Państwowa Opera w Pradze

Państwowa Opera w Pradze to jeden z najważniejszych gmachów teatralnych czeskiej stolicy, znany dziś jako scena Teatru Narodowego, choć przez większość swojej historii funkcjonował pod innymi szyldami. Budynek stoi w centrum Pragi, niedaleko Placu Wacława, i od ponad wieku pozostaje miejscem, gdzie odbywają się przedstawienia operowe i baletowe na najwyższym poziomie.

Skąd wzięła się ta opera?

Historia budynku sięga końca XIX wieku i wiąże się z sytuacją narodowościową ówczesnej Pragi, która była częścią monarchii austro-węgierskiej. Gdy w 1883 roku otwarto Teatr Narodowy jako scenę czeską, mieszkająca w mieście spora społeczność niemieckojęzyczna zapragnęła własnej sceny operowej. W lutym 1883 roku powołano stowarzyszenie zbierające fundusze na budowę takiego gmachu. Prace ruszyły w marcu 1886 roku, a całość ukończono w rekordowym tempie – w zaledwie 20 miesięcy. Teatr otwarto w 1888 roku jako Nowy Teatr Niemiecki, a inauguracyjnym spektaklem byli „Śpiewacy norymberscy” Richarda Wagnera.

Kto zaprojektował budynek?

Za projekt architektoniczny odpowiadała wiedeńska pracownia Fellner & Helmer, czyli duet Ferdinanda Fellnera i Hermanna Helmera, specjalizujący się w budowie teatrów w całej Europie Środkowej. Konsultował ich także Karl Hasenauer, twórca Burgtheater w Wiedniu. Samym nadzorem budowy zajął się praski architekt Alfons Wertmüller. Efektem ich pracy jest budynek łączący dwa style: stonowaną, neorenesansową fasadę z elementami klasycystycznymi oraz znacznie bardziej wystawne, neorokokowe wnętrze. Fronton zdobią popiersia Goethego, Mozarta i Schillera autorstwa rzeźbiarza Otto Mentzela, a nad wejściem umieszczono trzynaście rzeźb Theodora Friedla nawiązujących do mitologii antycznej – można wśród nich rozpoznać między innymi Pegaza, Ikara, Amora czy Atenę.

Jak zmieniała się rola teatru?

Choć pod względem artystycznego rozmachu budynek nie przyćmił Teatru Narodowego, od początku wyróżniał się większą sceną i większą liczbą miejsc dla widzów niż jakikolwiek inny praski teatr – ta przewaga utrzymuje się do dziś. W 1910 roku odbyła się tu światowa prapremiera opery „Elektra” Richarda Straussa, co pokazuje, jak istotne miejsce zajmował ten gmach na europejskiej mapie muzycznej. Po drugiej wojnie światowej i zmianach politycznych budynek zmieniał nazwę – od 1949 do 1989 roku funkcjonował jako Teatr Smetanowski. W 1992 roku, decyzją czeskiego Ministerstwa Kultury, teatr włączono w struktury Teatru Narodowego Republiki Czeskiej, a scena zaczęła funkcjonować jako Państwowa Opera.

Co warto wiedzieć, planując wizytę?

Dziś Państwowa Opera to czynna scena operowa i baletowa, będąca integralną częścią zespołu Teatru Narodowego. Odwiedzający mogą tu zobaczyć zarówno klasyczny repertuar operowy, jak i przedstawienia baletowe, a sam budynek – ze względu na swoją historię i architekturę – bywa też celem wizyt osób interesujących się historią Pragi i jej niemiecko-czeskim dziedzictwem kulturowym.

Najczęstsze pytania

Czy Państwowa Opera to ta sama instytucja co Teatr Narodowy? Od 1992 roku Państwowa Opera jest jedną ze scen wchodzących w skład Teatru Narodowego Republiki Czeskiej, ale ma własną, odrębną historię i budynek.

Jak dawniej nazywał się ten teatr? Pierwotnie, od 1888 roku, funkcjonował jako Nowy Teatr Niemiecki, a w latach 1949–1989 jako Teatr Smetanowski.

Kto zaprojektował budynek opery? Projekt stworzyła wiedeńska pracownia architektoniczna Fellner & Helmer, przy konsultacjach Karla Hasenauera, a nadzór nad budową sprawował praski architekt Alfons Wertmüller.