Kultura i sztuka w Niemczech
Lista 187 miejsc z kategorii Kultura i sztuka w Niemczech — z opisami, zdjęciami i wizytami od społeczności NextOnTrip. Miejsca rozmieszczone są w 89 miejscowościach. Najpopularniejsze miejsca według społeczności: Hala Koncertowa im. Carla Philippa Emanuela Bacha we Frankfurcie nad Odrą, Musikalische Komödie, Theater der Jungen Welt.
-
Jugendstil-Festhalle
Landau in der Pfalz
Jugendstil-Festhalle w Landau in der Pfalz to wielofunkcyjna sala widowiskowa i koncertowa, uznawana za jeden z najważniejszych zabytków secesji w południowych Niemczech. Budynek objęty jest ochroną konserwatorską i do dziś służy mieszkańcom oraz gościom miasta jako miejsce koncertów, spektakli i większych imprez. Dlaczego warto ją zobaczyć? Secesyjne budowle takich rozmiarów należą w tej części kraju do rzadkości. Festhalle łączy funkcję reprezentacyjnego gmachu miejskiego z formą, która od ponad stu lat wyróżnia się na tle zabudowy Landau. Dla osób interesujących się architekturą przełomu XIX i XX wieku to jeden z naturalnych punktów programu w Palatynacie. Jak powstała Festhalle? Początek historii sięga roku 1904. Wtedy anonimowy darczyńca z Landau przekazał miastu 600 000 marek na budowę domu sztuki. Całkowity koszt inwestycji wyniósł około 800 000 marek, a brakujące 200 000 marek dołożyło miasto. Prace budowlane trwały od 1905 do 1907 roku. Tożsamość mecenasa przez lata pozostawała tajemnicą. Dopiero po 1925 roku ujawniono, że był nim August Ludowici, fabrykant wyrobów ceglarskich. Stąd budynek bywa określany także nieoficjalną nazwą Ludowici-Festhalle. Kto ją zaprojektował? Autorem projektu był Hermann Goerke, architekt z Düsseldorfu (1860–1943). Projektował on później także landauską wieżę Bismarcka. Rzeźbiarskie opracowanie portali powierzono rzeźbiarzowi Gustavowi Adolfowi Berndowi, dzięki czemu wejścia do budynku mają własny, artystyczny charakter. Zmiany w XX wieku i odnowa Wnętrza przeszły w ciągu dziesięcioleci poważne przebudowy: w drugiej połowie lat 50. oraz na początku lat 70. XX wieku zmieniono je znacząco, co odebrało im część pierwotnego secesyjnego wyglądu. Z sali usunięto także organy firmy Walcker z 1907 roku, co nastąpiło w 1960 roku. Pod koniec lat 90. rozpoczęła się generalna renowacja, zakończona na początku XXI wieku, która przywróciła obiektowi rangę i przystosowała go do współczesnych wymagań sceny. Co tu się dzieje dzisiaj? Jugendstil-Festhalle pozostaje wielofunkcyjną salą. Odbywają się w niej koncerty, przedstawienia teatralne i inne wydarzenia kulturalne, dlatego najlepiej sprawdzić program przed wizytą i zaplanować zwiedzanie wnętrza razem z wydarzeniem. Sam budynek warto obejrzeć także z zewnątrz, zwłaszcza ze względu na portale i secesyjną bryłę. Najczęstsze pytania Kto ufundował Jugendstil-Festhalle? Pieniądze przekazał początkowo anonimowy darczyńca; po 1925 roku okazało się, że był to fabrykant August Ludowici. Kiedy powstał budynek? Fundację ustanowiono w 1904 roku, a budowa trwała w latach 1905–1907. Kto był architektem? Projekt przygotował Hermann Goerke z Düsseldorfu. Czy Festhalle jest zabytkiem? Tak, budynek jest objęty ochroną konserwatorską i zalicza się do najważniejszych obiektów secesyjnych w południowych Niemczech. Czy w środku odbywają się wydarzenia? Tak, to wielofunkcyjna sala koncertowa i widowiskowa, w której organizuje się koncerty, spektakle i inne imprezy.
-
Jahrhunderthalle
Bochum
Jahrhunderthalle w Bochum to postindustrialna hala z początku XX wieku, która dziś działa jako jedno z najważniejszych miejsc kulturalnych Zagłębia Ruhry. Stalowa konstrukcja, niegdyś część zakładów hutniczych, stała się sceną festiwalową, koncertową i targową. Leży w zachodniej części miasta, tuż przy parku Westpark. Skąd się wzięła Jahrhunderthalle? Historia hali zaczyna się około 1902 roku. Konstrukcję wzniosło przedsiębiorstwo Bochumer Verein na wystawę przemysłową i handlową w Düsseldorfie, według projektu architekta Heinricha Schumachera. Stalowy szkielet był przystosowany do rozbiórki, więc po zakończeniu wystawy przeniesiono go do Bochum i ustawiono na terenie huty. Źródła podają różne daty ponownego montażu, najczęściej rok 1902 lub 1903. W Bochum budynek pełnił funkcję zaplecza energetycznego zakładu. Razem z sąsiednimi obiektami, takimi jak dmuchawnia parowa i dawna centrala gazowa, dostarczał energii hucie. Później służył jeszcze jako magazyn i warsztat firmy Krupp Stahl, a gdy produkcja w okolicy wygasła, hala długo stała bez zadania. Jak hala stała się salą dla sztuki? Przebudowę według projektu düsseldorfskiego biura Petzinka Pink rozpoczęto w lutym 2002 roku. Stalowa struktura została zachowana, a wnętrze dostosowano do widowisk i dużych wydarzeń. Otwarcie nastąpiło 30 kwietnia 2003 roku przy inauguracji drugiego sezonu festiwalu Ruhrtriennale. Intendent festiwalu, Gerard Mortier, nazwał ją „halą zgromadzeń dla sztuki”. Od tamtej pory to główna scena tego festiwalu, a budynek jest wpisany do rejestru zabytków. Co się tu dzieje dzisiaj? Obiekt prowadzi spółka Bochumer Veranstaltungs-GmbH. W hali odbywają się koncerty klasyczne, rockowe, popowe i jazzowe, festiwale, gale, targi, wydarzenia firmowe oraz gale rozdania nagród, na przykład 1LiveKrone. Gościła też zjazdy partyjne. W kompleksie działa kilka przestrzeni o różnym charakterze, między innymi Turbinenhalle (hala turbin) i Dampfgebläsehaus (dawna dmuchawnia parowa), wykorzystywane przez Ruhrtriennale do przedstawień teatralnych i muzycznych. Czy warto zobaczyć ją z zewnątrz? Tak. Nawet bez biletu na wydarzenie warto przyjść, by zobaczyć surową, przemysłową bryłę i otoczenie. Obok rozciąga się Westpark, otwarty w 1999 roku na terenie dawnej huty Bochumer Verein. Park jest przykładem zagospodarowania terenów poprzemysłowych i wiąże się z programem IBA Emscher Park, który w latach 90. przekształcał zdegradowane obszary Zagłębia Ruhry. Spacer po parku łączy zieleń z pozostałościami przemysłowej przeszłości. Hala należy też do szlaku Route der Industriekultur, który prowadzi przez najciekawsze obiekty dziedzictwa przemysłowego regionu. Wizyta tutaj dobrze uzupełnia zwiedzanie innych dawnych zakładów w okolicy. Najczęstsze pytania Czy można zwiedzać halę bez biletu na wydarzenie? Wnętrza są dostępne głównie podczas imprez i oficjalnych zwiedzań. Sprawdź program na stronie operatora. Zewnętrzną bryłę i Westpark można oglądać swobodnie. Jaki festiwal odbywa się tu najczęściej? Ruhrtriennale, którego główną sceną hala jest od 2003 roku. Czy to ta sama hala co Hala Stulecia we Wrocławiu? Nie. Wrocławska Hala Stulecia (Jahrhunderthalle) to zupełnie inny obiekt, ekspresjonistyczny budynek z lat 1911–1913. Bochumska hala to stalowa konstrukcja przemysłowa z początku stulecia. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników architektury przemysłowej, koncertów, teatru i spacerów po terenach poprzemysłowych.
-
Theater Ulüm
Ulm
Theater Ulüm to teatr z własną sceną w Ulm, w Badenii-Wirtembergii, założony w 1998 roku. Wyróżnia go repertuar w języku tureckim, adresowany do mieszkających w Niemczech Turków i Niemców tureckiego pochodzenia. To jedno z niewielu miejsc w mieście, gdzie na scenie zobaczysz komedię muzyczną o doświadczeniu życia między dwiema kulturami. Czym jest Theater Ulüm? Teatr działa w Ulm od 1998 roku i ma stałą siedzibę, w której odbywają się przedstawienia. Według własnych informacji jest pierwszym i dotąd jedynym profesjonalnym teatrem tureckim w południowych Niemczech. Działalność wspiera miasto Ulm. Spektakle grane są głównie po turecku, ale zawierają fragmenty w języku niemieckim. Dzięki temu widzowie, którzy na co dzień posługują się obydwoma językami, odnajdują w nich własną codzienność. Osoby pochodzenia niemieckiego, które chcą śledzić fabułę, mogą skorzystać z niemieckojęzycznych tekstów w formie broszur. O czym są przedstawienia? Repertuar tworzą komedie muzyczne, w których humor łączy się z poważniejszym przesłaniem. Poruszane tematy to: integracja, dwujęzyczność, podwójne obywatelstwo, prawa kobiet, relacje w męskim świecie, konflikty pokoleń. Sztuki napisał turecki dramaturg Aydın Engin, który przez dwanaście lat mieszkał we Frankfurcie, a dziś pracuje w Stambule jako felietonista. Od 2017 roku niemieckojęzyczne utwory powstają we współpracy z Atillą Canseverem. Wśród tytułów z repertuaru pojawiały się „Oh Gott, die Türken integrieren sich" oraz „HOCHDEUTSCHtürkisch (Alter, was geht?)". Dla kogo jest ta wizyta? Teatr jest dobrym wyborem, jeśli interesuje Cię kultura niemiecko-turecka widziana od środka, a nie z przewodnika. Zrozumiesz tu, jak mieszkańcy Niemiec o tureckich korzeniach żartują ze swoich codziennych sytuacji: rozmów rodziców z dziećmi, różnic językowych i urzędowych kwestii obywatelstwa. Jeśli nie znasz tureckiego, sprawdź przed wizytą, czy do wybranego spektaklu dostępny jest tekst po niemiecku. Grupa przyjmuje też zaproszenia na gościnne występy w całych Niemczech, więc jej spektakle można zobaczyć nie tylko w Ulm. Najczęstsze pytania W jakim języku grane są spektakle? Głównie po turecku, z fragmentami po niemiecku. Dla widzów niemieckojęzycznych przygotowano teksty w formie broszur. Kiedy powstał teatr? W 1998 roku, w Ulm. Kto pisze sztuki? Autorem jest Aydın Engin; niemieckojęzyczne utwory od 2017 roku pisze razem z Atillą Canseverem. Czy teatr ma własną scenę? Tak, ma stałą siedzibę w Ulm. Gdzie sprawdzić aktualny repertuar? Program zmienia się z sezonu na sezon, dlatego aktualne daty i tytuły znajdziesz na oficjalnej stronie teatru, theateruluem.de. Ulm jako miasto wielu kultur Ulm znasz zapewne z gotyckiej katedry z najwyższą wieżą kościelną świata. Theater Ulüm pokazuje inną stronę miasta: żywą, wielojęzyczną scenę, która od ponad dwóch dekad opowiada o integracji z humorem i muzyką. Wizyta w nim to dobry dodatek do zwiedzania zabytków, szczególnie wieczorem, gdy po dniu na starówce chcesz zobaczyć, jak miasto żyje na co dzień.
-
Theater Junge Generation
Dresden
tjg. theater junge generation to drezdeński teatr dla dzieci i młodzieży, który od grudnia 2016 roku działa w dawnej elektrociepłowni Kraftwerk Mitte, w centrum Drezna. Dla rodzin odwiedzających miasto to jedno z najciekawszych miejsc kulturalnych poza klasycznym szlakiem zabytków: scena łączy żywy teatr z industrialną architekturą po przebudowie. Czym jest tjg.? Teatr ma w nazwie skrót „tjg.", pod którym jest znany w Dreźnie. Pod jednym dachem działają trzy części: dramat (Schauspiel), teatr lalek (Puppentheater) oraz akademia teatralna (Theaterakademie). Repertuar kierowany jest do widzów w różnym wieku, od najmłodszych dzieci po nastolatków, a także do dorosłych, którzy przychodzą na przedstawienia razem z rodziną. Jak powstał teatr? Instytucję założono 15 października 1949 roku jako Theater Für Kinder, Dresden, Deutsche Volksbühne. Otwarcie odbyło się 11 listopada 1949 roku spektaklem „Tobias Ahoi!" autorstwa Marie-Louise Kendzii. Pierwsza siedziba mieściła się w Volksvarieté w dzielnicy Neustadt. W marcu 1950 roku teatr zmienił nazwę. Przez ponad sześć dekad działał w obiekcie traktowanym jako powojenne rozwiązanie tymczasowe w zachodniej części Drezna. W 1997 roku do teatru dołączył Puppentheater der Stadt Dresden, dlatego lalki są dziś jedną ze stałych sekcji. Niemieckie media opisują tjg. jako jeden z najstarszych teatrów dla młodej publiczności w kraju. Dlaczego Kraftwerk Mitte? Dawna elektrociepłownia przy placu Wettiner Platz została wyłączona z eksploatacji w 1994 roku. Pomysł stworzenia tu wspólnej przestrzeni kultury pojawił się już w 2005 roku, jednak z powodów budżetowych go odłożono. W 2010 roku rada miasta zdecydowała o wyborze tej lokalizacji, z zachowaniem zabytkowych budynków, które przetrwały. Prace budowlane ruszyły w 2012 roku, a pierwszy odnowiony obiekt przekazano w 2014 roku uczelni muzycznej. Teatr wprowadził się do kompleksu w grudniu 2016 roku. Dziś Kraftwerk Mitte kojarzy się z kulturą i kreatywnością, a obok tjg. mieści się tam także inna scena miejska. Sceny i architektura Teatr gra na trzech scenach: Dużej (Große Bühne), Małej (Kleine Bühne) oraz Studiobühne. Duża scena znajduje się w nowo wzniesionym budynku. Dawna hala maszyn mieści scenę lalkową i teatr studyjny. Połączenie surowych, przemysłowych wnętrz z nowoczesną architekturą nadaje miejscu charakter odmienny od tradycyjnych gmachów teatralnych. Informacje praktyczne Adres: okolice Wettiner Platz, w centrum Drezna, w kompleksie Kraftwerk Mitte. Dla kogo: rodziny z dziećmi, szkoły, młodzież i dorośli zainteresowani teatrem. Język: przedstawienia są prowadzone głównie po niemiecku, więc przed wizytą warto sprawdzić, czy wybrany spektakl jest zrozumiały bez znajomości języka, na przykład teatr lalek lub przedstawienie oparte na obrazie i ruchu. Bilety: repertuar i rezerwacje znajdziesz na stronie teatru. Najczęstsze pytania Kiedy teatr przeniósł się do Kraftwerk Mitte? W grudniu 2016 roku. Kiedy powstał tjg.? W 1949 roku, a pierwszy spektakl pokazano 11 listopada tego roku. Czy w teatrze jest teatr lalek? Tak, od 1997 roku sekcja lalkowa jest częścią tjg. Ile scen ma teatr? Trzy: Dużą, Małą i Studiobühne. Dla kogo są spektakle? Przede wszystkim dla dzieci i młodzieży, ale także dla całych rodzin i grup szkolnych.
-
Theaterhaus Hildesheim
Hildesheim
Theaterhaus Hildesheim to scena i jednocześnie stowarzyszenie, wokół którego skupia się niezależna scena teatralna Hildesheimu. Około 30 zespołów dzieli tu jedną sceną, a taki model współpracy uchodzi w Niemczech za wyjątkowy. Miejsce przyciąga widzów szukających teatru z dala od głównego nurtu, w klimacie otwartej przestrzeni dla eksperymentu. Czym jest Theaterhaus Hildesheim? Nazwa oznacza dwie rzeczy naraz: budynek z salą teatralną oraz organizację, która ją prowadzi. Wikidata opisuje obiekt jako budynek teatru w Hildesheimie w Niemczech. Stowarzyszenie Theaterhaus Hildesheim e.V. skupia niezależne grupy teatralne, a te wspólnie korzystają z jednej sceny, wymieniają się doświadczeniem i dzielą kosztami produkcji. Dzięki temu miasto ma stałą przestrzeń dla teatru, który nie należy do instytucji miejskich ani państwowych. Jak powstał teatr? Początki sięgają 1990 roku. Studenci i absolwenci kierunku pedagogiki kultury na uniwersytecie w Hildesheimie założyli wtedy stowarzyszenie wolnej kultury teatralnej o nazwie Buffo. Przez pierwsze lata działało ono głównie w pomieszczeniach dawnej fabryki Löseke, przekształconej w ośrodek kultury. W 1999 roku stowarzyszenie przyjęło nazwę Theaterhaus Hildesheim i przeniosło się do budynku przy Ostertor. Przez ponad rok, dzięki wsparciu kraju związkowego Dolna Saksonia, miejsce stało się sceną znaną także poza regionem. W 2001 roku z powodu problemów finansowych teatr musiał jednak zamknąć drzwi, a w latach 2001–2004 wiele uznanych grup przestało działać. Zespół nie zrezygnował. Zajął dawne magazyny firmy handlu tekstyliami przy ulicy Langer Garten, w dzielnicy Nordstadt. Od tamtej pory spektakle odbywają się właśnie tam, w przestrzeni złożonej z foyer i sali scenicznej. Co można tu zobaczyć? Program opiera się na produkcjach niezależnych zespołów, od teatru dramatycznego po formy eksperymentalne. Dwa cykle mają szczególne znaczenie dla młodych twórców. SCHREDDER, prowadzony od 2009 roku, oraz FREI_TREPPE dają początkującym artystom możliwość pokazania pracy przed publicznością. Dla najmłodszych widzów przygotowano propozycję schauSpielPlatz, czyli teatr i zabawę dla dzieci. Teatr prowadzi stowarzyszenie tworzone przez niezależne grupy teatralne. Dziś zatrudnia ono dziewięć osób na stałe, co jak na scenę wolną jest liczbą sporą. Dla kogo to miejsce? Dla miłośników teatru alternatywnego, którzy wolą kameralne sale od wielkich widowni. Dla studentów i młodych artystów, którzy szukają miejsca na pierwsze realizacje. Dla rodzin, które chcą pokazać dzieciom żywy teatr. Dla podróżnych zainteresowanych lokalnym życiem kulturalnym, a nie tylko zabytkami. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Theaterhaus Hildesheim? Siedziba mieści się w Nordstadt, przy ulicy Langer Garten, w Hildesheimie w Dolnej Saksonii. Ile zespołów korzysta z tej sceny? Około 30 niezależnych zespołów, co w skali Niemiec jest rozwiązaniem niemal bez odpowiednika. Czy to teatr miejski? Nie. Prowadzi go stowarzyszenie wolnych grup teatralnych, a repertuar tworzą same zespoły. Czy są wydarzenia dla dzieci? Tak, w ofercie jest propozycja schauSpielPlatz skierowana do najmłodszych. Czy warto przyjść przy okazji zwiedzania miasta? Tak, jeśli po obejrzeniu zabytków Hildesheimu chcesz poznać jego współczesne życie artystyczne. Aktualny repertuar sprawdź przed wizytą u organizatora.
-
Theaterdiscounter
Berlin
Theaterdiscounter, obecnie działający pod nazwą TD Berlin, to niezależny teatr w berlińskiej dzielnicy Mitte, położony przy Klosterstraße 44, niedaleko Alexanderplatzu. Należy do sceny wolnej (Freies Theater), czyli teatrów działających poza dużymi, publicznie utrzymywanymi instytucjami, i skupia się na współczesnym teatrze mówionym. Gdzie znajduje się Theaterdiscounter? Adres to Klosterstraße 44 w Mitte, w pobliżu Alexanderplatzu. Dojście z centralnego placu jest krótkie, a okolica jest dobrze skomunikowana, więc teatr łatwo połączyć ze zwiedzaniem wschodniej części śródmieścia Berlina. W jakim budynku mieści się teatr? Scena zajmuje dawny urząd telekomunikacyjny, w niemieckiej nazwie Fernmeldeamt (Ost). Przemysłowo-urzędowa przeszłość gmachu nadaje miejscu charakter odmienny od klasycznych, ozdobnych sal teatralnych. Dla wielu widzów to część uroku: sztuka współczesna pokazywana w budynku, który kiedyś służył zupełnie innym celom. Jak wygląda historia teatru? Zespół powstał w 2003 roku jako niezależna scena przy Oranienburger Straße w Berlinie-Mitte. Na początku 2009 roku przeniósł się do obecnej siedziby w dawnym urzędzie telekomunikacyjnym przy Klosterstraße. Z czasem nazwa Theaterdiscounter ustąpiła skróconej formie TD Berlin, choć w wielu źródłach, w tym w kalendarzach wydarzeń, nadal pojawia się dopisek „dawniej Theaterdiscounter". Co można zobaczyć na scenie? Repertuar obejmuje nową dramaturgię, nowoczesny teatr mówiony oraz formy postdramatyczne, czyli takie, w których tekst przestaje być jedynym i głównym nośnikiem przedstawienia. Teatr pokazuje też współczesne inscenizacje klasyki. Wśród zapowiedzi na listopad 2026 znajduje się premiera „Das Ich im Wir", poświęcona żydowsko-komunistycznej grupie oporu skupionej wokół Marianne i Herberta Baumów w Berlinie lat trzydziestych XX wieku. Spektakle są grane po niemiecku, więc przed zakupem biletu warto sprawdzić język i opis przedstawienia. Czy są zniżki dla stałych widzów? Teatr oferuje kartę lojalnościową: co szósta wizyta jest bezpłatna. To rozwiązanie dla osób, które w Berlinie bywają na scenach niezależnych częściej niż raz. Najczęstsze pytania Czy Theaterdiscounter i TD Berlin to to samo miejsce? Tak. TD Berlin to obecna nazwa teatru, dawniej znanego jako Theaterdiscounter. Adres pozostaje ten sam: Klosterstraße 44. Jaki rodzaj teatru tu oglądam? Głównie współczesny teatr mówiony: nowe teksty dramatyczne, nowoczesne realizacje i formy postdramatyczne, a także współczesne odczytania klasyki. Kiedy teatr powstał? Zespół założono w 2003 roku, a od 2009 roku gra w obecnej siedzibie niedaleko Alexanderplatzu. Czy przedstawienia są po angielsku lub po polsku? Repertuar opiera się na niemieckojęzycznym teatrze mówionym, dlatego znajomość niemieckiego jest zwykle potrzebna. Aktualny program i języki spektakli sprawdzisz w kalendarzu teatru lub w serwisach z biletami. Czy to miejsce dla turystów? Tak, jeśli interesuje cię berlińska scena niezależna i chcesz zobaczyć przedstawienie poza typowymi trasami turystycznymi. Lokalizacja przy Alexanderplatzu ułatwia dotarcie.
-
Landungsbrücken Frankfurt
Frankfurt am Main
Landungsbrücken Frankfurt to niezależny teatr we Frankfurcie nad Menem, działający w dzielnicy Gutleutviertel w zachodniej części miasta. Scena powstała w 2004 roku z inicjatywy siedmiorga twórców wolnej sceny teatralnej i od listopada tego samego roku gra w dawnej hali magazynowej. Lokalna prasa określiła ją kiedyś jako „najbardziej offową scenę w mieście”, nawiązując do nowojorskiego Off-Broadwayu. Co to za miejsce? Teatr mieści się przy ulicy Gutleutstraße 294, na terenie dawnej fabryki farb drukarskich Dr. Carl Milchsack. Postindustrialną halę magazynową przebudowano na salę widowiskową, dzięki czemu zachowała surowy, fabryczny charakter, który dobrze pasuje do alternatywnego repertuaru. Na tym samym terenie działają też kluby muzyczne Tanzhaus West i Dora Brilliant, więc po spektaklu łatwo zostać w okolicy na koncert lub wieczór w klubie. Co można tu zobaczyć? Landungsbrücken nie są klasycznym teatrem repertuarowym z własnym zespołem. Większość programu to koprodukcje, współprace i gościnne występy innych grup z dziedziny sztuk performatywnych, uzupełnione o własne produkcje. W ofercie są: teatr dramatyczny i współczesne spektakle, performance, taniec i teatr tańca, przedstawienia dla dzieci i młodzieży, koncerty, festiwale krótkometrażowych filmów, dyskusje panelowe i wystawy. Rocznie odbywa się tu od około 100 do 130 wydarzeń, w zależności od źródła, a w ciągu roku miejsce odwiedza około 6000 gości. Najchętniej oglądanym tytułem było dziecięce musical „Ritter Rost”, który przyciągał nawet 2000 widzów w sezonie. Krótka historia W 2024 roku teatr obchodził dwudziestolecie. Droga do tego jubileuszu nie była prosta: scena przechodziła przebudowy, zmiany koncepcji artystycznej, zmiany kierownictwa i okres pandemii. Miasto Frankfurt wspiera teatr stałym dofinansowaniem koncepcji od 2010 roku, a od 2017 roku także wieloletnim instytucjonalnym wsparciem dla sceny. Dla kogo? To dobry wybór dla osób, które chcą zobaczyć we Frankfurcie coś poza dużymi teatrami miejskimi: lokalną niezależną scenę, eksperymentalne formy i spektakle dla rodzin z dziećmi. Program zmienia się z miesiąca na miesiąc, więc przed wizytą warto sprawdzić aktualny repertuar na stronie landungsbruecken.org. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się teatr? Przy Gutleutstraße 294, w dzielnicy Gutleutviertel, w zachodniej części Frankfurtu. Czy to klasyczny teatr z własnym zespołem? Nie. Dominują koprodukcje, współprace i występy gościnne, a własnych produkcji jest mniej. Czy są spektakle dla dzieci? Tak, w programie regularnie pojawiają się przedstawienia dla dzieci i młodzieży, a największym hitem był musical „Ritter Rost”. Od kiedy teatr działa w tym miejscu? Od listopada 2004 roku, w przebudowanej hali dawnej fabryki farb drukarskich. Co jeszcze jest w okolicy? Na tym samym terenie znajdują się kluby Tanzhaus West i Dora Brilliant.
-
Theater am Alten Markt
Bielefeld
Theater am Alten Markt w Bielefeld, nazywany przez mieszkańców po prostu TAM, to mała scena miejskiego teatru, która stoi na piwnicach dawnego ratusza. Budynek przy Starym Rynku (Alter Markt) łączy w sobie kilkaset lat historii miasta z powojenną architekturą teatralną i jest jednym z najbardziej charakterystycznych punktów starówki. Dlaczego teatr stoi w miejscu dawnego ratusza? Przez ponad 400 lat w tym miejscu urzędowały władze Bielefeld. Radni i administracja przenieśli się w 1904 roku do nowego ratusza przy ulicy Niederwall, a dawny gmach dostał nowe zadania. Mieściła się w nim między innymi biblioteka publiczna, Dom Porozumienia Międzynarodowego (Haus der Internationalen Verständigung), scena teatralna poświęcona słowu mówionemu oraz uniwersytet ludowy (Volkshochschule). Co zostało po wojnie? We wrześniu 1944 roku bombardowanie niemal całkowicie zniszczyło budynek. Ocalało jedynie gotyckie sklepienie piwnicy. Po 1945 roku to właśnie ono stało się fundamentem nowego gmachu. Obecny budynek powstał pod koniec lat 40. XX wieku jako miejsce teatru i spotkań, według projektu Hannsa Dustmanna. W 1950 roku otwarto tu Theater am Alten Markt jako nową scenę Bielefeld. Jaką rolę pełni TAM w teatrze miejskim? TAM jest mniejszą filią Stadttheater, głównego teatru miasta. Razem z Rudolf-Oetker-Halle tworzą trzy sceny miejskich Bühnen und Orchester der Stadt Bielefeld, które łącznie oferują prawie 3200 miejsc. Mniejsza sala sprawdza się przy repertuarze, który potrzebuje bliższego kontaktu z widzem: inscenizacjach współczesnych, kameralnych dramatach i projektach eksperymentalnych. Aktualny program, terminy i bilety warto sprawdzić na stronie teatru przed wizytą. Jak zwiedzać okolicę? Wizytę najlepiej zaplanować na wieczór, gdy w teatrze odbywa się spektakl, a starówka tętni życiem. Stary Rynek jest sercem bielefeldzkiej starówki, więc wizyta w teatrze dobrze łączy się ze spacerem po okolicznych uliczkach, kawiarniach i zabytkowych kamienicach. Sam budynek warto obejrzeć także z zewnątrz: powojenna bryła stoi na średniowiecznej podstawie, a ta warstwowa historia dobrze oddaje losy miasta zniszczonego w czasie wojny i odbudowanego po 1945 roku. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Theater am Alten Markt? W centrum Bielefeld, przy Starym Rynku (Alter Markt), w historycznej części miasta. Co mieściło się tu wcześniej? Dawny ratusz miejski, który przestał pełnić tę funkcję w 1904 roku, a później biblioteka, Dom Porozumienia Międzynarodowego, scena słowa mówionego i uniwersytet ludowy. Co przetrwało wojnę? Gotyckie sklepienie piwnicy. Po 1945 roku posłużyło jako podstawa nowego budynku. Kiedy otwarto teatr? W 1950 roku, jako małą scenę Stadttheater w Bielefeld. Dla kogo jest ta scena? Dla każdego, kto lubi teatr w kameralnej odsłonie. Repertuar i bilety są na stronie Bühnen und Orchester der Stadt Bielefeld.
-
Theater der Nacht
Northeim
Theater der Nacht to niemiecki teatr lalkowy w Northeim w Dolnej Saksonii, który od 2001 roku ma tu swoją stałą siedzibę. Jeśli szukasz w tym mieście czegoś innego niż typowe zwiedzanie zabytków, to jedno z najciekawszych miejsc kulturalnych w okolicy. Czym jest Theater der Nacht? To teatr figur, czyli scena, na której zamiast aktorów występują lalki, maski i przedmioty. Zespół pracuje wyłącznie w tej formie. Na deskach pojawiają się najczęściej mity, legendy i baśnie, ale technika animacji sprawia, że nie jest to widowisko tylko dla dzieci. Według informacji teatru około 80 procent widzów to dorośli, a 20 procent to dzieci. Historia teatru Początki sięgają 1988 roku. Teatr założyli lalkarze Ruth i Heiko Brockhausen, a przez pierwsze lata działał jako scena objazdowa, grająca w różnych miejscach. W sierpniu 2001 roku zespół osiadł w Northeim i właśnie ten moment uznaje się za otwarcie obecnej sceny. Budynek dawnej remizy Teatr mieści się w przebudowanym budynku dawnej straży pożarnej. Gmach pochodzi z lat 1936–1938, a od 2023 roku jest wpisany na listę zabytków. Dla odwiedzających to ciekawy kontrast: przemysłowa, użytkowa architektura z okresu międzywojennego dostała drugie życie jako dom sztuki lalkarskiej. Pod jednym dachem działają sala spektakli, kasa i kawiarnia. Dlaczego warto tu zajrzeć? To jeden z ważniejszych ośrodków teatru lalek w Niemczech. Od 2003 roku mieści się tu niemieckie biuro UNIMA, międzynarodowej organizacji lalkarzy. Od 2016 roku teatr organizuje ogólnoniemiecką konferencję teatru lalek. Jej dziesiąta edycja zaplanowana jest w Northeim na 14–23 sierpnia 2026 roku i obejmuje warsztaty oraz spektakle. Teatr przyciąga rocznie około 20 tysięcy widzów, co jak na miasto tej wielkości jest bardzo dobrym wynikiem. Od 2019 roku scenę wspiera finansowo miasto. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Theater der Nacht? W Northeim w Dolnej Saksonii, w Niemczech, w budynku dawnej remizy strażackiej. Czy spektakle są tylko dla dzieci? Nie. Większość publiczności stanowią dorośli, a repertuar sięga po mity, legendy i baśnie opowiadane lalką, maską i przedmiotem. Od kiedy teatr działa w Northeim? Od sierpnia 2001 roku. Sam zespół istnieje od 1988 roku. Jak sprawdzić aktualny repertuar i bilety? Najlepiej na stronie internetowej teatru, gdzie publikowana jest lista wydarzeń i sprzedaż biletów. Godziny pracy kasy i kawiarni warto sprawdzić przed wizytą, bo mogą się zmieniać.
-
Tanzhaus Nordrhein-Westfalen
Düsseldorf
Tanzhaus NRW to jeden z najważniejszych domów tańca w Niemczech, mieszczący się w dawnej zajezdni tramwajowej w dzielnicy Flingern Süd w Düsseldorfie. Pod adresem Erkrather Straße 30 działają pracownie, dwie sceny i akademia, a instytucja łączy występy, naukę tańca i wsparcie dla choreografów. Skąd wzięło się to miejsce? Początki sięgają 1973 roku, gdy nauczycielka tańca Fe Reichelt przeniosła swoją szkołę baletową do nieczynnego budynku przemysłowego przy Grafenberger Allee. Powstały wówczas zalążek późniejszej „Werkstatt" przetrwał do października 1977 roku, po czym zakończył działalność z powodu kłopotów finansowych i organizacyjnych. Już w 1978 roku założono stowarzyszenie non profit „Werkstatt für Tanz, Theater, Malen, Werken und Gestalten", które miało rozwijać kreatywność amatorów i zbliżać ich do artystów z całego świata. W 1982 roku Werkstatt otworzyła siedzibę przy Börnestraße 10. Umowy najmu nie przedłużono w 1995 roku z powodu wysokich żądań czynszowych, więc stowarzyszenie szukało nowego domu. Dlaczego zajezdnia tramwajowa? W 1996 roku stowarzyszenie uzyskało 60-letnią dzierżawę części dawnej zajezdni przy Erkrather Straße. Przebudową około 4000 m² kierował architekt Jochen Boskamp. Plany przewidywały osiem sal tanecznych, dużą scenę na 327 miejsc i małą na 89. Dom otwarto w kwietniu 1998 roku festiwalem; był jednym z pierwszych niemieckich domów tańca z własnymi salami i scenami. Stowarzyszenie zmieniło nazwę na „tanzhaus nrw – die werkstatt e.V." w 1997 roku, a w 2007 na tanzhaus nrw e.V. Co można tu zobaczyć i robić? Spektakle i festiwale – program obejmuje przedstawienia współczesnego tańca, od 2007 roku festiwal tanz nrw oraz projekty takie jak Hi, ROBOT! (2019) czy Real Bodies (2016). Akademia – kursy i warsztaty dla dorosłych, młodzieży i dzieci, otwarte pracownie, a od 1999 roku także kształcenie zawodowe. Junges Tanzhaus – oferta dla młodych od 2001 roku, w tym projekt tanzmaxx i zespół JET. Factory Artists – od 2014 roku dwuletnie rezydencje dla choreografów. Produkcje i sieci współpracy – koprodukcje oraz udział w Alliance of International Production Houses, uruchomionym w 2015 roku. Ciekawostki Przy domu działało też kształcenie taneczne: European Dance Development Center powstało w 1993 roku we współpracy z uczelnią artystyczną, a zakończyło działalność w 2001 roku po cięciach finansowania. W 2018 roku miasto przyznało 148 tys. euro na ochronę przeciwpożarową i ocenę dachu. W latach 2022/23 uzyskano pozwolenie na planowany remont, a decyzja o finansowaniu należała do miasta. Najczęstsze pytania Gdzie jest Tanzhaus NRW? Przy Erkrather Straße 30, 40233 Düsseldorf, w dzielnicy Flingern Süd. Czy trzeba być zawodowym tancerzem? Nie. Akademia prowadzi zajęcia dla amatorów w różnym wieku, a obok niej działa program dla profesjonalistów. Czy budynek ma związek z tramwajami? Tak, mieści się w części dawnej zajezdni tramwajowej, przebudowanej według projektu Jochena Boskampa. Czy można obejrzeć spektakl? Tak, dom regularnie prezentuje przedstawienia na dwóch scenach. Aktualny repertuar warto sprawdzić na stronie instytucji.
-
Pierre Boulez Saal
Berlin
Pierre Boulez Saal to sala koncertowa muzyki kameralnej w Berlinie-Mitte, jedna z najciekawszych współczesnych scen muzycznych stolicy Niemiec. Działa w ramach Akademii Barenboima-Saida, a jej projekt wyszedł spod ręki architekta Franka Gehry'ego. Gdzie znajduje się Pierre Boulez Saal? Sala mieści się przy Französische Straße, w tylnej części zespołu Staatsoper Unter den Linden, w samym centrum Berlina. Budynek akademii to dawny magazyn dekoracji teatralnych opery państwowej. Z Unter den Linden, Gendarmenmarkt i Wyspy Muzeów dojdziesz tu pieszo w kilka minut, więc koncert łatwo połączyć ze zwiedzaniem śródmieścia. Czym jest Akademia Barenboima-Saida? Uczelnia muzyczna nosi imię dyrygenta i pianisty Daniela Barenboima oraz krytyka literackiego Edwarda Saida, którzy założyli ją wspólnie. Placówka została otwarta 8 grudnia 2016 roku i prowadzi studia licencjackie oraz dyplomy artystyczne z muzyki. Zaplanowano ją dla około 90 młodych muzyków, a w rekrutacji szczególną wagę przykłada się do kandydatów z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Idea nawiązuje do West-Eastern Divan Orchestra, w której muzycy z różnych stron regionu grają razem. Dlaczego ta sala jest wyjątkowa? Patronem sali jest kompozytor i dyrygent Pierre Boulez, zmarły w 2016 roku, jeszcze przed ukończeniem budowy. Wnętrze ma owalny kształt. Estrada stoi pośrodku, a widzowie siedzą dookoła niej, dzięki czemu publiczność jest blisko muzyków z każdej strony. Wyżej biegnie elipsa balkonu z dwoma rzędami miejsc, która w trakcie obiegu sali unosi się i opada. Całość pomieści około 680 osób, a układ miejsc bywa elastyczny. Za akustykę odpowiadał Yasuhisa Toyota z firmy Nagata Acoustics. Ustawienie estrady w centrum wymaga, by dźwięk rozchodził się równomiernie we wszystkich kierunkach. Dlatego balkon odsunięto od ścian obwodowych, aby fale dźwiękowe mogły przechodzić za nim od podłogi aż po sufit. Efektem jest bliskie, otaczające słuchacza brzmienie, cenione w kameralistyce. Co można tu usłyszeć? Program sali opiera się na muzyce kameralnej, recitalach i projektach związanych z akademią. Pierwszy koncert otworzył utwór „Initiale" Bouleza z 1987 roku. Ponieważ sala jest niewielka, nawet kameralny skład brzmi tu bardzo bezpośrednio. Warto sprawdzić aktualny repertuar i dostępność biletów przed wizytą, bo miejsc jest stosunkowo niewiele, a część wydarzeń przyciąga dużo słuchaczy. Najczęstsze pytania Kto zaprojektował salę? Architekturę zaprojektował Frank Gehry, a akustykę opracował Yasuhisa Toyota z Nagata Acoustics. Dlaczego sala nosi imię Pierre'a Bouleza? Upamiętnia kompozytora i dyrygenta, który zmarł w 2016 roku, przed jej ukończeniem. Czy to osobny budynek? Nie, sala jest częścią Akademii Barenboima-Saida, mieszczącej się w dawnym magazynie dekoracji Staatsoper Unter den Linden przy Französische Straße. Ile osób mieści sala? Około 680 osób, w układzie z estradą pośrodku i widownią dookoła. Czy warto przyjść na koncert? Tak, jeśli lubisz muzykę kameralną i nietypową architekturę. Układ widowni daje wyjątkowy kontakt z wykonawcami.
-
Comödie Fürth
Fürth
Comödie Fürth to teatr komediowy w Fürth w Bawarii, mieszczący się w secesyjnym budynku Berolzheimerianum przy Comödien-Platz 1. Działa przez cały rok, a jego historia łączy dwie opowieści: dawnego domu edukacji ludowej i grupy artystów, którzy w 1998 roku postanowili tchnąć w niego nowe życie. Czym jest Comödie Fürth? To teatr prywatny, prowadzony przez zespół założycieli, a nie instytucja miejska. Na scenie pojawiają się spektakle rozrywkowe, a miejsce jest jednym z najbardziej znanych adresów kulturalnych miasta. Zatrudnia około 120 osób, a roczne obroty sięgają niemal czterech milionów euro, co jak na teatr tej wielkości jest wynikiem imponującym. Budynek z historią Teatr zajmuje Berolzheimerianum, jeden z najpiękniejszych przykładów secesji w Fürth. Zlecił go Heinrich Berolzheimer, właściciel fabryki ołówków, który w 1904 roku powierzył architektowi Ottonowi Holzerowi zaprojektowanie i wzniesienie placówki oświatowej. Na budowę ofiarował 223 tysiące marek w złocie. Fundator nie doczekał jednak otwarcia i zmarł na krótko przed premierą budynku. Obiekt został oficjalnie otwarty w 1906 roku w obecności księcia Bawarii jako Volksbildungsstätte, czyli dom oświaty ludowej. Przez lata gościł różne wydarzenia publiczne. Z czasem jednak secesyjny gmach podupadł i był w złym stanie technicznym, mimo że ważne było jego znaczenie dla historii miasta. Jak powstała Comödie? Jesienią 1998 roku Volker Heißmann, Martin Rassau, Marcel Gasde i Michael Urban otworzyli tu własny teatr. Wydzierżawili budynek od fundacji Berolzheimerów, którą zarządza miasto Fürth, a remont sfinansowali kredytem bankowym. Dzięki temu zniszczony zabytek odzyskał funkcję żywego miejsca spotkań, a mieszkańcy dostali scenę w sercu miasta. Co warto wiedzieć przed wizytą? Adres: Comödien-Platz 1, 90762 Fürth. Bilety: spektakle są wyprzedawane przez internetowe portale biletowe, więc warto kupić je z wyprzedzeniem; program znajdziesz na oficjalnej stronie teatru. Język: przedstawienia odbywają się po niemiecku, więc przyda się znajomość języka, by cieszyć się humorem. Architektura: nawet jeśli nie idziesz na spektakl, sam budynek warto obejrzeć z zewnątrz jako przykład secesji. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Comödie Fürth? W Fürth, w Bawarii, przy Comödien-Platz 1, w budynku Berolzheimerianum. Kiedy powstał teatr? Teatr otwarto jesienią 1998 roku, a sam budynek oddano do użytku w 1906 roku. Kto założył Comödie? Volker Heißmann, Martin Rassau, Marcel Gasde i Michael Urban. Czy to miejsce miejskie? Nie. Teatr dzierżawi budynek od fundacji Berolzheimerów, którą administruje miasto. Dla kogo jest ten teatr? Dla osób znających niemiecki, które lubią komedię i ciekawą secesyjną architekturę.
-
Iberl Bühne
Monachium
Iberl Bühne to monachijski teatr dialektalny, w którym sztuki grane są po bawarsku. Od 2014 roku mieści się w Augustiner Stammhaus, w samym centrum miasta, kilka kroków od strefy pieszej na Neuhauser Straße. Scena działa od 1966 roku i do dziś uchodzi za jedno z miejsc, gdzie tradycja bawarskiego teatru ludowego żyje na co dzień. Czym jest Iberl Bühne? Teatr założył w 1966 roku Georg Maier. Nazwa pochodzi od gospody Iberl w dzielnicy Solln, w której przez wiele lat odbywały się przedstawienia. Był to teatr kameralny, blisko publiczności, z repertuarem w gwarze, którą w Monachium usłyszysz raczej w karczmie niż ze sceny narodowej. Po przeprowadzce do centrum zespół zachował ten charakter, choć zyskał znacznie bardziej dostępną lokalizację. Georg Maier był nie tylko założycielem, lecz także autorem wielu sztuk wystawianych na tej scenie. Po jego śmierci w 2021 roku teatr prowadzi dalej jego żona, Raphaela Maier. Dzięki temu miejsce pozostaje przedsięwzięciem rodzinnym, a nie anonimową instytucją. Gdzie jest teatr i jak tam trafić? Adres to Herzogspitalstraße 6, 80331 Monachium. Teatr znajduje się w historycznym lokalu Augustiner Stammhaus, a jego sala widowiskowa jest częścią tego kompleksu. Okolica leży w ścisłym centrum, więc łatwo połączyć wizytę ze spacerem po Starym Mieście, zwiedzaniem pobliskich kościołów i zakupami w strefie pieszej. Dojazd komunikacją miejską jest prosty, bo centrum Monachium ma gęstą sieć metra, tramwajów i S-Bahnu. Co można zobaczyć na scenie? Trzon programu to teatr bawarski: komedie, sztuki ludowe i inscenizacje z lokalnym humorem, w dużej części autorskie realizacje Georga Maiera. Obok teatru na scenie pojawia się kabaret oraz koncerty i występy znanych muzyków. W repertuarze były m.in. „Weiberwirtschaft” oraz „Adele Spitzeder oder wia ma's Spui spuit”, czyli opowieść o słynnej monachijskiej oszustce finansowej z XIX wieku. W sezonie 2026/27 zapowiedziano też prapremierę komedii „Bin I Kini?! – Der Prinzregenten-Blues” autorstwa Floriana Günthera. Czy trzeba znać niemiecki? Tak, i to raczej bawarską odmianę. Przedstawienia są w dialekcie, co dla osób uczących się standardowego niemieckiego bywa wyzwaniem. Z drugiej strony właśnie to jest atrakcją: to autentyczny kontakt z lokalną kulturą, którego nie da się zastąpić zwiedzaniem muzeów. Kto chce po prostu poczuć klimat miejsca, może wybrać koncert lub kabaret, gdzie rola słowa bywa mniejsza. Najczęstsze pytania Kiedy powstał teatr? W 1966 roku, z inicjatywy Georga Maiera. Dlaczego nazywa się Iberl Bühne? Od gospody Iberl w Solln, gdzie teatr działał do 2014 roku. Kto prowadzi teatr obecnie? Raphaela Maier, żona założyciela. Gdzie kupić bilety? Aktualny repertuar i rezerwacje znajdziesz na oficjalnej stronie teatru oraz w serwisach z wydarzeniami; ponieważ program zmienia się z sezonu na sezon, warto sprawdzić go przed wizytą. Czy to dobry pomysł dla turysty? Jeśli chcesz zobaczyć Monachium poza schematem piwiarni i Marienplatz, a znasz choć trochę niemiecki, to ciekawy wieczór w lokalnym stylu. Po spektaklu łatwo zostać w tym samym budynku, bo mieści się on w znanym lokalu Augustiner.
-
Cassiopeia Theater
Köln
Cassiopeia Theater to kolońska scena poświęcona współczesnemu teatrowi lalek i teatrowi autorskiemu. Działa w dzielnicy Holweide, po prawej stronie Renu, i od lat przyciąga rodziny z dziećmi oraz miłośników teatru formy. Czym jest Cassiopeia Theater? To wyspecjalizowany teatr, który skupia się na teatrze figur, czyli sztuce, w której na scenie obok aktorów pojawiają się lalki, duże formy animowane i muzyka. Obok tego teatr rozwija teatr autorski, w którym inscenizacje powstają według własnych pomysłów zespołu, a nie jako klasyczne wystawienia znanych dramatów. Zgodnie z niemiecką Wikipedią teatr założyła w 1989 roku artystka Claudia Hann jako teatr objazdowy poświęcony sztuce lalkarskiej. Od 1995 roku prowadzi go wspólnie z reżyserem Udo Mierke. Kto za nim stoi? Za teatrem stoi artystyczna para: Claudia Hann i Udo Mierke. Ona jest związana z lalkarstwem od początku istnienia zespołu, on odpowiada za reżyserię, a w kolońskim informatorze kulturalnym wymieniany jest także w kontekście techniki. Taki podział ról sprawia, że to niewielki, rodzinny w charakterze zespół, a nie duża instytucja miejska. Zespół zaczynał jako grupa jeżdżąca z przedstawieniami po różnych miejscach, dopiero z czasem zyskał stałą siedzibę. Gdzie go znaleźć? Stała scena, określana jako Cassiopeia Bühne, mieści się w Kolonii-Holweide. Według informacji, które można znaleźć w sieci, w 2008 roku zespół przeniósł się ze starszej, południowej części kolońskiego Starego Miasta do większych pomieszczeń w Holweide. Teatr mieści się na parterze, a dla grup szkolnych i osób z trudnościami w poruszaniu się przygotowano wejście bez barier. Dojazd z centrum Kolonii wymaga przejazdu przez miasto, więc warto sprawdzić połączenia komunikacji miejskiej przed wizytą. Co można tu zobaczyć? Repertuar jest skierowany przede wszystkim do dzieci. Teatr wystawia bajki z wielkimi lalkami oraz bajki muzyczne. Jednym z przykładów jest „Der Feuervogel", czyli „Ognisty ptak", opowiedziany jako bajka muzyczna z dużymi figurami, w reżyserii Udo Mierke. Inne tytuły z oferty teatru to między innymi „Die chinesische Nachtigall", czyli „Chiński słowik", oraz opowieści o smoczym dziecku i o brzozowej elfce. Spektakle są po niemiecku, ale przy oglądaniu większą rolę niż słowa odgrywają obrazy, ruch i muzyka, dlatego najmłodsi widzowie dobrze się w nich odnajdują. Scena letnia Latem zespół wychodzi poza budynek. Prowadzi wtedy mobilną, zadaszoną scenę o powierzchni około 45 metrów kwadratowych, znaną jako Cassiopeia's Trailerbühne i cykl PuppenSpielSommer. To tymczasowa plenerowa przestrzeń teatralna, w której pokazywane są przedstawienia dla dzieci. Dzięki niej spektakle docierają także do innych części Kolonii, na przykład do dzielnicy Mülheim. Najczęstsze pytania Czy teatr jest dla dorosłych? Oferta skupia się głównie na przedstawieniach dla dzieci, ale teatr określa się jako miejsce współczesnego teatru lalek i teatru autorskiego, więc dorośli, którzy lubią teatr formy, również znajdą coś dla siebie. Aktualny program najlepiej sprawdzić przed wizytą. Czy trzeba znać niemiecki? Przedstawienia są wystawiane po niemiecku. Duże lalki, muzyka i obraz sprawiają jednak, że historie są czytelne także dla osób, które nie mówią w tym języku. Czy miejsce jest dostępne dla osób z niepełnosprawnością ruchową? Tak. Teatr znajduje się na poziomie ulicy i według informacji dla szkół oraz osób z trudnościami w poruszaniu się ma w pełni bezbarierowe wejście. Kiedy teatr został założony? Niemiecka Wikipedia podaje rok 1989 jako początek teatru założonego przez Claudię Hann. Miejska strona kulturalna Kolonii wymienia rok 2009 dla samej sceny. Źródła nie zgadzają się więc co do dat.
-
Pfefferberg
Berlin
Pfefferberg to dawny kompleks browarniczy w berlińskiej dzielnicy Prenzlauer Berg, który zamienił się w miejsce sztuki, kultury i spotkań. Stoi przy Schönhauser Allee i należy do najciekawszych przykładów tego, jak poprzemysłowa zabudowa może dostać nowe życie. Skąd wzięła się nazwa i jak zaczęła się historia? Początki sięgają roku 1841, kiedy bawarski piwowar Joseph Pfeffer założył tu browar. Przy wytwórni działał też jeden z pierwszych ogródków piwnych w tej części Berlina, a nazwa „Pfefferberg" — czyli dosłownie „wzgórze Pfeffera" — przylgnęła do całego terenu. Wbrew pozorom nie ma to nic wspólnego z przyprawą, a nazwisko właściciela jest kluczem do zagadki. Jak zmieniało się przeznaczenie terenu? Po 1851 roku browar kilkakrotnie zmieniał właścicieli i był rozbudowywany. W kolejnych dekadach kompleks pełnił bardzo różne funkcje. W 1922 roku mieścił się tu urząd dzielnicy Prenzlauer Berg, w 1934 działała fabryka czekolady, a później także piekarnia. W 1973 roku produkcja przemysłowa zakończyła się ostatecznie, a zabudowania zaczęły stopniowo niszczeć. Ochrona zabytków i nowe otwarcie W 1991 roku wszystkie 21 budynków objęto ochroną konserwatorską. Od 1999 roku, dzięki wsparciu finansowemu kraju związkowego Berlin, cały obszar dawnego browaru należy do fundacji Pfefferberg. Zniszczone obiekty remontowano, a za odnowienie miejsca na potrzeby wydarzeń zabiegał między innymi związek Pfefferwerk. Co można tu zobaczyć i robić dzisiaj? Dziś Pfefferberg jest przestrzenią dla sztuki, kultury i inicjatyw społecznych. Na terenie znajdziesz: galerie i przestrzenie wystawowe, w których odbywają się wernisaże i wydarzenia artystyczne, Pfefferberg Theater, teatr z ofertą dla dorosłych i dla dzieci, hostel z przystępnymi noclegami w samym sercu Prenzlauer Berg, gastronomię, w tym dawną Schankhalle, czyli halę z nalewakami, w której klimat dawnego browaru czuć do dziś, mikrobrowar Pfefferbräu, otwarty w 2013 roku, dzięki któremu na wzgórze wróciło warzenie piwa. To dobry przystanek na spacerze po dzielnicy: ceglane budynki, dziedzińce i ogródek tworzą wyjątkowy, nieco nieformalny klimat, który przyciąga zarówno berlińczyków, jak i turystów szukających czegoś poza typowym szlakiem. Najczęstsze pytania Czy Pfefferberg to jedno budynek, czy cały kompleks? To cały zespół zabudowań, w którym wszystkie 21 budynków są objęte ochroną konserwatorską. Czy nadal warzy się tu piwo? Tak. Od 2013 roku działa mikrobrowar Pfefferbräu, więc tradycja piwowarska wróciła na to miejsce po dziesięcioleciach przerwy. Czy to miejsce dla rodzin z dziećmi? Pfefferberg Theater przygotowuje programy zarówno dla dorosłych, jak i dla najmłodszych widzów, więc rodziny też znajdą tu coś dla siebie. Kiedy najlepiej odwiedzić Pfefferberg? Najlepiej w ciepłe dni, gdy działają ogródki i dziedzińce, albo wieczorem, gdy odbywają się wydarzenia kulturalne. Warto sprawdzić aktualny program przed wizytą. Jak wpisuje się w okolicę? Prenzlauer Berg słynie z kamienic, kawiarni i dawnej zabudowy przemysłowej. Pfefferberg dobrze łączy się ze spacerem po tej dzielnicy, łącząc historię piwowarstwa z dzisiejszą sceną kulturalną Berlina.
-
Wintergarten
Berlin
Wintergarten to berliński teatr varieté przy Potsdamer Straße 96, w dzielnicy Tiergarten. Nazwa nawiązuje do jednej z najsłynniejszych scen rozrywkowych dawnego Berlina, a dzisiejsza sala kultywuje jej tradycję: akrobatyka, magia, żonglerka i muzyka na żywo w jednym wieczornym spektaklu. Skąd wzięła się nazwa Wintergarten? Historia sięga początków lat 80. XIX wieku. W 1880 roku obok nowo otwartego dworca Friedrichstraße zaczął działać Central Hotel. Jego dużą atrakcją był przeszklony ogród zimowy, w którym bawili się goście hotelu. Z czasem z tego miejsca wyrosło varieté, które pod nazwą Wintergarten stało się jednym z najważniejszych w mieście. Źródła podają różne daty początków sceny: od pierwszych koncertów w latach 80. po występy akrobatów i iluzjonistów pod koniec dekady. Około 1900 roku Berlin miał mniej więcej osiemdziesiąt varieté, a Wintergarten należał do czołówki. Co stało się z dawnym Wintergarten? Oryginalny budynek został zniszczony przez bomby w 1944 roku. We wrześniu 1946 roku nazwa wróciła na krótko w sali przy Hasenheide, ale program składał się głównie z filmów poprzedzanych małym pokazem scenicznym. Ten kinowo-estradowy wariant zamknięto w 1955 roku. Potem przez kilka dziesięcioleci Berlin nie miał sceny o tej nazwie. Jak Wintergarten wrócił na Potsdamer Straße? W 1992 roku trzej pomysłodawcy, czyli impresario Peter Schwenkow, artysta André Heller i dyrektor Circusa Roncalli Bernhard Paul, wynajęli lokal po dawnym klubie Quartier Latin przy Potsdamer Straße i gruntownie go przebudowali. Otwarcie zwykle datuje się na 25 września 1992 roku. Wystrój celowo nawiązuje do przedwojennej tradycji berlińskich varieté: czerwone i złote akcenty, sceniczny przepych i kameralna widownia. Po latach założyciele sprzedali teatr grupie inwestorów, która w 2008 roku ogłosiła niewypłacalność. Już w połowie 2009 roku znalazł się nowy operator i scena wróciła do pracy. Od tego czasu teatr z niespełna pięciuset miejscami gra przez cały rok, zwykle w oparciu o kilka własnych produkcji. Czego można się spodziewać na widowni? Wintergarten to klasyczne varieté w nowoczesnej odsłonie. Program obejmuje numery akrobatyczne, powietrzne, iluzję, komedię i muzykę, a artyści pochodzą z wielu krajów. Każda produkcja ma własny temat przewodni i oprawę, więc warto sprawdzić aktualny repertuar przed wizytą. Mała sala sprawia, że artystów widać z bliska, co mocno wyróżnia to miejsce na tle wielkich rewii. Jak dojechać i co zobaczyć w okolicy? Teatr stoi przy Potsdamer Straße, w pobliżu Kulturforum z Filharmonią Berlińską, Nową Galerią Narodową i Gemäldegalerie. Z Potsdamer Platz dzieli go krótki spacer. To dobry punkt na wieczór po zwiedzaniu muzeów: kolacja w okolicy, spektakl, a potem powrót komunikacją miejską. Najczęstsze pytania Czy to ten sam teatr, który znany był sprzed wojny? Nie. Dawny Wintergarten zniszczono w 1944 roku. Obecna scena powstała w 1992 roku i kontynuuje jego tradycję oraz nazwę. Gdzie znajduje się Wintergarten? Przy Potsdamer Straße 96 w Berlinie, w dzielnicy Tiergarten. Ile osób mieści widownia? Niespełna pięćset miejsc, dzięki czemu spektakle mają kameralny charakter. Czy trzeba znać niemiecki? Większość numerów opiera się na ruchu, magii i muzyce, więc język nie jest przeszkodą.
-
Theater Erfurt
Erfurt
Theater Erfurt to miejski teatr w Erfurcie, stolicy Turyngii, i główna scena muzyczna miasta. Nowoczesny gmach stoi w dzielnicy Brühlervorstadt, tuż obok wzgórza katedralnego i barokowej cytadeli na Petersbergu. To dobry przystanek dla każdego, kto łączy zwiedzanie zabytkowego centrum z wieczorem w operze lub na koncercie. Czym jest Theater Erfurt? Teatr prowadzi miasto, a jego repertuar skupia się na teatrze muzycznym i koncertach. Oprawę muzyczną zapewnia Philharmonisches Orchester Erfurt, czyli miejska orkiestra filharmoniczna. Balet i spektakle dramatyczne trafiają na tutejszą scenę głównie w formie gościnnych występów zespołów z zewnątrz. W Wikidata obiekt figuruje jako opera, i to właśnie opera nadaje mu charakter. Gdzie stoi i jak wygląda budynek? Główna siedziba to nowy budynek oddany do użytku we wrześniu 2003 roku. Projekt przygotowało biuro Professor Friedrich und Partner (pfp architekten) z Hamburga, kierowane przez Jörga Friedricha, urodzonego w Weimarze. Lokalizacja jest wyjątkowa: gmach leży między Domberg z katedrą a umocnieniami Petersbergu, więc spacer do teatru prowadzi przez jedną z najbardziej malowniczych części miasta. Na inaugurację wystawiono operę „Luther" Petera Aderholda. Wewnątrz działają dwie sceny. Duża sala mieści około 800 widzów, a mniejsza scena studyjna około 200. Do architektury należy też dziedziniec zwany Theatrium, z którego widownia o układzie schodów może służyć jako otwarta scena, dostępna z foyer. Co warto zobaczyć latem? Co roku teatr organizuje festiwal plenerowy DomStufen. Przedstawienia odbywają się na otwartym powietrzu, a tłem jest zespół katedralny. Daty i program zmieniają się z sezonu na sezon, więc sprawdź je przed planowaniem wizyty. Kto kieruje teatrem? Od 2002 roku funkcję dyrektora generalnego pełnił Guy Montavon, który w 2024 roku został zmuszony do odejścia. Wówczas tymczasowe kierownictwo przejęło prowadzenie instytucji, a obecnym intendentem jest Christian Ilgen. Rebekah Rota obejmie stanowisko dyrektora generalnego w 2028 roku. Jak zaplanować wizytę? Teatr leży blisko centrum Erfurtu, więc łatwo połączyć go ze zwiedzaniem katedry i cytadeli. Repertuar zależy od sezonu, a ze względu na gościnne występy baletu i dramatu warto przejrzeć aktualny program przed wyjazdem. Wieczorem zaplanuj czas na spokojny spacer w okolicy wzgórza katedralnego, bo widok na oświetlone zabytki dobrze dopełnia wizytę w teatrze. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto obecny budynek? We wrześniu 2003 roku. Czy w teatrze wystawia się balet i dramat? Tak, ale głównie jako gościnne występy. Własny trzon repertuaru to teatr muzyczny i koncerty. Kto gra w orkiestrze? Philharmonisches Orchester Erfurt. Czy są wydarzenia plenerowe? Tak, coroczny festiwal DomStufen. Ile osób mieści duża sala? Około 800 widzów, a scena studyjna około 200.
-
Forum Leverkusen
Leverkusen
Forum Leverkusen Forum Leverkusen to zabytkowy kompleks kulturalno-kongresowy w dzielnicy Wiesdorf, otwarty w 1969 roku. Mieści sale teatralne i koncertowe, przestrzenie targowe oraz centrum konferencyjne. To główna scena kulturalna miasta, znana z nietypowej bryły opartej na sześciokątach. Dlaczego warto zobaczyć Forum Leverkusen? Budynek jest jednym z najciekawszych przykładów powojennej architektury w Nadrenii Północnej-Westfalii. Ochrona zabytków uznaje go za prekursora strukturalizmu lat 70. w Niemczech. Zamiast jednej zwartej bryły zobaczysz układ powtarzalnych modułów, które łączą się w rozbudowaną całość z salami, foyer i tarasami. Dla miłośników architektury modernistycznej to przystanek obowiązkowy podczas pobytu w mieście. Kto zaprojektował Forum i kiedy powstało? Projekt przygotował Ulrich Schmidt von Altenstadt po konkursie architektonicznym z 1961 roku. Budowa trwała od 1965 do 1969 roku. Oficjalne otwarcie odbyło się we wrześniu 1969 roku, a wśród gości był premier Nadrenii Północnej-Westfalii Heinz Kühn. Forum miało być pierwszym etapem nowego centrum Wiesdorfu. Pod budowę rozebrano dwa dawne młyny, które stały na tym terenie. Jak wygląda układ budynku? Cały kompleks opiera się na siatce sześciokątów. Ta zasada wyznacza kształt sal i przestrzeni komunikacyjnych, dlatego wnętrza różnią się od typowych prostokątnych teatrów. Największa jest sala teatralna, w której zasiada około 970 widzów. Sala tarasowa pomieści na większych imprezach nawet około 3500 osób. Sześciokątny Agamsaal ma około 800 miejsc. W budynku znajdziesz też mniejszą salę wykładową oraz kino Filmstudio na 144 miejsca. Co dzieje się w Forum? Program jest bardzo różnorodny. Na scenach pojawiają się spektakle teatralne, taniec, opera i musicale, a także koncerty orkiestrowe i występy gościnne. Sale służą również targom, kongresom i konferencjom. Od 1980 roku w Forum odbywają się Leverkusener Jazztage, jeden z ważniejszych festiwali jazzowych w regionie. W budynku działa też Volkshochschule, czyli uniwersytet ludowy z kursami dla dorosłych, więc obiekt żyje nie tylko wieczorami. Jak zaplanować wizytę? Forum leży w Wiesdorfie, w samym centrum Leverkusen, więc łatwo połączyć wizytę ze spacerem po okolicy. Najlepiej sprawdzić repertuar przed przyjazdem i kupić bilet na konkretne wydarzenie, bo wnętrza najlepiej poznać w czasie spektaklu lub koncertu. Jeśli interesuje Cię sama architektura, zwróć uwagę na rytm sześciokątnych form na elewacji i w przestrzeniach wspólnych. Zajrzyj także do foyer, gdzie widać, jak moduł sześciokąta przekłada się na układ całego wnętrza. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto Forum Leverkusen? We wrześniu 1969 roku, po budowie trwającej od 1965 roku. Kto jest autorem projektu? Ulrich Schmidt von Altenstadt, który wygrał konkurs z 1961 roku. Czy Forum jest zabytkiem? Tak, obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, a ekspertyza konserwatorska wskazuje go jako prekursora strukturalizmu lat 70. w Niemczech. Jakie wydarzenia odbywają się w środku? Teatr, opera, musicale, koncerty, targi, konferencje oraz coroczne Leverkusener Jazztage od 1980 roku. Gdzie leży Forum? W dzielnicy Wiesdorf w Leverkusen, w Niemczech.
-
Städtisches Bühnenhaus Wesel
Wesel
Städtisches Bühnenhaus Wesel to miejski teatr w centrum Wesel, miasta położonego nad dolnym Renem w Nadrenii Północnej-Westfalii. Gmach otwarto w 1958 roku i do dziś jest głównym adresem scenicznym w mieście: przyjeżdżają tu zespoły gościnne z teatrem dramatycznym, spektaklami dla dzieci, koncertami, kabaretem i musicalami. Gdzie jest teatr i jak go znaleźć? Budynek stoi w śródmieściu Wesel przy Ritterstraße 12–14, więc łatwo połączyć wieczór w teatrze ze spacerem po starówce i kolacją w pobliżu. Współrzędne obiektu to około 51,659° N i 6,612° E. Widownia mieści się na jednym poziomie, bez balkonów, co ułatwia wejście osobom starszym i gościom z wózkami. Jak powstał teatr w Wesel? Przed budową Bühnenhaus miasto miało tylko Stadtkasino z 1950 roku. Sala na około 250 miejsc okazała się zbyt mała na potrzeby kulturalne rozwijającego się powojennego miasta. Pierwszą łopatę wbito 11 lutego 1957 roku, a uroczyste otwarcie odbyło się we wrześniu 1958 roku. Nowy gmach miał podwójne zadanie. Oprócz funkcji teatralnej służył jako aula sąsiedniego gimnazjum żeńskiego, a ten argument pomógł miastu uzyskać dotacje od landu. Projekt przygotował dyplomowany architekt Apitz, wówczas kierownik miejskiego urzędu planowania. Koszt inwestycji sięgnął według serwisu Kulturserver NRW około 1,5 miliona marek niemieckich. Bryła i wnętrza zachowały charakter typowy dla lat pięćdziesiątych XX wieku, dlatego budynek jest ciekawym przykładem powojennej architektury kulturalnej w zachodnich Niemczech. Już w pierwszym sezonie sala była prawie w pełni wykorzystana. Technikę sceniczną modernizowano później wielokrotnie, szczególnie w latach osiemdziesiątych. Ile miejsc ma widownia? Źródła podają różne liczby. Dawne materiały wspominają o 800 widzach, serwis biletowy ProTicket o 710 miejscach, a katalog Spielraum NRW o 670 miejscach siedzących. Różnice wynikają zapewne z kolejnych przebudów i różnych sposobów liczenia. Jeśli pojemność ma znaczenie, na przykład przy rezerwacji grupowej, sprawdź ją u organizatora konkretnego wydarzenia. Co można tu zobaczyć? Städtisches Bühnenhaus nie ma stałego zespołu, tylko działa jako teatr gościnny. Program obejmuje przede wszystkim: spektakle dramatyczne i komedie, teatr dla dzieci i młodzieży, koncerty muzyki klasycznej, kabaret, musicale. Sezon trwa zwykle od września do maja, a program na kolejny sezon miasto przedstawia radzie miejskiej z wyprzedzeniem, na przykład plan 2025/2026 pojawił się w materiałach rady w maju 2025 roku. Bilety kupisz przez internetowe serwisy biletowe, między innymi ProTicket. Najczęstsze pytania Kiedy otwarto teatr? We wrześniu 1958 roku. Jeden z serwisów biletowych podaje listopad, ale pozostałe źródła wskazują 19 września. Czy to teatr z własnym zespołem? Nie. Bühnenhaus przyjmuje zespoły gościnne i organizatorów koncertów, dlatego repertuar zmienia się z miesiąca na miesiąc. Czy budynek jest dostępny dla osób z ograniczoną mobilnością? Widownia jest na jednym poziomie, co upraszcza dostęp. Szczegóły dotyczące wejścia i miejsc dla wózków warto potwierdzić w kasie przed wizytą. Czy wizyta ma sens dla turysty niemówiącego po niemiecku? Tak, jeśli wybierzesz koncert lub musical. Spektakle dramatyczne i kabaret odbywają się zwykle po niemiecku. Jak długo trwa sezon? Zazwyczaj od września do maja.
-
Badisches Staatstheater Karlsruhe
Karlsruhe
Badisches Staatstheater Karlsruhe to jeden z największych wielosekcyjnych teatrów w Niemczech. Stoi przy Ettlinger Tor, tuż przy centrum Karlsruhe, i od 1975 roku działa w obecnym kształcie i w tym samym miejscu. Pod jednym dachem mieszczą się opera, balet, koncerty, dramat oraz sceny młodzieżowe, więc w ciągu jednego tygodnia można tu zobaczyć kilka zupełnie różnych form sztuki. Co to za miejsce i czym się zajmuje? Teatr to instytucja wielu dyscyplin. Zespół obejmuje operę, balet, koncerty i dramat. W 2011 roku powstały dwie nowe sekcje: Junges Staatstheater, adresowane do dzieci i młodzieży, oraz Volkstheater, czyli projekty otwarte na mieszkańców miasta. Do teatru należą Badische Staatskapelle Karlsruhe, orkiestra grająca w spektaklach operowych i baletowych oraz w koncertach, a także Badischer Staatsopernchor, chór operowy. Jaka jest historia teatru w Karlsruhe? Pierwszy poprzednik obecnego gmachu zbudował w 1808 roku miejski architekt Friedrich Weinbrenner, w pobliżu zamku. W 1810 roku obiekt otrzymał status wielkoksiążęcego teatru dworskiego (Großherzogliches Hoftheater). Drewniany budynek spłonął w 1847 roku. Jego następcę, zaprojektowanego przez nadwornego architekta Heinricha Hübscha, ukończono w 1853 roku. Ten gmach zniszczyły bombardowania w 1944 roku. Dziś na dawnym miejscu stoi Federalny Trybunał Konstytucyjny. Plany obecnego budynku zaczęto przygotowywać w 1964 roku, a gotowy obiekt, dzieło architekta Helmuta Bätznera, oddano w 1975 roku. Kompleks ma dwie sale: Großes Haus i Kleines Haus. Czym są Händel-Festspiele? Staatstheater jest głównym miejscem Händel-Festspiele Karlsruhe, dorocznego festiwalu poświęconego twórczości Georga Friedricha Händla. Początkiem były Händel-Tage, w których w latach 1978-1984 prezentowano dzieła barokowego kompozytora w specjalnej formule. W 1985 roku, w trzechsetną rocznicę urodzin Händla, przekształcono je w festiwal. Jest to ważny punkt w kalendarzu miłośników muzyki barokowej. Co dwa lata teatr jest też jednym z organizatorów Europäische Kulturtage oraz festiwalu Premières. Dla kogo jest to miejsce? Dla miłośników opery i baletu – repertuar obejmuje spektakle wystawiane przez stały zespół. Dla fanów muzyki baroku – festiwal haendlowski to główne wydarzenie sezonu. Dla rodzin – sekcja Junges Staatstheater przygotowuje propozycje dla młodszej publiczności. Dla miłośników architektury – budynek z lat 70. to przykład powojennej architektury teatralnej, a w pobliżu stoi dawne miejsce XIX-wiecznego gmachu. Najczęstsze pytania Gdzie dokładnie znajduje się teatr? Przy Ettlinger Tor w Karlsruhe, w pobliżu centrum miasta, niedaleko zamku i Federalnego Trybunału Konstytucyjnego. Czy w teatrze grają tylko opery? Nie. Repertuar obejmuje operę, balet, koncerty i dramat, a także spektakle dla młodzieży i projekty dla mieszkańców. Kiedy odbywa się festiwal Händla? Co roku. Tradycyjnie jego częścią jest data 23 lutego, czyli urodziny kompozytora; szczegółowy program warto sprawdzić na stronie teatru. Czy budynek jest zabytkowy? Obecny gmach pochodzi z 1975 roku. Wcześniejsze teatry z 1808 i 1853 roku nie przetrwały.
-
Apollo Varieté
Düsseldorf
Apollo Varieté to teatr wariacki i widowiskowy na nadreńskim bulwarze w Düsseldorfie, tuż obok budynku parlamentu krajowego Nadrenii Północnej-Westfalii. Szklany gmach stoi pod mostem Rheinkniebrücke i od końca lat dziewięćdziesiątych należy do najbardziej rozpoznawalnych scen rozrywkowych miasta. Czym jest Apollo Varieté? To teatr w formule eventowej: widzowie nie tylko oglądają przedstawienie, ale często zasiadają przy stolikach i łączą spektakl z kolacją lub brunchem. Na scenie przeplatają się muzyka, teatr, akrobatyka, żonglerka i kabaret. Repertuar zmienia się w cyklu sezonowym, dlatego do tego samego miejsca można wracać kilka razy w roku i za każdym razem zobaczyć inny program. Kto za tym stoi? Teatrem kieruje Bernhard Paul, austriacki artysta i twórca Circusu Roncalli, znany z nostalgicznego, poetyckiego podejścia do cyrku. Jego styl widać w całym miejscu: w oprawie, w doborze artystów i w narracyjnym charakterze wielu programów. Dlatego miejsce bywa nazywane Roncalli's Apollo Varieté. Placówka działa od 1997 roku. Architektura i widownia Budynek zaprojektowali architekci Niklaus Fritschi, Benedikt Stahl i Günter Baum, ci sami, którzy opracowali sąsiedni bulwar nad Renem. Sala jest zaaranżowana tak, że żaden widz nie siedzi dalej niż dwanaście metrów od sceny. Daje to wrażenie bliskości, rzadkie w teatrach tej wielkości, i pozwala dostrzec mimikę artystów oraz szczegóły numerów akrobatycznych. Historia nazwy Nazwa nawiązuje do dawnego teatru Apollo, który działał przy Königsallee od 1899 do 1966 roku. Tamten budynek zaprojektował Hermann vom Endt, a na jego scenie wystawiano operetki, komedie, występy wariacki i cyrkowe. Obecny teatr to odrębny obiekt w innym miejscu, ale kontynuuje tradycję rozrywki na wysokim poziomie, z którą Apollo kojarzy się w Düsseldorfie od ponad wieku. Jak zaplanować wizytę? Lokalizacja: bulwar nad Renem, w pobliżu Landtagu i Rheinkniebrücke, kilkanaście minut spacerem od Starego Miasta (Altstadt). Czas: najlepiej połączyć wieczorny spektakl ze spacerem nad rzeką, szczególnie gdy zachodzi słońce. Pakiety: teatr oferuje zestawy łączące przedstawienie z posiłkiem, na przykład Show & Dine lub Show & Brunch. Rezerwacja: na popularne terminy, zwłaszcza weekendy i okres świąteczny, warto kupić bilety z wyprzedzeniem. Najczęstsze pytania Czy Apollo Varieté to cyrk? Nie do końca. To teatr wariacki z elementami cyrkowymi, muzyką i opowieścią. Program łączy akrobatykę z teatrem i występami na żywo. Czy można zjeść w trakcie spektaklu? Tak, formuła eventowa zakłada gastronomię przy stolikach, a dostępne są też pakiety z kolacją lub brunchem. Czy program jest po niemiecku? Wiele numerów opiera się na ruchu, muzyce i obrazie, więc są zrozumiałe bez znajomości języka. Część programów zawiera jednak niemieckie wstawki mówione. Dla kogo jest to miejsce? Dla par, rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, grup znajomych i każdego, kto chce spędzić wieczór w Düsseldorfie inaczej niż w pubie czy restauracji. Co jeszcze zobaczyć w pobliżu? Bulwar nadreński, Medienhafen z charakterystyczną architekturą Franka Gehry'ego, wieżę telewizyjną Rheinturm oraz Stare Miasto z licznymi browarami.
-
Rex-Theater
Wuppertal
Rex-Theater w Wuppertalu-Elberfeld to zabytkowy gmach teatralny w centrum miasta, który od otwarcia w 1887 roku był kolejno hotelem z salą koncertową, sceną rewiową i operetkową, lokalem tanecznym oraz kinem. Dziś jest najstarszym teatrem w Bergisches Land i znów działa jako kino. Czym jest Rex-Theater? Budynek stoi przy ulicy Kipdorf w śródmieściu Elberfeldu, jednej z historycznych dzielnic Wuppertalu. Jest objęty ochroną konserwatorską i uchodzi za najstarszy budynek teatralny w regionie Bergisches Land. Od lutego 2015 roku pełni funkcję kina studyjnego, co zamyka długą i zmienną historię obiektu. Jak wyglądały początki? Dom powstał w latach 1886–1887 jako hotel z restauracją. Jego wyróżnikiem była duża sala, w której rozsuwano szklany dach. Wraz z upływem lat w tym samym miejscu działały sala koncertowa, wodewil, scena operetkowa i lokal taneczny. Zmieniające się przeznaczenie sprawia, że gmach jest dobrym przykładem tego, jak dawne miejskie sale rozrywkowe przystosowywały się do nowych gustów publiczności. Co stało się podczas wojny i po niej? W 1943 roku budynek został zniszczony podczas nalotu. Po wojnie odbudowano go i w 1951 roku ponownie otwarto jako kino pod nazwą „Salamander Filmbühne”, według projektu architekta Hannsa Rüttgersa. Obecna nazwa „Rex” pojawiła się po sporze prawnym z producentem obuwia Salamander; urzędowy wykaz zabytków podaje rok 1954. Rex pozostał jednym z niewielu kin, które przetrwały trudne dla branży lata osiemdziesiątych. Co działo się od końca XX wieku? Konkurencja multipleksów doprowadziła pod koniec lat dziewięćdziesiątych do zakończenia regularnego repertuaru filmowego. 13 lutego 1998 roku dom otwarto na nowo jako „Forum Maximum im Rex-Theater” z programem kulturalnym przygotowywanym przez niezależną scenę. Od lutego 2015 roku wrócił do roli kina i działa jako kino studyjne, powiązane z Cinema. Co zobaczyć w środku? Zabytkowa główna sala zachowała swój teatralny charakter, w tym stare drewniane fotele. Są tu także sześć lóż, a obok działa mniejsza sala o nazwie SLMNDR. Dla odwiedzających to okazja, by obejrzeć film we wnętrzu, które pamięta czasy sprzed kina w dzisiejszym rozumieniu. Najczęstsze pytania Czy Rex-Theater jest zabytkiem? Tak, budynek znajduje się w wykazie zabytków miasta Wuppertal. Czy to nadal kino? Tak, od lutego 2015 roku działa jako kino studyjne. Gdzie się znajduje? Przy ulicy Kipdorf w centrum Elberfeldu, w Wuppertalu. Dlaczego nazywa się Rex? Wcześniejsza nazwa „Salamander” wzbudziła spór z producentem obuwia o tej samej marce, po którym przyjęto nazwę Rex. Czy warto tu przyjść, jeśli interesuje mnie historia? Tak. Gmach pokazuje sto kilkadziesiąt lat dziejów rozrywki w Wuppertalu, od hotelowej sali po współczesne kino, a sama wizyta na seansie pozwala zobaczyć zachowane wnętrze.
-
Die Arche
Erfurt
Die Arche to turyngijski teatr satyryczny i kabaret w Erfurcie, mieszczący się w zabytkowym budynku magazynowym przy Domplatzu, tuż obok słynnych wzgórz katedralnego i kościoła św. Sewera. To jedno z miejsc, w których można zobaczyć niemieckojęzyczną satyrę na żywo, w kameralnej scenerii starego miasta. Czym jest Die Arche? Kabaret powstał późną jesienią 1979 roku jako nowa sekcja miejskich scen Erfurtu, obok teatru lalek. Od połowy lat 90. prowadzi go stowarzyszenie DIE ARCHE e.V., które nadal podtrzymuje tradycję satyry politycznej i obyczajowej w Turyngii. Warto wiedzieć, że w niektórych serwisach podróżniczych pojawia się inna data założenia (1990), jednak lepiej udokumentowany jest rok 1979. Co można tu zobaczyć? Większość programów to satyryczne, humorystyczne spektakle tworzone przez własny zespół kabaretu. Czasem sięga się też po teksty autorów z innych niemieckich miast. Co roku powstają zwykle dwa lub trzy nowe programy, dzięki czemu w repertuarze znajduje się jednocześnie około ośmiu–dziesięciu tytułów. Oznacza to, że przy kilku wizytach w Erfurcie można trafić na różne przedstawienia. Przedstawienia odbywają się po niemiecku, a humor często nawiązuje do bieżących wydarzeń i lokalnych realiów. Dla osób znających język będzie to ciekawy sposób, by poczuć codzienność regionu; dla pozostałych to raczej doświadczenie klimatu miejsca niż pełne zrozumienie żartów. Jak wygląda wnętrze? Kabaret mieści się w historycznym magazynie, w którym dawniej składowano farbiarskie ziele, czyli urzet barwierski. To właśnie handel tą rośliną przez wieki budował zamożność Erfurtu. W tym samym budynku działa także teatr lalek. Sala teatralna liczy około 120 miejsc, a obok znajduje się część barowa, gdzie można usiąść przed spektaklem lub po nim. Niewielka widownia sprawia, że kontakt artystów z publicznością jest bardzo bezpośredni. Jak zaplanować wizytę? Lokalizacja przy Domplatzu jest dużym atutem: na zwiedzanie katedry, kościoła św. Sewera i starówki można poświęcić dzień, a wieczorem zajrzeć na spektakl. Ponieważ sala jest niewielka, warto wcześniej sprawdzić aktualny repertuar i dostępność biletów na oficjalnych stronach kabaretu oraz erfurckiej informacji turystycznej. Terminy i programy zmieniają się w ciągu sezonu. Najczęstsze pytania Gdzie znajduje się Die Arche? W historycznym magazynie przy Domplatzu w centrum Erfurtu. Czy trzeba znać niemiecki? Tak, spektakle są w tym języku, a satyra często opiera się na grze słów i lokalnych odniesieniach. Ile osób mieści sala? Około 120 miejsc, plus część barowa. Czy to to samo co Die Arche z Poczdamu? Nie. Poczdamska organizacja o tej samej nazwie to zupełnie inna instytucja, niezwiązana z erfurckim kabaretem. Kiedy powstał kabaret? Późną jesienią 1979 roku, jako sekcja miejskich scen Erfurtu.
-
Schaubude Berlin
Berlin
Schaubude Berlin to teatr lalek i teatr przedmiotu w berlińskiej dzielnicy Prenzlauer Berg. Scena działa od 1993 roku, wspiera ją budżet publiczny, a jej repertuar pochodzi głównie z niezależnego środowiska artystycznego. Znajdziesz ją przy Greifswalder Straße, w dawnym domu towarowym wpisanym do rejestru zabytków. Czym jest Schaubude Berlin? To miejsce prezentacji i produkcji dla teatru lalek, figur i przedmiotów. Schaubude nie utrzymuje własnego stałego zespołu aktorskiego. Zamiast tego gości artystów i grupy z tak zwanej wolnej sceny, czyli twórców działających poza dużymi instytucjami. Dzięki temu program zmienia się z sezonu na sezon i zestawia tradycyjną lalkę z eksperymentem formalnym. Teatr prowadzi Kulturprojekte Berlin, spółka należąca do miasta. Od 2015 roku dyrektorem artystycznym jest Tim Sandweg. Jaka jest historia budynku i teatru? Przed laty w tym miejscu działało kino Atlas, które zakończyło działalność w 1971 roku. Po nim w lokalu zadomowił się państwowy Puppentheater Berlin, działający w czasach NRD. Według informacji samego teatru był to wtedy jeden z największych zespołowych teatrów lalek w krajach niemieckojęzycznych. Po zjednoczeniu Niemiec scenę rozwiązano w 1991 roku. Dwa lata później, w 1993 roku, w te same pomieszczenia wprowadziła się Schaubude Berlin. Pierwsze lata kształtował Gerd Taube, który wprowadził regularny program wieczorny dla dorosłych. Dzięki temu lalki przestały kojarzyć się wyłącznie z przedstawieniami dla dzieci. W latach 1997–2015 teatrem kierowała Silvia Brendenal. Za jej kadencji dom wyraźnie przesunął się w stronę teatru przedmiotu, inspirowanego francuskim théâtre d'objets. W takim przedstawieniu zwykłe rzeczy codziennego użytku, na przykład naczynia, narzędzia czy kawałki materiału, stają się pełnoprawnymi bohaterami. Co zobaczysz na miejscu? Program obejmuje spektakle dla dzieci i rodzin oraz wieczorne propozycje dla dorosłych. Obok klasycznych lalek ręcznych i marionetek zobaczysz formy z pogranicza teatru, performansu, sztuk wizualnych i muzyki. Część przedstawień obywa się bez słów, więc bariera językowa bywa mniejsza niż w teatrze dramatycznym. Szczegóły repertuaru i terminy sprawdzisz w kalendarzu teatru przed wizytą. Jak dojechać? Teatr leży w północno-wschodniej części Prenzlauer Berg, przy Greifswalder Straße, niedaleko Ernst-Thälmann-Park. Okolica jest dobrze skomunikowana tramwajami i kolejką miejską, a od centrum dzieli ją krótka podróż. Po spektaklu łatwo zjeść kolację w jednej z restauracji dzielnicy albo przespacerować się po sąsiednich ulicach. Najczęstsze pytania Czy Schaubude Berlin to teatr tylko dla dzieci? Nie. Obok przedstawień dla najmłodszych teatr od wczesnych lat prowadzi wieczorny program dla dorosłych. Czy teatr ma własny zespół? Nie. Schaubude jest sceną gościnną i produkcyjną dla niezależnych artystów teatru lalek i przedmiotu. Czy trzeba znać niemiecki? Nie zawsze. Wiele przedstawień opiera się na obrazie, ruchu i muzyce, ale część spektakli jest grana po niemiecku, więc sprawdź opis wybranego tytułu. Czy budynek jest zabytkiem? Tak, dawny dom towarowy przy Greifswalder Straße znajduje się w rejestrze zabytków Berlina. Kto prowadzi teatr? Sceną zarządza miejska spółka Kulturprojekte Berlin, a od 2015 roku kieruje nią artystycznie Tim Sandweg.
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.