Popiersie Františka Langera

Popiersie Františka Langera to niewielki pomnik na rogu ulicy Preslova i placu 14. října na praskim Smíchovie, upamiętniający czeskiego dramaturga, prozaika i lekarza wojskowego, który mieszkał w tym domu przez ostatnie dwadzieścia lat swojego życia. Rzeźba, autorstwa Kurta Gebauera, stoi na wysokości gzymsu budynku i jest jednym z niewielu praskich upamiętnień poświęconych pisarzom w formie narożnego, wysoko umieszczonego popiersia zamiast klasycznej tablicy.

Kim był František Langer?

František Langer (1888–1965) należał do najważniejszych czeskich dramaturgów pierwszej połowy XX wieku. Z wykształcenia był lekarzem wojskowym — służył jako chirurg w czasie I wojny światowej, między innymi w szeregach Legionów Czechosłowackich na froncie wschodnim, co później znalazło odbicie w jego twórczości literackiej. Po odzyskaniu niepodległości przez Czechosłowację pisał sztuki teatralne, prozę, eseje oraz teksty krytyczne i publicystyczne, łącząc pracę pisarską z aktywną służbą wojskową jako lekarz. Jego dramaty trafiały na sceny największych czeskich teatrów i były tłumaczone na inne języki, co uczyniło go jedną z rozpoznawalnych postaci czeskiego życia kulturalnego międzywojnia i okresu powojennego.

Dlaczego popiersie stoi akurat na Smíchovie?

Langer mieszkał w narożnym domu przy zbiegu ulicy Preslova i placu 14. października od 1945 roku aż do swojej śmierci w 1965 roku. To właśnie w tym mieszkaniu spędził ostatnie dwie dekady życia, dlatego to miejsce, a nie żaden inny adres związany z pisarzem, zostało wybrane na lokalizację jego upamiętnienia. Popiersie ma charakter kameralny i lokalny — nie jest to duży pomnik na placu publicznym, lecz dyskretny element architektury budynku, w którym pisarz naprawdę żył.

Kto i kiedy stworzył popiersie?

Autorem rzeźby jest Kurt Gebauer, ceniony czeski rzeźbiarz współczesny znany z prac łączących figuratywność z nietypowymi rozwiązaniami przestrzennymi. Popiersie odsłonięto 2 sierpnia 1995 roku, w trzydziestą rocznicę śmierci dramaturga. Wybór tej daty podkreśla charakter pomnika jako aktu pamięci środowiska kulturalnego, a nie okazjonalnego elementu miejskiej dekoracji — powstał on świadomie jako hołd złożony w rocznicę odejścia pisarza.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Popiersie znajduje się przy współrzędnych 50.073012, 14.406683, w gęstej zabudowie mieszkalnej Smíchova, niedaleko stacji metra i tras spacerowych łączących tę dzielnicę z centrum Pragi. Ze względu na umieszczenie na wysokości gzymsu, obiekt łatwo przeoczyć, jeśli nie wie się dokładnie, gdzie szukać — warto spojrzeć w górę na elewację narożnego budynku przy skrzyżowaniu Preslova i placu 14. října. To przystanek dla osób zainteresowanych czeską literaturą i historią teatru, a także dla miłośników mniej oczywistych, kameralnych pomników rozsianych po Pradze poza głównym szlakiem turystycznym.

Najczęstsze pytania

Kogo upamiętnia popiersie na Smíchovie? Františka Langera (1888–1965), czeskiego dramaturga, prozaika, publicystę i lekarza wojskowego, który mieszkał w tym domu od 1945 roku do śmierci.

Kto jest autorem rzeźby? Kurt Gebauer, czeski rzeźbiarz współczesny.

Kiedy odsłonięto popiersie? 2 sierpnia 1995 roku, w trzydziestą rocznicę śmierci Langera.

Gdzie dokładnie znajduje się popiersie? Na rogu domu przy ulicy Preslova i placu 14. října na Smíchovie, przy współrzędnych 50.073012, 14.406683, na wysokości gzymsu budynku.

Dlaczego popiersie umieszczono właśnie w tym miejscu? Ponieważ w tym narożnym domu František Langer mieszkał przez ostatnie dwadzieścia lat życia, aż do śmierci w 1965 roku.