Memorial of Holy cross chapel

Pomnik Kaplicy Świętego Krzyża stoi na wzgórzu w lasach nad dawną wsią Chudčice, na terenie dzisiejszej brneńskiej dzielnicy Kníničky, tuż nad zalewem brneńskim. To miejsce od wieków nosi nazwę "U Tří křížů" – Przy Trzech Krzyżach – i upamiętnia kaplicę, która niegdyś stała dokładnie w tym punkcie.

Co się tu znajdowało przed pomnikiem?

Drewniana kaplica Świętego Krzyża była celem pielgrzymek na długo zanim ktokolwiek pomyślał o postawieniu tu współczesnego pomnika. Najstarsza pisemna wzmianka o niej pochodzi z 1686 roku – zapisał ją proboszcz z Bítýšky, Valentín Jestřabský. Sama budowla była prosta: drewniana konstrukcja z ambonką i aż czterema ołtarzami – Świętego Krzyża, świętego Jana Nepomucena, świętego Wacława oraz Matki Boskiej. Co roku, w dzień świętego Wacława, odbywały się tu uroczyste nabożeństwa, a procesje wiernych przychodziły pieszo z parafialnego kościoła w Čebínie.

Dlaczego kaplica zniknęła?

Kaplica padła ofiarą reform józefińskich – w 1784 roku, w ramach polityki cesarza Józefa II ograniczającej liczbę kościołów, kaplic i miejsc pielgrzymkowych, budowlę rozebrano. Drewno z rozbiórki trafiło do mieszkańców Chudčic, którzy wykorzystali je na własne potrzeby. Miejsce jednak nie zostało zapomniane.

Jak powstał dzisiejszy pomnik?

Zaraz po rozbiórce mieszkańcy postawili w tym miejscu trzy drewniane krzyże – symboliczne przypomnienie o kaplicy i jej religijnym znaczeniu. Na przełomie XIX i XX wieku, około 1902 roku, drewniane krzyże zastąpiono kamiennymi – trwalszymi i odpornymi na upływ czasu. Właśnie od nich wzgórze zyskało swoją dzisiejszą nazwę "U Tří křížů". Trzy kamienne krzyże mają niemal identyczny kształt, różnią się jedynie napisami wyrytymi na cokołach.

Co jeszcze warto wiedzieć o tym miejscu?

Pomnik trzech krzyży stanowi jednocześnie punkt końcowy Drogi Krzyżowej wybudowanej w 1856 roku z inicjatywy mieszkańców Čebína. Droga Krzyżowa składa się z czternastu kaplic stacyjnych – dziesięć z nich leży na terenie katastralnym Kníniček, a cztery w samych Chudčicach. W okolicy znajdują się też inne obiekty związane z dawnym kultem religijnym tego miejsca, między innymi kaplica Panny Marii Wspomożycielki oraz studnia znana jako "U kapličky".

Najczęstsze pytania

Czy w tym miejscu stoi dziś jakaś kaplica? Nie. Oryginalna drewniana kaplica Świętego Krzyża została rozebrana w 1784 roku. To, co można dziś zobaczyć, to pomnik w postaci trzech kamiennych krzyży, wzniesionych na miejscu dawnej świątyni.

Skąd wzięła się nazwa "U Tří křížů"? Nazwa pochodzi od trzech krzyży postawionych po rozbiórce kaplicy – najpierw drewnianych, a od około 1902 roku kamiennych.

Jak dotrzeć do pomnika? Miejsce leży na wzgórzu w lasach nad Brnem-Kníničkami, w pobliżu zalewu brneńskiego, i stanowi zakończenie historycznej Drogi Krzyżowej prowadzącej z Čebína.

Czy warto połączyć wizytę z inną atrakcją? Tak – pomnik leży na trasie Drogi Krzyżowej z 1856 roku, więc naturalnie można go zwiedzać razem z czternastoma kaplicami stacyjnymi rozłożonymi między Kníničkami a Chudčicami, a także w połączeniu ze spacerem nad zalewem brneńskim.