Zahrady pod Hájem

Zahrady pod Hájem to narodowa rezerwacja przyrody rozciągająca się na wschodnim skraju Velké nad Veličkou, w powiecie hodonińskim, na zachodnim zboczu wzgórza Háj (573 m n.p.m.). Obszar o powierzchni 162 hektarów objęto ochroną w 1987 roku, a leży on na wysokości od 310 do 490 m n.p.m.

Dlaczego ten teren jest tak wyjątkowy?

Rezerwacja to mozaika kwietnych łąk białokarpackich, starych sadów, zarośli i pojedynczo rosnących drzew, ukształtowana na wapiennym podłożu. Taka kombinacja siedlisk – łąki przeplatane sadami i zadrzewieniami – powstała dzięki wielowiekowemu, ekstensywnemu użytkowaniu rolniczemu tego terenu, które sprzyjało rozwojowi niezwykle bogatej flory łąkowej.

Co czyni to miejsce rajem dla storczyków?

Zahrady pod Hájem uchodzą za największe w Czechach stanowisko storczyka drobnokwiatowego (Anacamptis morio, wcześniej Orchis morio) – gatunku, który tu tworzy wyjątkowo liczne populacje. Oprócz niego na łąkach rosną także storczyk kukawka (Orchis militaris) oraz storczyk samiczy (Orchis purpurea, gniazdosz). Ciepłolubna flora łąk stepowych współistnieje tu z gatunkami owocowymi charakterystycznymi dla starych sadów, co tworzy niepowtarzalny krajobraz botaniczny.

Jaka fauna i grzyby zamieszkują rezerwację?

Ciepły mikroklimat wzgórza Háj sprzyja występowaniu licznych gatunków motyli, które żerują na bogatej roślinności łąkowej, a także rzadkim ptakom gniazdującym w starych sadach i zaroślach. Rezerwacja jest również ważnym miejscem badań mykologicznych – rosną tu rzadkie gatunki grzybów, dzięki czemu obszar przyciąga uwagę specjalistów zajmujących się mikologią, nie tylko botaników czy ornitologów.

Kto zarządza rezerwacją i jak ją zwiedzać?

Terenem opiekuje się Agentura ochrany přírody a krajiny ČR, konkretnie administracja Chráněné krajinné oblasti Bílé Karpaty, w której granicach rezerwacja się znajduje. Ze względu na status narodowej rezerwacji przyrody obowiązują tu ograniczenia dotyczące poruszania się – zwiedzanie najlepiej planować wzdłuż wyznaczonych szlaków, które prowadzą przez najbardziej reprezentatywne fragmenty łąk i sadów, zwłaszcza w okresie kwitnienia storczyków na przełomie wiosny i lata.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajdują się Zahrady pod Hájem? Na wschodnim skraju Velké nad Veličkou w powiecie hodonińskim, na zachodnim zboczu wzgórza Háj, na terenie CHKO Bílé Karpaty.

Kiedy najlepiej odwiedzić rezerwację? Najatrakcyjniejszy dla obserwacji storczyków i kwitnących łąk jest okres od maja do czerwca, choć teren jest interesujący przyrodniczo przez cały sezon wegetacyjny.

Czym rezerwacja różni się od zwykłego sadu? To nie pojedynczy sad, lecz kompleks starych sadów przeplatanych łąkami kwietnymi i zaroślami, chroniony ze względu na wyjątkowe bogactwo gatunkowe roślin, w tym rzadkich storczyków.

Od kiedy obszar jest chroniony? Status narodowej rezerwacji przyrody nadano mu w 1987 roku.