Žižkovské divadlo Járy Cimrmana

Žižkovské divadlo Járy Cimrmana to niewielki, kameralny teatr w praskiej dzielnicy Žižkov, znany przede wszystkim jako macierzysta scena legendarnego Divadla Járy Cimrmana — zespołu, który od dekad łączy komedię z fikcyjną biografią rzekomego czeskiego geniusza wszechczasów, Járy Cimrmana. Budynek przy ulicy Štítného, choć niepozorny z zewnątrz, kryje jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na czeskiej mapie teatralnej.

Gdzie znajduje się teatr?

Obiekt stoi w Pradze 3, w samym sercu Žižkova — dzielnicy znanej z gęstej zabudowy z przełomu XIX i XX wieku oraz specyficznej, autentycznej atmosfery dalekiej od turystycznego zgiełku centrum miasta. Neorenesansowy budynek pod adresem Štítného 520/5 powstał w 1875 roku pierwotnie z myślą o funkcjach mieszkalno-usługowych, a na parterze przez lata działała zwykła gospoda.

Jak budynek zmieniał swoją funkcję?

Historia sali teatralnej sięga 1919 roku, gdy działającą wcześniej w budynku kaplicę zdesakralizowano i przeznaczono na cele kulturalne. Według projektu Jindřicha Motejla, ówczesnego inżyniera miejskiego Žižkova, powstała wtedy Masarykova síň — sala nosząca imię pierwszego prezydenta Czechosłowacji. W 1924 roku scenę rozbudowano i zmodernizowano, a trzy lata później, w 1927 roku, przebudowano galerie, tworząc balkon w obecnym kształcie.

Dlaczego teatr był zamknięty przez kilkanaście lat?

W 1960 roku obiekt zamknięto z powodu przestarzałego wyposażenia sceny oraz niespełniania ówczesnych norm bezpieczeństwa. Odbudowa i modernizacja trwały kolejne lata — sala wróciła do użytku dopiero w sezonie 1976–1977, po gruntownej rekonstrukcji dostosowującej ją do współczesnych wymogów technicznych i przeciwpożarowych.

Od kiedy działa tu Divadlo Járy Cimrmana?

Od 1992 roku budynek pełni funkcję stałej siedziby Divadla Járy Cimrmana — teatru założonego w latach 60. XX wieku, który zbudował swoją tożsamość wokół żartobliwej mistyfikacji: postaci Járy Cimrmana, fikcyjnego czeskiego wynalazcy, filozofa i artysty, któremu przypisuje się (z przymrużeniem oka) niezliczone odkrycia wyprzedzające epokę. Spektakle łączą absurdalny humor, satyrę historyczną i typowo czeski dystans do własnej tożsamości narodowej, co od lat zapewnia zespołowi status kultowego zjawiska w czeskiej kulturze.

Jak wygląda sala teatralna?

Widownia mieści 230 osób, rozłożonych w dziesięciu rzędach parteru oraz czterech rzędach balkonu frontowego. Taka skala nadaje przedstawieniom kameralny, niemal domowy charakter — widzowie siedzą blisko sceny, co sprzyja bezpośredniemu kontaktowi z aktorami i wzmacnia komediowy efekt spektakli.

Dlaczego warto odwiedzić to miejsce?

Žižkovské divadlo Járy Cimrmana to nie tylko budynek o ciekawej, ponadstuletniej historii przekształceń — od kaplicy, przez salę imienia Masaryka, po scenę teatralną zamkniętą i odbudowaną w czasach socjalizmu. To przede wszystkim żywe świadectwo specyficznego czeskiego poczucia humoru, które od ponad trzydziestu lat przyciąga tu zarówno mieszkańców Pragi, jak i gości szukających czegoś bardziej autentycznego niż standardowe atrakcje centrum miasta.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się teatr? W praskiej dzielnicy Žižkov (Praga 3), przy ulicy Štítného, w neorenesansowym budynku z 1875 roku.

Kim był Jára Cimrman? To fikcyjna postać czeskiego "geniusza wszechczasów", stworzona jako żartobliwa mistyfikacja, wokół której zbudowano repertuar Divadla Járy Cimrmana.

Od kiedy teatr działa w obecnej formie? Divadlo Járy Cimrmana ma tu swoją stałą siedzibę od 1992 roku, choć sam budynek pełnił funkcje kulturalne już od 1919 roku.

Ile osób mieści widownia? Sala ma 230 miejsc — dziesięć rzędów na parterze i cztery rzędy na balkonie.

Dlaczego teatr był zamknięty w latach 60. i 70.? Z powodu przestarzałej infrastruktury scenicznej i niespełniania norm bezpieczeństwa — wznowiono działalność po rekonstrukcji w sezonie 1976–1977.