i XX wieku. Budynek liczy już ponad sto lat i sam w sobie jest częścią miejskiego dziedzictwa. Do funkcji muzealnej został przystosowany według koncepcji architekta Bernarda Ferrão (1945–2006), a dla zwiedzających otwarto go w 1993 roku. Co można tu zobaczyć? Muzeum od początku miało pokazywać zbiory związane z gminą Esposende: archeologiczne, etnograficzne i sztukę współczesną. W 2012 roku program muzeum przeformułowano. Kolekcję archeologiczną wydzielono i przeniesiono do gminnej służby dziedzictwa kulturowego, która działa w Centrum Interpretacyjnym São Lourenço w miejscowości Vila Chã. W samym muzeum w mieście akcent położono na etnografię oraz sztukę współczesną. Nowa koncepcja zakłada muzeum wielooddziałowe (polinuklearne) oraz powstanie Sieci Muzeów Morza w Esposende. To dobrze pasuje do miasta silnie związanego z Atlantykiem i rzeką Cávado. Wystawa stała nosi tytuł „Do Paleolítico aos nossos dias” (od paleolitu do naszych czasów) i przedstawia długą historię ziem wokół Esposende. Udogodnienia Wnętrza modernizowano w 2005 i 2012 roku, m.in. by poprawić fizyczną dostępność budynku dla osób z ograniczoną mobilnością. Warto to sprawdzić przed wizytą, jeśli podróżujesz z wózkiem lub osobą z niepełnosprawnością. Godziny otwarcia Zgodnie z danymi z OpenStreetMap godziny są sezonowe: czerwiec–wrzesień: wtorek–piątek 8:00–12:00 i 14:00–18:00; sobota–niedziela 14:00–18:00, październik–maj: wtorek–piątek 8:00–12:00 i 14:00–17:00; sobota–niedziela 14:00–17:00. W poniedziałki oraz w święta państwowe muzeum jest zamknięte. Telefon do placówki: +351 253 960 182. Przed wyjazdem warto potwierdzić aktualne godziny. Najczęstsze pytania Kiedy zbudowano budynek muzeum? W 1911 roku, jako Teatro Club de Esposende, według projektu Miguela Ventury Terry. Od kiedy działa jako muzeum? Od 1993 roku. Czy zobaczę tu zbiory archeologiczne? Od 2012 roku kolekcja archeologiczna jest przechowywana w Centrum Interpretacyjnym São Lourenço w Vila Chã, a nie w budynku w centrum miasta. W muzeum w mieście główne role grają etnografia i sztuka współczesna. Czy muzeum jest czynne w weekendy? Tak, w soboty i niedziele po południu (od 14:00). Rano w weekendy jest zamknięte. Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? To muzeum miejskie o umiarkowanej skali, więc zwykle wystarczy około godziny, choć dokładny czas zależy od tempa zwiedzania i aktualnych wystaw. Dla kogo? Dla podróżnych, którzy chcą zrozumieć lokalny kontekst Esposende zanim wyruszą na plażę czy spacer nad rzeką, oraz dla miłośników architektury początku XX wieku i regionalnych tradycji Minho.
-
National Museum Soares dos Reis
Porto
Narodowe Muzeum Soaresa dos Reisa (Museu Nacional de Soares dos Reis) to muzeum sztuki w Porto i jedno z najstarszych muzeów publicznych w Portugalii. Mieści się w Pałacu Carrancas, XVIII-wiecznej rezydencji w centrum miasta, w okolicy Cedofeita. Czym jest to muzeum? To narodowe muzeum sztuki z kolekcjami sztuki portugalskiej z wielu stuleci. Patronem placówki jest rzeźbiarz António Soares dos Reis, a jego twórczość ma w ekspozycji osobne miejsce. Zwiedzający zobaczą ceramikę, rzeźbę, grafiki, biżuterię, meble, wyroby ze złota, obrazy, tkaniny i szkło, więc jedna wizyta obejmuje wiele dziedzin rzemiosła i sztuki, a nie jeden wąski okres. Jak powstało muzeum? Instytucję założono w 1833 roku pod nazwą Museu Portuense. Miała przechowywać dzieła sztuki przejęte przez państwo z zlikwidowanych klasztorów w Porto i w innych częściach Portugalii. Dzięki temu było to pierwsze portugalskie muzeum narodowe prezentujące zbiory sztuki portugalskiej. W 1932 roku placówka otrzymała rangę muzeum narodowego. Wtedy przeprowadzono dużą reorganizację pod kierunkiem Vasco Valente, a zbiory powiększyły się o obiekty z Pałacu Biskupiego w Porto, Muzeum Przemysłowego i dawnego Muzeum Miejskiego. Dlaczego muzeum mieści się w Pałacu Carrancas? W ramach obchodów narodowych w 1940 roku muzeum ulokowano w Pałacu Carrancas, otwierając je wystawą poświęconą Soaresowi dos Reisowi. Pałac od 1795 roku projektował architekt Joaquim da Costa Lima Sampaio jako rezydencję i fabrykę rodziny Moraes e Castro. W jego dziejach ważną rolę odegrała wojna na Półwyspie Iberyjskim: budynek był kwaterą główną armii francuskiej, a później księcia Wellingtona. Muzeum łączy więc sztukę z budynkiem, który ma własne miejsce w historii Porto. Co warto zobaczyć? Dziesięć obiektów z kolekcji jest sklasyfikowanych jako dobra o znaczeniu narodowym. Należą do nich rzeźba „O Desterrado” autorstwa Soaresa dos Reisa, XVIII-wieczny krzyż biskupi oraz para naczyń liturgicznych na wino i wodę (ampułek eucharystycznych) z mogolskich Indii. Rozpiętość tych dzieł pokazuje, że zbiory łączą rzeźbę narodową, sztukę kościelną i przedmioty o związkach daleko poza Portugalią. Informacje praktyczne Muzeum leży w historycznym centrum Porto, w jednostce administracyjnej obejmującej Cedofeita, Santo Ildefonso, Sé, Miragaia, São Nicolau i Vitória. Współrzędne to około 41,148 N, 8,622 W. Łatwo połączyć wizytę ze spacerem po okolicznych ulicach. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed wizytą na oficjalnej stronie muzeum, bo mogą się zmieniać. Najczęstsze pytania Kim był Soares dos Reis? Portugalskim rzeźbiarzem, którego imię nosi muzeum; jego rzeźba „O Desterrado” należy do najważniejszych dzieł w zbiorach. Kiedy założono muzeum? W 1833 roku, jako Museu Portuense. Czy to muzeum narodowe? Tak, status muzeum narodowego otrzymało w 1932 roku. Co można tu zobaczyć? Obrazy, rzeźby, ceramikę, grafiki, biżuterię, meble, złoto, tkaniny i szkło. Gdzie jest muzeum? W Pałacu Carrancas w Porto, w północnej Portugalii.
-
Muzeum Wody w Lizbonie
Lisboa
Muzeum Wody w Lizbonie (port. Museu da Água) to muzeum poświęcone historii zaopatrzenia stolicy Portugalii w wodę. Prowadzi je przedsiębiorstwo EPAL, a placówkę otwarto w 1987 roku. Nie jest to jeden gmach, lecz zespół czterech miejsc rozsianych po mieście, które razem opowiadają, jak Lizbona pozyskiwała, magazynowała i rozprowadzała wodę w XVIII i XIX wieku. Co wchodzi w skład muzeum? Muzeum tworzą cztery przestrzenie: Akwedukt Águas Livres, zbiornik Mãe d'Água w dzielnicy Amoreiras, podziemny zbiornik Patriarcal oraz dawna stacja pomp parowych Barbadinhos. Każda z nich odpowiada innemu etapowi drogi wody do mieszkańców, dlatego zwiedzanie kilku punktów daje pełny obraz systemu. Akwedukt Águas Livres Wjazd akweduktu do miasta wyznacza łuk przy Rua das Amoreiras. Projekt wykonał węgierski architekt Carlos Mardel w latach 1746–1748. To element infrastruktury, który przez wieki decydował o tym, czy miasto miało dostęp do czystej wody. Zbiornik Mãe d'Água w Amoreiras Mãe d'Água pełniła rolę końcowego zbiornika akweduktu. Zaprojektowano ją w 1745 roku, a ukończono w 1834. Wnętrze kryje zbiornik o głębokości 7,5 m i pojemności około 5500 m³ wody. To jedno z bardziej efektownych miejsc w całym zespole. Zbiornik Patriarcal Reservatório da Patriarcal powstał w latach 1860–1864. Jego cechą szczególną jest to, że leży pod ziemią. Zasilał w wodę centrum Lizbony, dlatego świetnie pokazuje, jak w XIX wieku rozbudowywano miejską sieć. Stacja pomp Barbadinhos Współrzędne tego wpisu wskazują wschodnią część miasta, w okolicy Santa Apolónia, gdzie znajduje się dawna stacja pomp parowych Barbadinhos. To część muzeum poświęcona technice: maszynom, które pompowały wodę do zbiorników. Dla kogo jest to miejsce? dla osób zainteresowanych historią techniki i inżynierii, dla miłośników architektury XVIII i XIX wieku, dla tych, którzy chcą zobaczyć w Lizbonie coś poza typowymi trasami turystycznymi. Najczęstsze pytania Czy muzeum to jeden budynek? Nie. To cztery odrębne miejsca w różnych częściach Lizbony, połączone wspólną tematyką i jednym operatorem. Kto prowadzi muzeum? Przedsiębiorstwo wodociągowe EPAL (Empresa Portuguesa das Águas Livres). Od kiedy działa? Od 1987 roku. Które miejsce warto zobaczyć najpierw? Na początek dobrze wybrać Mãe d'Água w Amoreiras, ponieważ to końcowy punkt akweduktu i wyjątkowo widowiskowy zbiornik. Godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź przed wizytą u operatora, bo mogą się zmieniać. Czy w okolicy jest coś jeszcze do zobaczenia? Tak, poszczególne części muzeum leżą w dzielnicach z innymi atrakcjami Lizbony, więc łatwo połączyć je ze spacerem po mieście.
-
Museu Romântico da Quinta da Macieirinha
Porto
Museu Romântico da Quinta da Macieirinha w Porto Museu Romântico da Quinta da Macieirinha to muzeum w dawnej rezydencji z końca XVIII wieku, położone w Porto, w otoczeniu ogrodów Jardim do Palácio de Cristal. Wnętrza przywołują atmosferę zamożnego domu z XIX-wiecznego Porto i przypominają o królu, który spędził tu ostatnie miesiące życia. Czym jest to miejsce? Dawna posiadłość znana jest pod kilkoma nazwami: Quinta da Macieirinha, a także Quinta do Sacramento. Był to wiejski dom otoczony zielenią, dziś otoczony przez miejski park. W 1972 roku budynek nabyła rada miasta Porto z myślą o stworzeniu muzeum, które w tym samym roku otwarto dla zwiedzających. Placówka należy do miejskiej sieci muzeów Porto i bywa opisywana jako rozszerzenie opowieści o romantyzmie w mieście. Dlaczego jest związane z Karolem Albertem? W tym domu schronienie znalazł Karol Albert Sabaudzki, król Sardynii i książę Piemontu. Po utracie tronu wyjechał z ojczyzny i osiadł w Porto. Zmarł w Quinta da Macieirinha 28 lipca 1849 roku, chory i na wygnaniu. Muzeum upamiętnia jego obecność, a historia władcy nadaje wnętrzom szczególny, melancholijny charakter. Co zobaczyć w środku? Zwiedzanie ma charakter podróży po salach urządzonych w duchu epoki. Zobaczysz między innymi: Salę Króla, w której Karol Albert przyjmował gości, Salę Obrazów z płótnami w stylu romantycznym, kolejne pokoje odtwarzające codzienne życie wyższych sfer Porto w XIX wieku, zestaw modeli i przedmiotów używanych w mieście w tamtym stuleciu. Meble, dekoracje i drobne sprzęty pozwalają wyobrazić sobie, jak wyglądał salon, gabinet czy pokój przyjęć bogatej rodziny w dobie romantyzmu. Jak zaplanować wizytę? Muzeum leży na terenie ogrodów Palácio de Cristal, dlatego dobrze połączyć zwiedzanie z spacerem po parku. Wnętrza nie są duże, więc na wizytę wystarczy zwykle kilkadziesiąt minut do godziny. To dobry wybór na spokojniejszą część dnia w Porto, gdy masz dość tłumów przy nabrzeżu Ribeira. Godziny otwarcia i ceny biletów warto sprawdzić przed wyjazdem na stronie muzeów miejskich Porto, ponieważ mogą się zmieniać. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się muzeum? W Porto, na terenie ogrodów Jardim do Palácio de Cristal. Kiedy powstało muzeum? Miasto kupiło posiadłość w 1972 roku i wtedy otwarto tu muzeum. Kto tu mieszkał? Karol Albert Sabaudzki, król Sardynii, który zmarł tu w 1849 roku na wygnaniu. Z jakiego okresu pochodzi budynek? Dom pochodzi z końca XVIII wieku, a ekspozycja odtwarza wnętrza XIX-wiecznego Porto. Czy warto tu zajrzeć? Tak, jeśli interesują Cię historia, wnętrza z epoki i spokojniejsze miejsca poza głównymi trasami turystycznymi Porto. Muzeum łączy opowieść o wygnanym królu z obrazem życia mieszczaństwa i arystokracji, a położenie w ogrodach czyni z wizyty przyjemną przerwę w zwiedzaniu miasta.
-
Museu da Tapeçaria de Portalegre - Guy Fino
Portalegre
Museu da Tapeçaria de Portalegre – Guy Fino Museu da Tapeçaria de Portalegre – Guy Fino to muzeum w centrum Portalegre w Alentejo, w całości poświęcone słynnym gobelinom tkanym w tym mieście. Otwarto je w lipcu 2001 roku, a jego patronem jest jeden z twórców lokalnej manufaktury. To dobry przystanek dla każdego, kto interesuje się rzemiosłem artystycznym i sztuką współczesną. Gdzie mieści się muzeum? Zbiory znajdują się w Palácio Castelo Branco, dawnej szlacheckiej rezydencji rodziny Caldeira Castelo-Branco. Z historycznego budynku zachował się portal z XVIII wieku. Wnętrza odnowił architekt Fernando Sequeira Mendes, dzięki czemu stary pałac pełni dziś funkcję nowoczesnej przestrzeni wystawienniczej. Jak powstały gobeliny z Portalegre? Historia zaczyna się w 1946 roku. Dwaj przyjaciele, Guy Fino i Manuel Celestino Peixeiro, postanowili wskrzesić w mieście tradycję tkanin ściennych wykonywanych techniką węzełkową. Ojciec Manuela, Manuel do Carmo Peixeiro, zaproponował im stworzenie gobelinów ściennych z użyciem ściegu, który wymyślił lata wcześniej podczas studiów tekstylnych w Roubaix we Francji. Pierwszy gobelin powstał w 1948 roku według projektu João Tavaresa. Kiedy manufaktura zyskała renomę? Uznanie przyszło w 1952 roku, gdy do Portugalii przyjechali francuscy tkacze na dużą wystawę „Gobeliny francuskie od średniowiecza do współczesności". Międzynarodową pozycję umocniła wizyta Jeana Lurçata, mistrza nowoczesnej tapiserii, w 1958 roku. Zaczął on zamawiać w Portalegre realizacje wielu swoich kompozycji i uważał tutejsze tkaczki i tkaczy za najlepszych na świecie. Co zobaczysz w środku? Ekspozycja podzielona jest na dwa nurty: Część historyczna i techniczna – opowiada o dziejach Manufaktury Gobelinów w Portalegre oraz o procesie powstawania gobelinu, od projektu po tkanie. Część artystyczna – prezentuje wyłącznie gotowe dzieła w porządku chronologicznym, od początków pod koniec lat 40. XX wieku aż do czasów współczesnych. Dzięki temu układowi można prześledzić, jak zmieniała się estetyka gobelinów i jak do współpracy przy nich przyciągano kolejnych artystów. Dla kogo jest ta wizyta? Muzeum sprawdzi się u miłośników sztuki i designu, osób zainteresowanych tradycyjnym rzemiosłem oraz podróżnych, którzy chcą poznać Portalegre poza samym centrum historycznym. Zwiedzanie zajmuje zwykle około godziny, więc łatwo połączyć je ze spacerem po mieście. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto muzeum? W lipcu 2001 roku. W jakim budynku działa muzeum? W Palácio Castelo Branco, dawnej rezydencji szlacheckiej rodziny Caldeira Castelo-Branco, z portalem z XVIII wieku. Kim był Guy Fino? Był współzałożycielem tkackiej tradycji w Portalegre. W 1946 roku wraz z Manuelem Celestino Peixeiro rozpoczął odnowę techniki gobelinów węzełkowych. Czy muzeum pokazuje, jak powstaje gobelin? Tak, jedna z dwóch części ekspozycji poświęcona jest procesom technicznym wykonywania gobelinów. Czy warto sprawdzić godziny otwarcia przed wizytą? Tak. Godziny i ceny biletów mogą się zmieniać, dlatego najlepiej zweryfikować je na stronie miasta Portalegre lub w informacji turystycznej.
-
Casa Museu José Régio
Portalegre
Casa Museu José Régio w Portalegre to dom-muzeum poety, w którym przez 34 lata mieszkał pisarz José Régio (1901–1969). Placówka łączy cechy muzeum biograficznego i etnograficznego, bo Régio był nie tylko autorem, lecz także zapalonym kolekcjonerem. Wnętrza wypełniają setki przedmiotów sztuki sakralnej i ludowej, zebranych przez jednego człowieka przez dziesięciolecia. Czym jest Casa Museu José Régio? To dawna rezydencja pisarza, który przyjechał do Portalegre jako nauczyciel. Dziś dom pokazuje zarówno jego codzienne życie, jak i pasję gromadzenia „skromnych rzeczy sztuki ludowej". Zwiedzanie przypomina wizytę w prywatnym domu kolekcjonera, a nie w klasycznej galerii z gablotami. Jaka jest historia budynku? Budynek pochodzi z końca XVII wieku. Uważa się, że był dawniej dobudówką klasztoru św. Błażeja (Convento de S. Brás), po którym zachowały się jeszcze ślady, między innymi w części kaplicy. Régio wynajął tu początkowo jeden pokój. Gdy kolekcja rosła, dodawał kolejne pomieszczenia, aż został jedynym lokatorem całego domu. W 1965 roku pisarz sprzedał swoje zbiory radzie miejskiej Portalegre pod warunkiem, że miasto kupi dom, odnowi go i urządzi w nim muzeum. Placówka została otwarta dla zwiedzających w 1971 roku, już po śmierci poety. Co zobaczyć w kolekcji? Zbiory rozmieszczono w 17 salach wystawy stałej oraz w jednej sali magazynowej, na dwóch piętrach. Kolekcja obejmuje: rzeźbę i malarstwo, fajans i ceramikę, meble, wyroby z metalu, w tym cynę, miedź i kute żelazo, tekstylia, numizmatykę i medale, dokumenty i rejestry, prace pasterskie oraz przedmioty z rogu. Największe wrażenie robi zbiór ponad 400 Chrystusów ukrzyżowanych. Najstarsze figury pochodzą z okresu gotyku, z XV wieku. Obok nich znajdziesz formy do chleba i ciast, obrazy, naparstki oraz inne drobiazgi świadczące o alentejańskim rzemiośle. Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników literatury portugalskiej, którzy chcą zobaczyć dom autora. Dla osób zainteresowanych sztuką sakralną i ludową Alentejo. Dla podróżnych szukających w Portalegre czegoś mniej oczywistego niż główne zabytki. Muzeum mieści się przy Rua José Régio w Portalegre, w mieście w regionie Alentejo we wschodniej Portugalii. Warto zaplanować co najmniej godzinę, bo 17 sal pełnych drobnych przedmiotów wymaga spokojnego oglądania. Najczęstsze pytania Kim był José Régio? Portugalskim pisarzem i poetą (1901–1969), który wiele lat pracował jako nauczyciel w Portalegre i mieszkał w tym domu. Kiedy powstało muzeum? Régio sprzedał kolekcję miastu w 1965 roku, a muzeum otwarto w 1971 roku dzięki radzie miejskiej Portalegre. Ile jest sal wystawowych? Siedemnaście sal wystawy stałej oraz sala magazynowa, rozłożone na dwóch piętrach. Co jest najcenniejszym zbiorem? Kolekcja ponad 400 krucyfiksów, z których najstarsze pochodzą z gotyku XV wieku. Czy muzeum jest czynne w poniedziałki? Nie. Placówka jest zamknięta w poniedziałki i w dni świąteczne, a w pozostałe dni tygodnia otwarta w ciągu dnia z przerwą w południe.
-
Museu Municipal de Portalegre
Portalegre
Museu Municipal de Portalegre to miejskie muzeum w Portalegre, w regionie Alentejo we wschodniej Portugalii. Mieści się tuż obok katedry (Sé) w dawnym budynku seminarium, a jego zbiory dokumentują religijną i artystyczną przeszłość miasta. Największą wartość mają rzeźby, obrazy i sprzęty liturgiczne pochodzące z lokalnych klasztorów. Jak powstało muzeum? Muzeum założono w 1901 roku z inicjatywy Severino Sant'Anny Marquesa. Do publiczności trafiło jednak później. Pierwsza wystawa zajmowała niewielką salę w budynku ratusza, w 1932 roku zbiory przeniesiono do kościoła klasztoru São Bernardo. Obecną siedzibę placówka zajęła w 1959 roku, a oficjalnie otwarto ją dla zwiedzających 28 maja 1961 roku. W jakim budynku się mieści? Gmach przy katedrze powstał pod koniec XVI wieku z polecenia biskupa Amadora Arraisa jako seminarium diecezjalne. W 1765 roku biskup João de Azevedo przebudował go. W różnych okresach budynek pełnił także funkcję szkoły pedagogicznej i szkoły podstawowej. Dziś to jeden z lepiej zachowanych przykładów dawnej architektury dostojnej w historycznym centrum miasta. Co można zobaczyć w zbiorach? Kolekcję zbudowano z dwóch źródeł: dóbr z zamkniętych domów zakonnych Portalegre, przede wszystkim klasztoru São Bernardo i klasztoru Santa Clara, oraz z darowizn prywatnych kolekcjonerów. Sztuka sakralna to najważniejszy dział, zarówno pod względem liczby, jak i wagi eksponatów. Wyróżniają się indoportugalska rzeźba Matki Boskiej Niepokalanej z kości słoniowej, flamandzka Pietà z XV wieku, XVI-wieczny pulpit na mszał w stylu namban oraz XVI-wieczna retabulum z polichromowanej terakoty ze scenami z życia Chrystusa. Sztuka dekoracyjna obejmuje meble, malarstwo i portugalską fajans (ceramikę szkliwioną). Dlaczego warto tu zajrzeć? Portalegre słynie z historii i rzemiosła, a muzeum pomaga zrozumieć, jak wyglądało życie religijne miasta przez stulecia. Zbiory pokazują, że tak niewielki ośrodek utrzymywał kontakty artystyczne z odległymi regionami: od Flandrii po Indie i Japonię. To dobry przystanek przed lub po wizycie w katedrze, bez pośpiechu i tłumów. Praktyczne informacje Muzeum jest czynne od wtorku do niedzieli. Od 31 marca do 28 października: 9:30–13:00 i 14:00–18:00. Od 29 października do 30 marca: 9:00–12:30 i 13:30–17:00. W święta państwowe wypadające w poniedziałek muzeum jest zamknięte. Telefon: +351 245 307 525. Najczęstsze pytania Kiedy muzeum jest otwarte? Od wtorku do niedzieli, z przerwą południową, godziny zmieniają się w zależności od pory roku (zob. wyżej). Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Zwykle około godziny, dłużej jeśli interesuje Cię sztuka sakralna. Co warto zobaczyć w okolicy? Katedra Portalegre stoi tuż obok, a historyczne centrum miasta można obejść pieszo w krótkim spacerze. Czy muzeum jest dobrym wyborem dla miłośników historii sztuki? Tak, zwłaszcza ze względu na zbiory sztuki sakralnej z klasztorów regionu, łączące wpływy flamandzkie, indoportugalskie i dalekowschodnie. Jak się skontaktować? Dzwoniąc pod numer +351 245 307 525.
-
Casa dos Nichos
Viana do Castelo
Casa dos Nichos to piętnastowieczny dom przy Rua de Viana w Viana do Castelo, w północnej Portugalii. Dziś mieści muzeum archeologiczne, które prezentuje część zbiorów gminy: od prehistorii, przez epokę żelaza, po okres romanizacji. To niewielkie, ale ciekawe miejsce na spokojną przerwę w zwiedzaniu miasta. Skąd wzięła się nazwa Casa dos Nichos? Nazwa, czyli po polsku „Dom Nisz", wiąże się z fasadą budynku. Na poziomie głównej elewacji znajdują się dwie gotyckie rzeźby zwieńczone baldachimami. Przedstawiają sceny Zwiastowania i są wykonane we wzgórzu, czyli w wysokim reliefie. Właśnie te elementy nadają domowi rozpoznawalny wygląd i wyróżniają go wśród sąsiednich kamienic. Jaka jest historia budynku? Dom liczy ponad 500 lat. Przez wieki zmieniał funkcje: był domem mieszkalnym, lokalem handlowym, a także magazynem napojów. Później nabyła go rada miasta, odnowiła i w 2008 roku przekształciła w ośrodek muzealny poświęcony archeologii Viana do Castelo. Dzięki temu jeden z najstarszych budynków w mieście zyskał nowe życie i stał się dostępny dla zwiedzających. Co można zobaczyć w środku? Wystawa stała pokazuje część gminnej kolekcji archeologicznej. Nacisk położono na trzy okresy: prehistorię, epokę żelaza i czasy romanizacji. Ekspozycja ma wyraźny charakter edukacyjny, a zwiedzający mogą korzystać z zasobów multimedialnych, które przybliżają dziedzictwo okolicy. Wśród omawianych miejsc są: citânia Santa Luzia, czyli stanowisko związane z kulturą epoki żelaza, średniowieczne groby z Santa Maria de Geraz do Lima, petroglify z Carreço. Casa dos Nichos działa jako edukacyjna filia Muzeum Miejskiego i poświęca się prezentacji archeologicznego dziedzictwa regionu Viana do Castelo. Prowadzone są tu także zajęcia edukacyjne. Jak zaplanować wizytę? Muzeum znajduje się w historycznym centrum, przy Rua de Viana, więc łatwo połączyć je ze spacerem po mieście. Według informacji gminy wstęp jest bezpłatny, a placówka jest otwarta od poniedziałku do piątku, w godzinach 9:00–13:00 i 14:00–17:00. Godziny warto sprawdzić przed wizytą na stronie urzędu miasta, bo mogą się zmieniać. Najczęstsze pytania Czy wstęp do Casa dos Nichos jest płatny? Według informacji gminy wstęp jest bezpłatny. Co jest w środku? Wystawa archeologiczna poświęcona prehistorii, epoce żelaza i romanizacji, z materiałami multimedialnymi. Z jakiego okresu pochodzi budynek? Z XV wieku, ma więc ponad pięć stuleci. Dlaczego dom nazywa się „Casa dos Nichos"? Od dwóch gotyckich rzeźb w niszach na fasadzie, przedstawiających Zwiastowanie.
-
Museum of Transport and Communications
Porto
Muzeum Transportu i Komunikacji (Museu dos Transportes e Comunicações) w Porto to instytucja poświęcona historii transportu i łączności w Portugalii. Mieści się w dawnym budynku Nowej Komory Celnej (Alfândega Nova), tuż nad rzeką Douro, w samym sercu nadrzecznej części miasta. Co to za muzeum i od kiedy działa? Muzeum powstało w 1992 roku. Jego początkiem było zawiązanie stowarzyszenia, które miało stworzyć placówkę o transporcie i komunikacji: akt założycielski wystawiono 21 lutego 1992 roku. Zbiory dotyczą rozwoju środków przewozu i łączności w Portugalii, a szczególne miejsce zajmuje w nich kolekcja samochodów, w tym pojazdów prezydenckich. W jakim budynku mieści się muzeum? Gmach Nowej Komory Celnej pochodzi z 1860 roku. Ma neoklasyczną architekturę, a jego projekt, opracowany w drugiej połowie lat 50. XIX wieku, przypisuje się Jeanowi François Colsonowi. Później obiekt zaadaptowano według projektu portugalskiego architekta Eduarda Souto de Moury. Sam budynek jest więc wart uwagi, nawet jeśli zwiedzasz go głównie dla ekspozycji. Co można zobaczyć na wystawach stałych? W programie stałym znajdują się między innymi: „Metamorfoza miejsca" – opowieść o przemianach terenu, na którym stoi budynek, „Silnik Republiki: samochody prezydenckie" – pokaz limuzyn używanych przez głowy państwa, panel „Ribeira Negra" autorstwa Júlia Resende, jednego z ważnych portugalskich malarzy. Czy są wystawy czasowe? Tak, muzeum regularnie organizuje wystawy czasowe. Wśród tematów były m.in. Grand Prix Makau, podróż prezydenta Bernardina Machado pociągiem do portugalskich żołnierzy we Francji podczas I wojny światowej, wystawa londyńskiego Muzeum Historii Naturalnej o początkach i przyszłości życia na Ziemi, zabawki dziecięce oraz fotografia. Warto sprawdzić aktualny program przed wizytą. Najczęstsze pytania Gdzie leży muzeum? W Porto, w budynku dawnej Nowej Komory Celnej nad rzeką Douro. Kiedy powstało? Placówkę założono w 1992 roku, a budynek pochodzi z 1860 roku. Czy to muzeum tylko o samochodach? Nie. Tematem jest szeroko pojęty transport i komunikacja w Portugalii, choć kolekcja aut prezydenckich to jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów. Kto zaadaptował budynek? Prace przeprowadzono według projektu architekta Eduarda Souto de Moury. Dla kogo jest ta wizyta? Dla miłośników motoryzacji i historii XX wieku, a także dla osób zainteresowanych architekturą, bo neoklasyczny gmach nad Douro sam w sobie jest atrakcją. Wystawy czasowe, także dla dzieci i fotograficzne, poszerzają ofertę.
-
Monte Palace Museum
Funchal
Monte Palace Museum w Funchal to muzeum działające na terenie ogrodu tropikalnego Monte Palace, w dzielnicy Monte, powyżej stolicy Madery. Łączy w jednym miejscu kolekcję minerałów, rzeźbę afrykańską i zabytkową posiadłość z ogrodem. Jak powstało to miejsce? Historia posiadłości sięga XVIII wieku. Ziemię kupił wówczas Charles Murray, angielski konsul, i przekształcił ją w majątek. W 1897 roku nabył ją Alfredo Guilherme Rodrigues, który wzniósł tu pałacową rezydencję. Budynek został później przebudowany na hotel o nazwie Monte Palace Hotel. W 1988 roku przedsiębiorca z Madery José Berardo przekazał posiadłość swojej fundacji. Ogród tropikalny otwarto dla zwiedzających w 1991 roku. Co zobaczę w muzeum? Muzeum ma dwie stałe wystawy rozmieszczone w trzech galeriach. „African Passion" to zbiór współczesnej rzeźby z Zimbabwe, powstałej od końca lat 60. XX wieku. Kamienne figury pokazują, jak rzeźbiarze z tego kraju przetwarzają lokalne tradycje we współczesną formę. „Secrets of Mother Nature" (Sekrety Matki Natury) znajduje się na niższej kondygnacji. To kolekcja minerałów uznawana za jedną z najciekawszych prywatnych kolekcji na świecie. Zbiór liczy ponad tysiąc okazów, a wystawionych jest około 700. Dla osób lubiących geologię to najmocniejszy punkt wizyty. Co z ogrodem? Muzeum jest częścią kompleksu Monte Palace Tropical Garden, który zajmuje około 70 tysięcy metrów kwadratowych. Rosną tu rośliny z różnych stron świata oraz rodzima flora Madery. Wyróżniają się stuletnie sagowce, nazywane żywymi skamieniałościami. Ogród należy do Fundacji José Berardo, a zwiedzanie muzeum odbywa się w ramach tej samej wizyty. Jak zaplanować wizytę? Monte leży na wzgórzu nad Funchal, więc dojazd wymaga podjazdu w górę zbocza. Zwykle dojeżdża się taksi, autobusem lub kolejką linową z centrum miasta. Na spokojny spacer po ogrodzie i obejrzenie obu wystaw warto zarezerwować kilka godzin. Ścieżki prowadzą po wzniesieniach i schodach, dlatego przydadzą się wygodne buty. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów sprawdź na oficjalnej stronie ogrodu. Dlaczego warto tu zajrzeć? To miejsce pokazuje kilka twarzy Madery naraz. Dawna rezydencja z końca XIX wieku, przekształcona później w hotel, dziś służy kulturze i nauce. Zwiedzający przechodzą od kamiennych rzeźb z Afryki do gablot z minerałami, a potem wychodzą do ogrodu, gdzie mogą odpocząć wśród roślin. Dzięki temu wizyta nie ogranicza się do jednego tematu i sprawdza się także z dziećmi oraz w podróży rodzinnej. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest osobno od ogrodu? Muzeum i ogród tworzą jedno miejsce na terenie dawnej posiadłości Monte Palace. Ile wystaw jest w muzeum? Dwie stałe wystawy w trzech galeriach: rzeźba z Zimbabwe oraz minerały. Kiedy otwarto ogród dla publiczności? W 1991 roku, po tym jak José Berardo przekazał posiadłość fundacji w 1988 roku. Dla kogo to miejsce? Dla osób lubiących rośliny, minerały, sztukę afrykańską i historię dawnych rezydencji Madery.
-
Museu do Abade de Baçal
Bragança
Museu do Abade de Baçal to najważniejsze muzeum regionalne północno-wschodniej Portugalii. Mieści się w Bragançy, w dawnym pałacu biskupim, i opowiada o dziejach Trás-os-Montes od prehistorii aż po czasy współczesne. Kolekcja jest zróżnicowana, więc zwiedzanie łatwo połączyć z pozostałymi atrakcjami starego miasta. Jak powstało muzeum? Instytucja została założona w 1915 roku jako muzeum regionalne z dziełami sztuki, zabytkami archeologicznymi i numizmatami. Dla publiczności otwarto ją w 1925 roku, a pieczę nad zbiorami sprawował ksiądz Francisco Manuel Alves, znany jako Abade de Baçal (opat z Baçal). W 1935 roku, gdy przechodził na emeryturę, placówka otrzymała jego imię, co miało uhonorować zasługi w ochronie dziedzictwa regionu. W jakim budynku mieści się muzeum? Siedzibą jest dawny Paço Episcopal, czyli pałac biskupi. Jego początki sięgają szesnastowiecznych „Casas da Mitra”, a obecny wygląd zawdzięcza osiemnastemu stuleciu. Biskupi diecezji Miranda do Douro przebywali tu w Bragançy, zwłaszcza w latach 1764–1776, gdy stolicę diecezji przeniesiono do miasta. Od 1986 roku budynek ma status obiektu o znaczeniu publicznym (Imóvel de Interesse Público). Co można zobaczyć? Stała ekspozycja zajmuje czternaście sal i przedstawia religijną, społeczną, polityczną, gospodarczą oraz artystyczną historię regionu, a także pamięć samego pałacu. Zbiory obejmują kilka dziedzin: Archeologia – steli z różnymi zdobieniami, naczynia i fragmenty ceramiki, groty strzał, halabardy, siekiery i fibule z okresów prehistorycznych i protohistorycznych, a także pamiątki po kulturze celtyckiej i rzymskiej. Berrões – kamienne rzeźby zwierząt z epoki żelaza, charakterystyczne dla tej części Półwyspu Iberyjskiego. Sztuka sakralna, numizmatyka i ceramika – kolekcje związane z religijnym i codziennym życiem regionu. Malarstwo – prace znanych portugalskich artystów, m.in. Silvy Porto, José Malhoi, Aurélii de Sousy i Veloso Salgado. Legat Sá Vargas – osiemnasto- i dziewiętnastowieczne srebra oraz cenna indoportugalska szafka z XVII wieku. Etnografia – obiekty, obrazy i fotografie z życia codziennego Trás-os-Montes; w 2001 roku zbiory wzbogaciła ważna kolekcja masek transmontańskich. Dla kogo to miejsce? Muzeum spodoba się miłośnikom historii, archeologii i etnografii. Dobrze pokazuje kontekst regionu, zanim ruszy się w góry i do okolicznych wiosek. Wizyta zajmuje zwykle od godziny do dwóch. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się muzeum? W centrum historycznym Bragançy, przy Rua Abílio Beça, w dawnym pałacu biskupim. Kiedy powstało? Założono je w 1915 roku, dla zwiedzających otwarto w 1925, a obecną nazwę nosi od 1935 roku. Czy są tu eksponaty z czasów rzymskich? Tak, w zbiorach archeologicznych znajdują się przedmioty z epoki celtyckiej i rzymskiej. Czym są berrões? To kamienne figury zwierząt z epoki żelaza, jedna z ciekawszych grup zabytków w kolekcji. Czy warto zajrzeć do muzeum, jeśli interesuje mnie sztuka? Tak, w kolekcji są obrazy ważnych portugalskich malarzy oraz cenne przedmioty z legatu Sá Vargas.
-
Museu da Indústria Baleeira
São Roque do Pico
Museu da Indústria Baleeira w São Roque do Pico to muzeum przemysłowe urządzone w dawnej fabryce przetwarzania kaszalotów na wyspie Pico na Azorach. Budynek stoi w porcie miasteczka, a wnętrza zachowały wygląd z czasów, gdy zakład jeszcze pracował. To pierwsze publiczne muzeum przemysłowe w archipelagu. Czym było to miejsce przed muzeum? Fabryka należała do spółki Sociedade das Armações Baleeiras Reunidas, założonej w 1942 roku. Firma łączyła dwa etapy działalności: polowanie na kaszaloty oraz przetwarzanie ich ciał na produkty pochodne, a także ich sprzedaż. Zakład działał w latach 1946–1984 i zajmował około 1200 m². Był największym i najważniejszym kompleksem przetwórstwa kaszalotów na Azorach. Do lat 70. XX wieku w ciągu doby obrabiano tu nawet 20 zwierząt. Skąd na Pico tradycja wielorybnicza? Korzenie sięgają XVIII wieku. Wtedy na wyspy przybyli Amerykanie i wprowadzili polowania na kaszaloty. Zajęcie rozwijało się z czasem i w São Roque do Pico stało się głównym źródłem utrzymania mieszkańców. Ślady tej tradycji widać w miasteczku do dziś, także w jego charakterze i atmosferze. Co zobaczę w środku? Ekspozycję tworzy sam zakład przemysłowy. Zwiedzający oglądają kotły, piece i maszyny, w których z ciał kaszalotów uzyskiwano olej oraz mączkę. W kuźni pokazane są harpuny i inne narzędzia używane w wielorybnictwie. Rzemieślnicy pracują tam na oczach gości, więc można zobaczyć, jak takie przedmioty powstawały. Muzeum uznawano na arenie międzynarodowej za jedno z najlepszych muzeów przemysłowych tego rodzaju. Dlaczego to ważne dla historii Azorów? Fabryka pracowała przez blisko czterdzieści lat i przez ten czas była jednym z filarów lokalnej gospodarki. Polowania na kaszaloty, dawniej prowadzone z niewielkich łodzi, doprowadziły do powstania całego zaplecza przemysłowego: stoczni, warsztatów i zakładów przetwórczych. Muzeum zachowuje pamięć o tej pracy w niezmienionej przestrzeni, dzięki czemu widz nie ogląda rekonstrukcji, lecz prawdziwe urządzenia w miejscu, w którym pracowały. Dawną fabrykę pozostawiono niemal w takim stanie, w jakim zamknięto ją po zakończeniu działalności. Dla kogo jest to miejsce? Wizyta spodoba się osobom zainteresowanym historią przemysłu, techniką i dziejami Azorów. Pozwala zrozumieć, jak wyglądała praca w fabryce i dlaczego wielorybnictwo tak silnie ukształtowało życie na Pico. Najczęstsze pytania Gdzie leży muzeum? W São Roque do Pico, na północnym wybrzeżu wyspy Pico, na Azorach w Portugalii. Współrzędne: 38,5297 N, 28,3222 W. Kiedy działała fabryka? W latach 1946–1984. Spółkę, do której należała, założono w 1942 roku. Czy muzeum jest jedyne w swoim rodzaju? Jest pierwszym publicznym muzeum przemysłowym na Azorach. Czy nadal poluje się tu na wieloryby? Nie. Polowania na Azorach zakończono, a dawną fabrykę zamieniono w muzeum. Co zobaczę w kuźni? Harpuny i inne przedmioty wielorybnicze oraz rzemieślników, którzy pokazują ich obróbkę.
-
Museu de Angra do Heroísmo
Angra do Heroismo
Museu de Angra do Heroísmo Museu de Angra do Heroísmo to główne muzeum wyspy Terceira na Azorach. Mieści się w dawnym klasztorze franciszkańskim w Angra do Heroísmo, mieście wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kolekcje opowiadają o dziejach archipelagu od czasów odkrycia w 1427 roku po współczesność. Jak powstało muzeum? Placówkę powołano oficjalnie 30 marca 1949 roku z inicjatywy Junta Geral, czyli władz autonomicznego dystryktu Angra do Heroísmo. Pierwszą stałą siedzibą był pałac Bettencourt. W latach 1951–1969 muzeum dzieliło go z archiwum dystryktu. Potem zbiory przeniesiono do klasztoru św. Franciszka, gdzie muzeum działa do dziś. Co przetrwało trzęsienie ziemi? Budynek poważnie ucierpiał 1 stycznia 1980 roku podczas trzęsienia ziemi, które dotknęło wyspę. Prace konsolidacyjne, renowacyjne i adaptacyjne rozpoczęto w 1991 roku. Muzeum otwarto w listopadzie 1997 roku, a pełną wystawę stałą udostępniono zwiedzającym we wrześniu 2000 roku. Co można zobaczyć w zbiorach? Zbiory są bardzo zróżnicowane. Obejmują: sztuki piękne i archeologię, w tym archeologię podwodną, militaria i przedmioty związane z transportem, eksponaty morskie, zabawki i gry, instrumenty muzyczne, etnografię i tekstylia, sztukę dekoracyjną, naukę i technikę, numizmatykę i okazy minerałów, dokumenty graficzne, zdjęcia i nagrania dźwiękowe. Głównym punktem zwiedzania jest wystawa stała „Do Mar e da Terra" („Z morza i z ziemi"). Pokazuje ona życie na Azorach od odkrycia archipelagu w 1427 roku. Zobaczysz na niej porcelanę, dawne meble, przyrządy nawigacyjne i wyposażenie wojskowe. Czy muzeum ma oddziały? Tak, muzeum tworzą trzy placówki: Budynek São Francisco, czyli siedziba główna, Oddział Historii Wojskowości im. Manuela Coelho Baptisty de Lima, Galeria Sztuki Współczesnej Carmina – Dimas Simas Lopes. Dzięki temu jedna wizyta może połączyć historię morską, wojskową i sztukę współczesną. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się muzeum? W centrum Angra do Heroísmo na wyspie Terceira, w budynku dawnego klasztoru św. Franciszka. Od kiedy muzeum działa? Oficjalnie od 30 marca 1949 roku. W obecnej siedzibie działa po remoncie zakończonym otwarciem w 1997 roku. Ile czasu warto przeznaczyć na wizytę? Wystawa stała obejmuje wiele działów, więc dobrze zaplanować co najmniej kilka godzin, zwłaszcza jeśli chcesz odwiedzić także oddziały. Czy muzeum nadaje się dla osób zainteresowanych historią morską? Tak. W zbiorach są eksponaty morskie, przyrządy nawigacyjne oraz znaleziska z archeologii podwodnej, związane z rolą Azorów na szlakach oceanicznych. Czy przed wizytą warto sprawdzić godziny otwarcia? Tak. Godziny i ceny biletów mogą się zmieniać, dlatego sprawdź je na oficjalnej stronie muzeum przed przyjazdem.
-
Casa-Museu Guerra Junqueiro
Porto
Casa-Museu Guerra Junqueiro to muzeum mieszczące się w barokowym domu w historycznym centrum Porto, dawnej rezydencji poety i polityka Guerry Junqueiry. Dom wraz z całym wyposażeniem trafił do miasta w darze i dziś pozwala zajrzeć do wnętrz zbieracza, który przez lata gromadził meble, tkaniny, ceramikę i srebra. Gdzie znajduje się muzeum i jak trafić? Budynek stoi w dawnej dzielnicy katedralnej, w obrębie połączonych parafii Cedofeita, Santo Ildefonso, Sé, Miragaia, São Nicolau i Vitória. Leży przy bocznej uliczce za katedrą Sé, dlatego łatwo go przeoczyć, choć jest kilka minut spaceru od najczęściej odwiedzanych zabytków. Współrzędne to około 41,1425 N i 8,6106 W. Obiekt jest wpisany do rejestru portugalskich zabytków jako Imóvel de Interesse Público, czyli nieruchomość o znaczeniu publicznym. Kim był Guerra Junqueiro? Guerra Junqueiro (1850–1923) był poetą, pisarzem i politykiem. Do jego znanych utworów należą „Finis Patriae” z 1890 roku oraz „Os Simples” z 1892 roku. Dom, w którym mieszkał, po jego śmierci pozostał w rodzinie. W 1940 roku córka poety przekazała budynek razem z zawartością miastu Porto, dzięki czemu powstało muzeum. Co wiadomo o historii budynku? Barokowy dom powstał około 1730 roku. Uważa się, że jego autorem mógł być Nicolau Nasoni (1691–1773), włoski architekt, który zaprojektował wiele najsłynniejszych budowli Porto. Zanim nabył go Junqueiro, mieszkał tu kanonik katedry w Porto. Prywatny, mieszkalny charakter budynku jest wciąż wyczuwalny: to nie pałac-pomnik, lecz dom, w którym ktoś naprawdę żył wśród swoich zbiorów. Co można zobaczyć w zbiorach? Kolekcja obejmuje meble, flamandzkie arrasy, ceramikę, szkło, srebra i sztukę sakralną, głównie z okresu od XV do XIX wieku. Szczególnie bogaty jest zbiór wyrobów ze srebra. Wśród mebli znajdziesz zarówno meble portugalskie, jak i egzotyczne sprzęty z dawnych terenów portugalskich wpływów za morzem, między innymi z Makau i Japonii. Dzięki temu muzeum pokazuje, jak szeroko sięgały portugalskie kontakty handlowe i artystyczne. Dla kogo jest to miejsce? To dobra propozycja dla osób lubiących zabytkowe wnętrza, sztuki dekoracyjne i spokojniejsze muzea. Wizyta nie wymaga wiele czasu, a kameralna skala pozwala oglądać eksponaty bez tłumu. Dobrze łączy się ze zwiedzaniem pobliskiej katedry i starego miasta. Najczęstsze pytania Czy muzeum jest wpisane na listę zabytków? Tak, budynek ma status Imóvel de Interesse Público. Kto zbudował dom? Barokowy dom z około 1730 roku przypisuje się prawdopodobnie Nicolau Nasoniemu, choć autorstwo nie jest przesądzone. Skąd wzięła się kolekcja? Zbiory pochodzą od Guerry Junqueiry, a jego córka przekazała dom i wyposażenie miastu w 1940 roku. Jakie eksponaty dominują? Meble, tkaniny flamandzkie, ceramika, szkło, srebra i sztuka religijna z XV–XIX wieku. Gdzie dokładnie leży muzeum? Na bocznej ulicy za katedrą Sé, w centrum Porto. Przed wizytą sprawdź aktualne godziny otwarcia i ceny biletów na oficjalnych stronach miejskich muzeów Porto.
-
Ceramics Museum of Sacavém
Loures
Muzeum Ceramiki w Sacavém (Museu de Cerâmica de Sacavém) to muzeum przemysłowe w miejscowości Sacavém, w gminie Loures, tuż na północny wschód od Lizbony. Powstało na terenie dawnej fabryki ceramiki i opowiada historię zakładu, który przez ponad sto lat kształtował lokalny pejzaż i życie mieszkańców. Dlaczego warto poznać to miejsce? Muzeum nie stoi obok fabryki, tylko w niej. Otwarto je w lipcu 2000 roku na terenie dawnych zakładów, a większość zgromadzonych eksponatów to wyroby, które właśnie tam powstawały. Dla osób zainteresowanych dziedzictwem przemysłowym, ceramiką i azulejos to rzadka okazja, by zobaczyć przedmioty razem z miejscem, w którym je produkowano. W 2002 roku placówka otrzymała Nagrodę im. Luigiego Micheletti w kategorii dziedzictwa przemysłowego. Jaka jest historia fabryki w Sacavém? Zakłady założył w 1856 roku Manuel Joaquim Afonso, przemysłowiec szklarski z Marinha Grande. Fabryka w Sacavém jako pierwsza portugalska firma produkowała na skalę przemysłową zastawę stołową z fajansu skaleniowego. Wytwarzała też azulejos, urządzenia sanitarne i mozaiki. Zakład nie nadążył jednak za zmieniającymi się czasami i ogłosił upadłość w 1979 roku. Co można zobaczyć w muzeum? Według informacji turystycznych w zbiorach jest ponad 5000 porcelanowych przedmiotów oraz około 100 azulejos. Centralnym punktem ekspozycji jest piec nr 18, o okrągłym kształcie i dziesięciu otworach, czyli pamiątka po dawnym procesie wypału. Poza salami wystawowymi do dyspozycji zwiedzających jest taras z widokiem na rzekę Tag. W pracowniach byli pracownicy fabryki odtwarzali cały proces produkcji, pokazując rzemiosło dawnych lat. Centrum dokumentacji Przy muzeum działa centrum dokumentacji poświęcone historii i produkcji fabryki oraz dziedzictwu przemysłowemu gminy Loures. To przede wszystkim miejsce dla badaczy i pasjonatów, którzy chcą sięgnąć głębiej niż do eksponatów na wystawie. Najczęstsze pytania Gdzie leży muzeum? W Sacavém, w gminie Loures, na północny wschód od centrum Lizbony. Kiedy je otwarto? W lipcu 2000 roku, na terenie dawnej fabryki ceramiki. Czy muzeum jest obecnie dostępne dla zwiedzających? Według dostępnych informacji muzeum jest tymczasowo zamknięte dla publiczności, natomiast centrum dokumentacji można odwiedzać w określonych godzinach w celach badawczych. Przed wizytą sprawdź aktualne informacje na stronie gminy Loures. Co jest najważniejszym eksponatem? Okrągły piec nr 18 z dziesięcioma otworami oraz kolekcja wyrobów fabryki, w tym porcelana i azulejos. Czy da się tu zobaczyć, jak powstawała ceramika? W pracowniach muzeum dawni pracownicy fabryki odtwarzali proces produkcji, dlatego wizyta pokazywała nie tylko gotowe przedmioty, lecz także technikę ich wytwarzania. Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników designu, historii techniki i portugalskiej ceramiki, a także dla osób, które podczas pobytu w Lizbonie szukają czegoś poza typowymi trasami. Sacavém leży niedaleko stolicy, więc wizytę można połączyć z innymi planami po północno-wschodniej stronie aglomeracji.
-
Casa-Museu Teixeira Lopes
Mafamude
Casa-Museu Teixeira Lopes to muzeum w Vila Nova de Gaia, w dzielnicy Mafamude, po drugiej stronie rzeki Duero od Porto. Mieści się w dawnym domu i pracowni rzeźbiarza Antónia Teixeiry Lopesa (1866–1942) i uchodzi za pierwszą w Portugalii rezydencję artysty przekształconą w muzeum. Kim był Teixeira Lopes? António Teixeira Lopes był jednym z najważniejszych portugalskich rzeźbiarzy przełomu XIX i XX wieku. Jego dom nie był zwykłą willą: od początku pełnił podwójną funkcję, jako miejsce zamieszkania i jako warsztat rzeźbiarski. Dzięki temu zwiedzający widzą nie tylko gotowe dzieła, ale także przestrzeń, w której powstawały. Jak powstał budynek? Budynek wzniesiono w 1895 roku według projektu architekta José Teixeiry Lopesa, brata rzeźbiarza. Rodzinna współpraca dała obiekt dopasowany do potrzeb artysty: z mieszkaniem, ale też z miejscem do pracy nad rzeźbami. Jak dom stał się muzeum? Początki muzeum sięgają 1933 roku. Rzeźbiarz przekazał wówczas dom wraz z całym wyposażeniem miastu Vila Nova de Gaia. Z czasem zbiór uzupełniono kolekcją Diogo de Macedo, rzeźbiarza, muzeologa i pisarza. Połączone kolekcje obu artystów dają szeroki obraz sztuk wizualnych XIX wieku i pierwszych dziesięcioleci XX wieku. Częścią kompleksu są Galerie Diogo de Macedo. Co można zobaczyć? W zbiorach znajdują się liczne rzeźby Teixeiry Lopesa, a także obrazy i przedmioty sztuki dekoracyjnej innych twórców. W domu zachowały się oryginalne meble oraz autorskie prace rzeźbiarza wykonane w gipsie, marmurze i brązie, jak również rysunki. Są tu też dzieła innych rzeźbiarzy i malarzy. Dla kogo jest to miejsce? To dobry przystanek dla osób zainteresowanych portugalską sztuką XIX i XX wieku, historią rzeźby oraz wnętrzami z epoki. Dom-pracownia daje wgląd w codzienność artysty i jego otoczenie, czego nie oddaje tradycyjna galeria. Miejsce dobrze łączy się ze zwiedzaniem Gaia i Porto, ponieważ leży w tej samej aglomeracji. Najczęstsze pytania Jakie są godziny otwarcia? Według danych z OpenStreetMap muzeum jest czynne od wtorku do soboty w godzinach 9:00–12:30 i 14:00–17:30. Zamknięte jest 1 stycznia, 1 maja, 24 czerwca i w grudniu (dokładne daty warto sprawdzić przed wizytą). Gdzie się znajduje? W Mafamude, w Vila Nova de Gaia, na południowym brzegu Duero naprzeciw Porto. Kto prowadzi muzeum? Obiekt należy do miejskich placówek kultury Vila Nova de Gaia. Kiedy zbudowano dom? W 1895 roku, jako rezydencję i pracownię rzeźbiarską. Czy to muzeum jednego artysty? Nie tylko. Obok dorobku Teixeiry Lopesa prezentowane są zbiory Diogo de Macedo oraz prace innych rzeźbiarzy i malarzy.
-
Centro de Interpretação da Batalha de Aljubarrota
Porto de Mós
Centro de Interpretação da Batalha de Aljubarrota (CIBA) to muzeum interpretacyjne w miejscowości São Jorge, w gminie Porto de Mós w środkowej Portugalii. Stoi na Campo Militar de São Jorge, czyli na terenie dawnego pola bitwy, na którym 14 sierpnia 1385 roku starły się wojska portugalskie i kastylijskie. To starcie przesądziło o losach niepodległości Portugalii, a centrum opowiada o nim w sposób zrozumiały także dla osób bez wiedzy historycznej. Co zobaczę w środku? Ekspozycja przedstawia tło polityczne bitwy, przyczyny konfliktu, taktykę stosowaną przez obie strony i kluczowe momenty walki. Wykorzystano do tego materiały audiowizualne i interaktywne, dzięki którym zwiedzający nie tylko czyta opisy, ale też uczestniczy w opowieści. Ważnym punktem wizyty jest multimedialny pokaz trwający 32 minuty, który odtwarza przebieg bitwy krok po kroku. Czy da się zobaczyć samo pole bitwy? Tak. Na zewnątrz można przejść część terenu, na którym toczyły się walki. Rozmieszczono tam flagi, tablice informacyjne i ilustracje, a także oznaczono pułapki przygotowane przez stronę portugalską. Na terenie stoi również kaplica São Jorge. Zwiedzanie na zewnątrz pozwala zrozumieć, jak ukształtowanie terenu wpływało na strategię obrońców. Jak dojechać i gdzie dokładnie jest CIBA? Centrum leży około 3 km od klasztoru w Batalha (Mosteiro da Batalha), wpisanego na listę UNESCO i wzniesionego w podziękowaniu za zwycięstwo. Dlatego oba miejsca dobrze łączyć w jednej wycieczce. Adres: Avenida D. Nuno Álvares Pereira 120, São Jorge, Porto de Mós. Współrzędne: 39,63956, -8,84518. Godziny otwarcia i bilety Centrum jest czynne od wtorku do niedzieli w godzinach 10:00–17:30. W poniedziałki jest zamknięte, podobnie jak 25 grudnia, 1 stycznia, w Niedzielę Wielkanocną i 1 maja. Bilet wstępu kosztuje 8 euro. Kontakt telefoniczny: +351 244 480 060, e-mail: [email protected]. Miejscem zarządza Fundação Batalha de Aljubarrota, która prowadzi też program zwiedzania i zajęć dla grup. Najczęstsze pytania Ile czasu zarezerwować na wizytę? Sam pokaz multimedialny trwa 32 minuty, do tego dochodzi ekspozycja i spacer po polu bitwy, więc warto zaplanować około dwóch godzin. Czy CIBA jest otwarte w poniedziałek? Nie. Centrum jest zamknięte w poniedziałki oraz w kilka dni świątecznych. Czy warto połączyć wizytę z klasztorem w Batalha? Tak. Oba miejsca dzieli około 3 km, a klasztor jest bezpośrednio związany z bitwą, którą tu przedstawiono. Centrum wyjaśnia wydarzenia, a klasztor pokazuje ich długofalowe skutki. Czy to miejsce nadaje się dla osób, które nie znają historii Portugalii? Tak. Ekspozycja zaczyna od kontekstu wydarzeń i prowadzi zwiedzającego przez kolejne etapy bitwy, a środki multimedialne ułatwiają odbiór. Czy zwiedzanie odbywa się tylko w budynku? Nie. Część trasy prowadzi po zewnętrznym terenie dawnego pola bitwy, z kaplicą São Jorge i oznaczonymi pułapkami. Podsumowanie Dla osoby zainteresowanej historią średniowiecznej Europy, a także dla rodzin szukających czegoś więcej niż klasyczne muzeum, CIBA jest jednym z najlepszych miejsc w regionie, by zrozumieć, dlaczego bitwa pod Aljubarrotą tak mocno zapisała się w pamięci Portugalczyków.
-
Centro de Arte Moderna José de Azeredo Perdigão
Lisboa
Centro de Arte Moderna José de Azeredo Perdigão (w skrócie CAM) to muzeum sztuki nowoczesnej i współczesnej w Lizbonie, należące do fundacji Calouste Gulbenkiana. Stoi w dzielnicy Avenidas Novas, po drugiej stronie ogrodu niż Muzeum Gulbenkiana, i jest jednym z głównych adresów dla miłośników sztuki portugalskiej XX i XXI wieku. Skąd nazwa i kiedy powstało muzeum? Centrum otwarto w lipcu 1983 roku. Nosi imię José de Azeredo Perdigão, pierwszego prezesa Fundacji Calouste Gulbenkiana, który był pomysłodawcą tego miejsca razem z zarządem fundacji. Pierwotny budynek zaprojektował brytyjski architekt Sir Leslie Martin ze współpracownikami. Od początku celem było stworzenie przestrzeni, w której sztuka nowoczesna dostanie własny, stały dom obok kolekcji założyciela fundacji. Co zobaczysz w kolekcji? Zbiory CAM to jedna z największych kolekcji portugalskiej sztuki XX i XXI wieku. Znajdziesz w niej malarstwo, rzeźbę, rysunek, fotografię i grafikę. Obok artystów portugalskich w kolekcji Gulbenkiana obecni są także twórcy brytyjscy. Muzeum nie poprzestaje na historii: zamawia nowe prace i systematycznie powiększa zbiory, które liczą dziś około 12 tysięcy obiektów. Dzięki temu obok dzieł znanych z podręczników zobaczysz też sztukę powstającą współcześnie. Co zmieniło się w 2024 roku? We wrześniu 2024 roku budynek otwarto ponownie po gruntownej przebudowie. Nowy projekt przygotowało biuro Kengo Kuma & Associates we współpracy z pracowniami OODA i VDLA. Zmieniona architektura łączy muzeum z otaczającym je ogrodem, więc wizyta to nie tylko oglądanie wystaw, ale też spacer po terenie fundacji. Jeśli znasz CAM sprzed remontu, zwiedzanie warto powtórzyć. Jak dojechać? Adres to Rua Dr. Nicolau de Bettencourt, 1050-078 Lisboa. Najbliżej jest do stacji metra São Sebastião i Praça de Espanha, a w okolicy zatrzymuje się kilka linii autobusowych. Z centrum miasta dojedziesz metrem w kilkanaście minut. Jak zaplanować zwiedzanie? CAM leży tuż obok Muzeum Calouste Gulbenkiana, dlatego wiele osób łączy oba miejsca w jednym dniu: rano kolekcja założyciela ze sztuką starożytną, Wschodu i Europy, po południu sztuka nowoczesna. Między budynkami przechodzi się przez ogród Gulbenkiana, który sam w sobie jest dobrym miejscem na odpoczynek. Na pełne zwiedzanie obu muzeów zarezerwuj kilka godzin. Godziny otwarcia, dni zamknięcia i ceny biletów (dostępne są bilety łączone oraz osobne na wystawy czasowe) różnią się w zależności od sezonu, więc sprawdź je na stronie fundacji przed wyjściem. Najczęstsze pytania Kto zaprojektował CAM? Pierwotny budynek z 1983 roku to dzieło Sir Leslie Martina. Obecny wygląd nadała mu przebudowa biura Kengo Kuma, zakończona w 2024 roku. Czy CAM należy do Muzeum Gulbenkiana? Oba miejsca należą do Fundacji Calouste Gulbenkiana i sąsiadują ze sobą, ale to osobne budynki: kolekcja założyciela mieści się w głównym muzeum, sztuka nowoczesna w CAM. Jaką sztukę tu zobaczę? Przede wszystkim portugalską sztukę XX i XXI wieku: malarstwo, rzeźbę, rysunek, fotografię i grafikę, a także prace artystów brytyjskich. Ile zająć może wizyta? Na samo CAM przeznacz około dwóch godzin, a jeśli łączysz je z muzeum głównym i ogrodem, zaplanuj większą część dnia. Jak dojechać metrem? Wysiądź na stacji São Sebastião lub Praça de Espanha i przejdź kawałek pieszo do wejścia przy Rua Dr. Nicolau de Bettencourt. Dlaczego warto? Jeśli chcesz zrozumieć, jak portugalscy artyści widzieli swój kraj i świat w ostatnim stuleciu, CAM jest najlepszym miejscem do startu w Lizbonie. Nowa architektura, ogród za oknem i szeroki przekrój kolekcji sprawiają, że to punkt obowiązkowy w planie dla każdego, kogo interesuje sztuka.
-
Amália Rodrigues House Museum
Lisboa
Dom-Muzeum Amálii Rodrigues (Casa-Museu Amália Rodrigues) w Lizbonie to dawny dom najsłynniejszej śpiewaczki fado, dziś otwarty dla zwiedzających. Stoi przy Rua de São Bento i pozwala zajrzeć w prywatne życie artystki, która przez pół wieku mieszkała w tych murach. Czym jest to miejsce? Muzeum zostało otwarte 23 lipca 2001 roku. Spełniło w ten sposób jedno z najgorętszych życzeń samej Amálii: chciała, by jej dom był dostępny dla publiczności, a zwiedzający mogli poznać także jej osobistą, intymną stronę. Przez około 50 lat budynek był jej domem. Tu mieszkała, tu przyjmowała bliskich i tu spędziła ostatnie dni życia. Dziś opiekuje się nim Fundacja Amálii Rodrigues, której zadaniem jest zachowanie i promowanie dorobku artystki. Jak wygląda budynek? Kamienica pochodzi z połowy XVIII wieku i reprezentuje styl przedpombalowski, czyli architekturę typową dla okresu sprzed odbudowy Lizbony po trzęsieniu ziemi. Cała posesja ma około 415 metrów kwadratowych, z czego około 200 zajmuje sam budynek, a resztę patio z ogrodem. Ściany zdobią błękitne azulejos z XVII i XVIII wieku, jedne z najbardziej charakterystycznych elementów portugalskiego wnętrzarstwa. Co zobaczę w środku? Wnętrza zachowano tak, jak zostawiła je Amália: z oryginalnymi meblami i dekoracjami, które dobrze pokazują jej osobisty, eklektyczny gust. W zbiorach są: gobeliny i obrazy, azulejos, antyczne meble, suknie artystki, biżuteria sceniczna i buty. Dzięki temu łatwo wyobrazić sobie codzienność kobiety, która na zawsze pozostała w sercach Portugalczyków. Jak wygląda zwiedzanie? Wejście znajduje się na parterze, natomiast trasa zwiedzania prowadzi przez pierwsze i drugie piętro. W domu regularnie odbywają się koncerty fado, co dodatkowo pozwala poczuć atmosferę miejsca, w którym muzyka była częścią życia. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się muzeum? Przy Rua de São Bento w Lizbonie. Kiedy powstało muzeum? Zostało otwarte 23 lipca 2001 roku. Czy to prawdziwy dom Amálii Rodrigues? Tak. Mieszkała tu przez około 50 lat i tu spędziła ostatnie dni życia, a wnętrza pozostają takie, jak je zostawiła. Z jakiego okresu pochodzi budynek? Z połowy XVIII wieku; jest utrzymany w stylu przedpombalowskim. Czy odbywają się tu koncerty? Tak, w muzeum regularnie organizowane są koncerty fado. Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników fado, historii muzyki i portugalskich wnętrz z azulejos. To także spokojna propozycja, by poznać Lizbonę od bardziej osobistej strony, z dala od głównych szlaków turystycznych i w towarzystwie historii jednej z największych artystek kraju. Przed wizytą warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia i ceny biletów na stronie Fundacji Amálii Rodrigues, ponieważ mogą się zmieniać w zależności od sezonu oraz wydarzeń organizowanych w domu.
-
Museu Nacional da Imprensa
Porto
Museu Nacional da Imprensa w Porto to muzeum poświęcone drukowi i sztukom graficznym, w którym maszyny nie stoją za szybą, lecz wciąż pracują. Placówka działa od 1997 roku i uchodzi za jedyne tego rodzaju „żywe” muzeum poligrafii na Półwyspie Iberyjskim. Mieści się we wschodniej części miasta, tuż przy Palácio do Freixo i moście Freixo, nad rzeką Douro. Gdzie znajduje się muzeum? Budynek stoi na wschodnim krańcu Porto, w okolicy przystani Freixo, w miejscu, gdzie do Douro wpada niewielka rzeka Tinto. To spokojniejsza część miasta, daleko od tłumów przy Ribeirze i wieży Clérigos, dlatego wizytę warto zaplanować jako osobny punkt dnia, na przykład w połączeniu ze spacerem nad rzeką i zwiedzaniem sąsiedniego pałacu Freixo. Co można tu zobaczyć? Zbiory należą do największych na świecie kolekcji związanych z prasą drukarską i grafiką użytkową. Ekspozycja jest podzielona na cztery działy, które odpowiadają kolejnym etapom powstawania druku: odlewnia – wytwarzanie czcionek, skład – zarówno ręczny, jak i mechaniczny, druk – prasy i maszyny drukarskie, introligatornia – oprawa książek. Dzięki temu zwiedzający widzi całą drogę od metalowej litery do gotowej książki lub gazety. Czym jest „Memórias Vivas da Imprensa”? Wystawa stała nosi tytuł „Memórias Vivas da Imprensa”, czyli „Żywe wspomnienia prasy”. Od 1997 roku prezentowana jest w sali Rodrigo Álvaresa, wielofunkcyjnej przestrzeni, w której organizuje się również wystawy czasowe i wydarzenia. Nazwa sali upamiętnia Rodriga Álvaresa, pierwszego portugalskiego drukarza z Porto, który w 1497 roku wydrukował w tym mieście dwie książki. Jest też osobne pomieszczenie poświęcone jego pamięci. Czy można samemu spróbować druku? Tak, to największa atrakcja miejsca. W muzeum działają dziesiątki sprawnych maszyn drukarskich, a odwiedzający mogą na części z nich przećwiczyć dawne rzemiosło: złożyć tekst z czcionek i odbić go na papierze. Dla dzieci i dorosłych to okazja, by zrozumieć, ile pracy kosztowało kiedyś wydanie zwykłej gazety. PortoCartoon-World Festival Muzeum jest związane z konkursem PortoCartoon-World Festival, organizowanym co roku od 1999 roku. Międzynarodowa Federacja Organizacji Karykaturzystów (FECO) zalicza go do trzech najważniejszych konkursów karykatury na świecie. Dzięki temu w muzeum pojawia się nie tylko historia druku, ale także współczesny rysunek satyryczny. Najczęstsze pytania Czy to miejsce dla dzieci? Tak, możliwość samodzielnego druku na działających maszynach sprawia, że wizyta jest interaktywna i angażuje młodszych gości. Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie? Zwykle wystarczy około godziny, choć osoby zainteresowane poligrafią mogą zostać dłużej. Czy muzeum jest drogie? Bilety należą do bardzo niskich, a ceny i godziny otwarcia warto sprawdzić przed wizytą na stronie muzeum lub w informacji turystycznej. Co jeszcze zobaczyć w pobliżu? Sąsiedni Palácio do Freixo, most Freixo oraz nadrzeczne bulwary Douro. Dla kogo jest to muzeum? Dla miłośników historii książki, typografii, grafiki i rzemiosła oraz dla każdego, kto chce zobaczyć w ruchu maszyny, które przez wieki kształtowały komunikację.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.