Javorina

Javorina to narodowy rezerwat przyrody na północnym zboczu Wielkiej Javořiny (970 m n.p.m.), najwyższego szczytu Białych Karpat, położony około 3,4 km na zachód od wsi Strání, w pobliżu jej części Květná. Rezerwat leży po obu stronach granicy czesko-słowackiej i chroni jeden z najcenniejszych fragmentów lasu bukowo-jaworowego w regionie.

Czym jest rezerwat Javorina?

Rezerwat powstał w 2007 roku z połączenia dwóch wcześniej odrębnych obszarów chronionych — czeskiego PR Javorina oraz słowackiego NPR Javořina — w jedną transgraniczną jednostkę o powierzchni 165,9 hektara. W praktyce ochrona przyrody funkcjonuje tu ponad granicą, choć każde z państw stosuje własne krajowe przepisy. Obszar bywa też nazywany po prostu Javořina, tak samo jak sąsiedni szczyt, co czasem prowadzi do mylenia rezerwatu z samą górą.

Dlaczego ten las jest wyjątkowy?

Rezerwat zachowuje drzewostany o niemal pierwotnym charakterze — liściasty las z dominacją jaworu, buka zwyczajnego i jesionu wyniosłego. Ten mieszany las bukowo-jaworowo-jesionowy nadaje zboczom Wielkiej Javořiny charakterystyczny, gęsty i zacieniony wygląd, szczególnie widoczny wiosną i jesienią, gdy barwy liści zmieniają się na tle karpackich stoków. Rezerwat obejmuje strome, północne partie góry, gdzie trudny dostęp i niekorzystny teren dla gospodarki leśnej historycznie chroniły las przed intensywną wycinką.

Jak długo trwa ochrona tego lasu?

Historia ochrony tego lasu sięga znacznie dalej niż formalne utworzenie rezerwatu w 2007 roku. Już w 1909 roku bukowo-jaworowe lasy zostały objęte ochroną przez Jana II z Liechtensteinu, właściciela okolicznych dóbr. Dzięki temu Javorina należy do najdłużej nieprzerwanie chronionych obszarów leśnych w Białych Karpatach — ponad sto lat świadomych starań o utrzymanie tych drzewostanów w stanie zbliżonym do naturalnego.

Jak można zwiedzać rezerwat?

Poruszanie się po rezerwacie jest dozwolone wyłącznie po oznakowanych szlakach turystycznych — zasada wynikająca z wysokiej wartości przyrodniczej terenu. Najkrótsza droga na szczyt Wielkiej Javořiny prowadzi z przygranicznej wsi Květná szlakiem zielonym, który biegnie bezpośrednio przez chroniony teren rezerwatu Javorina. To popularna trasa zarówno dla wędrowców zmierzających na szczyt, jak i dla odwiedzających poznających czesko-słowackie pogranicze podczas zwiedzania Białych Karpat.

Najczęstsze pytania

Czy po rezerwacie Javorina można poruszać się swobodnie? Nie — ruch jest ograniczony wyłącznie do oznakowanych szlaków turystycznych ze względu na status ochronny obszaru.

Jaką powierzchnię ma rezerwat? 165,9 hektara, po połączeniu w 2007 roku dawnych czeskiego i słowackiego rezerwatów.

Jakie gatunki drzew dominują w rezerwacie? Przede wszystkim jawor, buk zwyczajny i jesion wyniosły, tworzące drzewostany o niemal pierwotnym charakterze.

Od kiedy ten obszar jest chroniony? Nieformalnie od 1909 roku, gdy Jan II z Liechtensteinu objął las ochroną; status narodowego rezerwatu przyrody obszar uzyskał w 2007 roku.

Jaka jest najprostsza droga na szczyt Wielkiej Javořiny przez rezerwat? Najkrótszą opcją jest szlak zielony rozpoczynający się we wsi Květná, który prowadzi bezpośrednio przez rezerwat Javorina.