Zamek Mladá Boleslav

Zamek Mladá Boleslav wznosi się na wysokim cyplu nad zbiegiem Izery i Klenice, tuż przy Staroměstském náměstí w środkowoczeskiej Mladej Boleslavi. Dziś w jego murach działa muzeum regionalne, ale historia tego miejsca sięga czasów, gdy stało tu drewniane grodzisko strzegące przeprawy przez rzekę.

Jak zmieniał się zamek na przestrzeni wieków?

Pierwsze umocnienia w tym miejscu miały charakter drewniano-ziemny i powstały już w drugiej połowie X wieku – broniły dostępu do brodu na Izerze. Kamienny, gotycki zamek wzniesiono w drugiej ćwierci XIV wieku za czasów rodu Michaloviców, który przekształcił skromną strażnicę w poważną budowlę obronną. W XV wieku obiekt przebudowano w duchu późnego gotyku, a swój ostateczny, reprezentacyjny charakter zawdzięcza przebudowie renesansowej z połowy XVI wieku, przeprowadzonej przez rodzinę Krajířów z Krajku. To wtedy zamek zyskał formę, którą – z pewnymi modyfikacjami – można rozpoznać do dziś.

Wojna trzydziestoletnia przyniosła zamkowi wyraźny regres. Po jej zakończeniu budowla stała przez stulecie w stanie postępującej degradacji, bez większych inwestycji i realnego znaczenia militarnego czy rezydencjonalnego.

Od koszar wojskowych do muzeum

Przełom nastąpił w drugiej połowie XVIII wieku. W latach 1752–1783, za panowania Józefa II, zamek przebudowano na koszary wojskowe – z reprezentacyjnej rezydencji stał się obiektem czysto użytkowym. Wojsko stacjonowało tu nieprzerwanie do 1938 roku, a po przerwie wojennej garnizon wrócił jeszcze na krótko, opuszczając mury ostatecznie w 1953 roku. Kolejne lata nie były dla zamku łaskawe – budynek służył jako magazyn tekstylny, co odbiło się na jego stanie technicznym.

Zmiana przeznaczenia przyszła w latach 70. XX wieku. W 1972 roku obiekt przejęło Muzeum Mladoboleslavska, a rok później, po gruntownej rekonstrukcji z 1973 roku, zamek otworzył się dla zwiedzających w nowej roli – jako siedziba instytucji kultury. Sama tradycja muzealna w Mladej Boleslavi jest starsza: Towarzystwo Muzealne Regionu zorganizowało pierwszą publiczną wystawę już w 1887 roku, w późnogotyckim Pałacu Templum. Od 1972 roku to właśnie zamek stał się głównym domem tej kolekcji.

Od 1958 roku obiekt jest chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej, co potwierdza jego wartość historyczną niezależnie od zmieniających się funkcji na przestrzeni wieków.

Co można zobaczyć w Muzeum Mladoboleslavska?

Ekspozycje muzeum, które ma swoją siedzibę w zamkowych murach, poświęcone są historii miasta, znaleziskom archeologicznym ze średniowiecza oraz tradycjom regionu środkowoczeskiego. Zwiedzanie łączy więc kontakt z samą architekturą – gotycko-renesansową bryłą zamku – z poznawaniem lokalnej historii, od najstarszych osad po czasy nowożytne.

Najczęstsze pytania

Gdzie znajduje się zamek w Mladej Boleslavi? Na Staroměstském náměstí, na wysokim cyplu w miejscu, gdzie łączą się rzeki Izera i Klenice.

Kto zbudował zamek? Kamienną, gotycką budowlę wzniesiono za rodu Michaloviców w drugiej ćwierci XIV wieku, na miejscu starszego grodziska z X wieku. Obecny, renesansowy wygląd zamek zawdzięcza przebudowie zleconej przez rodzinę Krajířów z Krajku w połowie XVI wieku.

Czy zamek był kiedyś koszarami? Tak. W latach 1752–1783, z inicjatywy cesarza Józefa II, budowlę przekształcono w koszary wojskowe, które funkcjonowały do 1938, a z przerwą – do 1953 roku.

Co jest w zamku obecnie? Od 1972/1973 roku zamek jest siedzibą Muzeum Mladoboleslavska, prezentującego historię miasta i regionu.

Czy zamek jest zabytkiem? Tak, od 1958 roku jest chroniony jako zabytek kultury Republiki Czeskiej.