Záhumenice

Záhumenice to przyrodniczy rezerwat położony w Kotlinie Straňańskiej, około 2 km na południowy wschód od wsi Strání, w granicach Chronionego Obszaru Krajobrazowego Białe Karpaty, w powiecie Uherské Hradiště. Obszar chroniony obejmuje 10,1 ha rdzenia oraz niemal 22 ha strefy buforowej, na wysokości od 455 do 554 m n.p.m.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Rezerwat powstał 22 lipca 1982 roku, a jego status został potwierdzony ponownie 1 sierpnia 1991 roku. Chroni pozostałości bogatych gatunkowo, kwiecistych łąk typu białokarpackiego — siedliska, które w wielu miejscach regionu zniknęły pod presją intensywnego rolnictwa. Znajduje się tu najsilniejsza w całych Czechach populacja krytycznie zagrożonej groszkowaty panońskiej (Lathyrus pannonicus), gatunku niewystępującego nigdzie indziej w kraju. Chroniony jest tu także śniedek pirenejski w podgatunku sphaerocarpum.

Co można tu zobaczyć?

Teren rezerwatu jest mozaiką siedlisk: ciepłolubne, suche murawy sąsiadują z roślinnością zalewową, terenami podmokłymi oraz umiarkowanymi lasami grądowymi (dąbrowy z grabem). Ta różnorodność sprawia, że na stosunkowo niewielkim obszarze rośnie wiele gatunków storczyków, w tym kruszczyk błotny i podkolan biały (storczyk o wyraźnym, przyjemnym zapachu).

Wśród zwierząt warto wspomnieć żmiję zygzakowatą, pokląskwę oraz bogatą faunę bezkręgowców — zinwentaryzowano tu aż 33 gatunki pająków, a także liczne gatunki chrząszczy.

Pod względem geologicznym rezerwat zbudowany jest z wapiennych mułowców pochodzących z przełomu paleocenu i kredy. Gleby mają charakter fluwialny i pseudoglejowy, a teren przecinają dwa cieki wodne, które w dużej mierze kształtują lokalne warunki wilgotnościowe.

Jak zmieniało się to miejsce?

Historia gospodarowania na tym terenie miała bezpośredni wpływ na jego dzisiejszy wygląd. Pierwotnie łąki koszono jednokrotnie w roku, później teren przekształcono w pastwisko. Intensywny wypas doprowadził jednak do ubożenia gatunkowego roślinności, dlatego od 1994 roku wypas został tu całkowicie zakazany. Obecnie stosuje się regularne koszenie, które ma odtworzyć i utrzymać charakterystyczną, kwiecistą strukturę łąk.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się rezerwat Záhumenice? Leży w Kotlinie Straňańskiej, około 2 km na południowy wschód od wsi Strání, w powiecie Uherské Hradiště, w granicach Chronionego Obszaru Krajobrazowego Białe Karpaty.

Jak duży jest ten obszar chroniony? Rdzeń rezerwatu zajmuje 10,1 ha, a wraz ze strefą buforową łączna powierzchnia sięga ponad 32 ha.

Jaki gatunek jest tu najcenniejszy? Groszkowata panońska (Lathyrus pannonicus) — jej populacja w Záhumenicach jest największa w całych Czechach, a gatunek nie występuje nigdzie indziej w kraju.

Czy można spotkać tu węże? Tak, na terenie rezerwatu żyje żmija zygzakowata, jeden z niewielu jadowitych węży występujących w Czechach.

Odkąd obowiązuje zakaz wypasu? Od 1994 roku, po tym jak intensywny wypas doprowadził do zubożenia gatunkowego charakterystycznych łąk.