Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip
W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.
Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.
O tym miejscu
Zamek w Ćmielowie to malownicza ruina w województwie świętokrzyskim, położona w miasteczku Ćmielów. Choć do dziś przetrwały głównie fragmenty murów, to miejsce wciąż pozwala wyobrazić sobie rozmach renesansowej rezydencji, która wyrosła tu na początku XVI wieku.
Kiedy i przez kogo wzniesiono zamek w Ćmielowie?
Budowę prowadzono w latach 1519–1531 z inicjatywy Krzysztofa Szydłowieckiego, jednego z możnych swojej epoki. Nad bramą umieszczono tablicę fundacyjną z datą 1531, która utrwaliła moment zakończenia prac. Budowla powstała w czasie, gdy architektura obronna łączyła się już z wygodą i reprezentacyjnym charakterem siedziby magnackiej.
Jak wyglądał zamek?
Założenie składało się z dwóch części. Pierwszą stanowił właściwy zamek, wzniesiony na wyspie, drugą przedzamcze, do którego prowadziła południowa baszta bramna. Na terenie właściwego zamku stały dwa budynki mieszkalne połączone z kaplicą zamkową. Kaplica, złożona z nawy i prezbiterium, znajdowała się w partii podziemnej, a nad nią mieściły się pomieszczenia mieszkalne. Położenie na wyspie, otoczonej wodą, dawało naturalną ochronę i sprawiało, że całość robiła wrażenie niedostępnej warowni.
Kto władał zamkiem w kolejnych wiekach?
Po Szydłowieckich posiadłość przechodziła przez ręce wielu znanych rodów. Należała kolejno do Tarnowskich, Ostrogskich, Wiśniowieckich, Sanguszków i Małachowskich. Taka lista właścicieli pokazuje, że Ćmielów przez długi czas pozostawał ważnym punktem na mapie możnowładczych dóbr dawnej Rzeczypospolitej.
Zniszczenia i późniejsze losy
Burzliwe czasy odcisnęły na zamku wyraźne piętno. W 1657 roku twierdzę zdobyli Szwedzi w trakcie potopu, a w 1702 roku została ona częściowo zburzona. Około 1800 roku przedzamcze zaadaptowano na browar, co jest dobrym przykładem tego, jak dawne obiekty obronne zyskiwały nowe, użytkowe funkcje, gdy traciły znaczenie militarne i rezydencjonalne.
Co zobaczysz dziś?
Do naszych czasów dotrwały fragmenty murów, w tym ściany wieży bramnej przedzamcza połączonej z budynkiem gospodarczym. Zachowały się również ślady bastionów, z wyjątkiem jednego, położonego od strony południowo-wschodniej, który uległ całkowitemu zniszczeniu. Dla osób lubiących ruiny to ciekawy przykład obiektu, w którym można odczytywać układ dawnych fortyfikacji z pozostałości murów i ziemnych śladów.
Dla kogo jest to miejsce?
Ruiny zamku warto odwiedzić podczas spaceru po Ćmielowie, miasteczku znanym również z tradycji porcelanowych. To dobry przystanek dla miłośników historii, fotografów szukających klimatycznych kadrów oraz osób, które chcą połączyć zwiedzanie z krótkim, spokojnym odpoczynkiem. Zamek nie jest rozbudowanym kompleksem muzealnym, dlatego najlepiej potraktować go jako kameralny punkt na trasie po regionie, pozwalający poczuć atmosferę dawnych wieków.
Najczęstsze pytania
Kiedy zbudowano zamek w Ćmielowie? W latach 1519–1531, a tablica nad bramą nosi datę 1531.
Kto był fundatorem? Krzysztof Szydłowiecki.
Co zostało z zamku? Fragmenty murów, w tym ściany wieży bramnej przedzamcza, oraz ślady bastionów.
Czy zamek ucierpiał podczas wojen? Tak. W 1657 roku zajęli go Szwedzi, a w 1702 roku został częściowo zburzony.
Do czego służył później? Około 1800 roku przedzamcze przerobiono na browar.
W pobliżu
Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca
Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.