NextOnTrip

Zehlendorfer Mühle

Berlin, Niemcy

Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip

W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.

Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.

O tym miejscu

Zehlendorfer Mühle to zabytkowy wiatrak typu holenderskiego w berlińskiej dzielnicy Zehlendorf, w południowo-zachodniej części miasta. Budowla stoi przy ulicy Schlettstadter Straße i należy do nielicznych śladów dawnego młynarstwa w stolicy Niemiec. Wpisano ją do rejestru zabytków Berlina, a jej okrągła sylwetka wyróżnia się wśród otaczającej zabudowy willowej.

Co to za wiatrak?

Młyn reprezentuje typ holenderski (Holländermühle): murowany korpus z obracaną czapą, na której osadzone są śmigła. W tym przypadku korpus ma rzadko spotykany, okrągły kształt. Takie wiatraki od XVIII wieku powstawały na równinach północnych Niemiec, także na terenach wokół Berlina, gdzie wiatr dobrze nadawał się do mielenia zboża dla okolicznych wsi i miasteczek.

Kiedy powstał i kto go zbudował?

Źródła nie są zgodne co do dokładnej daty. Najczęściej wymieniane lata to 1861, 1879 i 1881, więc budowę można umieścić w drugiej połowie XIX wieku. Według jednej z relacji młyn wzniósł August Andres dla młynarza Franza Rattlowa, a nowy obiekt zastąpił starszy wiatrak, rozebrany wcześniej przy ulicy Mühlenstraße. Jeśli planujesz cytować datę, pamiętaj o tej rozbieżności.

Od wiatru do silnika

Zehlendorf leżał w XIX wieku na skraju rozwijającej się aglomeracji, a młyn pracował dla lokalnych odbiorców. Sam wiatr nie zawsze wystarczał do stałej pracy, dlatego napęd z czasem uzupełniono maszynami. Źródła wspominają o silniku od końca XIX wieku, a według innych relacji pojawił się też silnik gazowy około 1918 roku i elektryczny od 1921 roku. Młyn przestał służyć jako zakład produkcyjny w połowie XX wieku; podawane są lata 1950 oraz 1959.

Wojna i dalsze losy

Skrzydła wiatraka zdjęto w czasie wojny lub przed nią, żeby wysoka budowla nie była punktem orientacyjnym dla bombowców. Po wojnie obiekt stał pusty i stopniowo niszczał, a brakowało środków na jego konserwację zgodną z wymaganiami konserwatora zabytków. Dopiero pod koniec XX wieku znalazł się inwestor, który w porozumieniu z opieką nad zabytkami wyremontował budynek i przekształcił go w dom mieszkalny.

Jak zwiedzać?

Ponieważ wiatrak pełni dziś funkcję mieszkalną, nie jest muzeum i nie ma w nim regularnych zwiedzań wnętrz. Warto jednak obejrzeć go z zewnątrz podczas spaceru po Zehlendorfie. Współrzędne to około 52,441 N i 13,277 E. Dojedziesz tu komunikacją miejską z centrum Berlina, a okolica nadaje się do spokojnej przechadzki wśród zieleni i zabytkowych domów.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do środka? Nie, budynek jest zamieszkany, więc podziwiasz go z ulicy.

Czy to jedyny wiatrak w Berlinie? Nie, w mieście zachowało się kilka historycznych wiatraków, ale okrągły korpus tego obiektu jest rzadkością.

Dlaczego młyn ma tak niejasną datę budowy? Opisy w różnych źródłach podają inne lata, a łatwo dostępne zestawienia nie są w pełni zgodne. Najbezpieczniej mówić o drugiej połowie XIX wieku.

Czy to zabytek? Tak, obiekt jest chroniony jako zabytek architektury w Berlinie-Zehlendorfie.

Dla kogo to miejsce? Dla miłośników historii techniki, architektury i spacerów po mniej oczywistych zakątkach Berlina, którzy lubią zobaczyć ślady dawnego rzemiosła w mieście dużej metropolii.

Zehlendorfer Mühle pokazuje, jak wiejski krajobraz dawnych podberlińskich osad zderzył się z rozwojem miasta. Dziś jest cichym świadkiem tej zmiany: dawny zakład przemysłowy stał się domem, ale okrągła sylwetka z charakterystycznym kształtem nadal przypomina o czasach, gdy mąkę mielono tu siłą wiatru. Kto zajrzy do Zehlendorfu, znajdzie w tej okolicy także jeziora, lasy i wille, więc wiatrak dobrze wpisuje się w dłuższą wycieczkę po południowo-zachodnim Berlinie.

W pobliżu

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca

Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.