Háj u Lipova

Háj u Lipova to niewielki, ale wyjątkowo cenny przyrodniczo rezerwat na południowo-zachodnim skraju wsi Lipov, w powiecie Hodonín, na styku Białych Karpat i Kotliny Kuželovskiej. Obszar chroniony obejmuje zaledwie nieco ponad 3 hektary lasu, ciągnącego się wzdłuż lewego zbocza doliny rzeki Velički, na wysokości od 233 do 256 metrów n.p.m. Mimo skromnej powierzchni miejsce to od dekad przyciąga botaników i miłośników przyrody jako jeden z lepiej zachowanych fragmentów lasów grądowych na pograniczu wpływów panońskich i karpackich.

Dlaczego ten las jest chroniony?

Ochrona tego terenu sięga 1956 roku, kiedy ówczesne Ministerstwo Oświaty i Kultury ustanowiło tu rezerwat przyrody. Powodem był zachowany fragment lasu grądowego – zbiorowiska łączącego cechy typowe dla nizinnych lasów panońskich z elementami karpackimi, z bogato rozwiniętą warstwą zielną. Część drzewostanu regenerowała się po dawnej gospodarce zrębowej (tzw. las niski), co dziś widać w zróżnicowanej strukturze wiekowej drzew.

Co rośnie w rezerwacie?

Runo leśne Háj u Lipova należy do najbogatszych w okolicy. Rosną tu m.in. brekinia (jarząb brekinia), rzadkie gatunki storczyków oraz wczesnowiosenne rośliny runa, takie jak żywokost. Wśród chronionych gatunków warto wymienić lilię złotogłów oraz ciemiężycę białą (obiel). To właśnie różnorodność zielnej warstwy podszytu – rzadkość w tej części Moraw – była głównym argumentem za objęciem lasu ochroną.

Jaka jest geologia terenu?

Podłoże rezerwatu budują skały osadowe formacji niwnickiej, powstałe w okresie od górnego paleocenu do dolnego eocenu. Występuje tu drobno- do średniorytmiczny fliszu, w którym naprzemiennie pojawiają się wapniste iłowce oraz warstwy piaskowców. Na większości terenu wykształciła się gleba typu luwisol, natomiast bliżej doliny rzecznej przechodzi ona w glebę fluwisolową, kształtowaną przez okresowe zalewy.

Jakie zwierzęta można tu spotkać?

Fauna rezerwatu jest typowa dla karpackich lasów grądowych, ale nie brakuje tu również gatunków wymagających starodrzewu i martwego drewna. Wśród owadów można natrafić na chrząszcza jelonka rogacza, symbol dobrze zachowanych lasów liściastych. Wśród płazów spotyka się ropuchę szarą, a wśród ptaków lęgowych – muchołówkę białoszyją oraz wilgę, gatunki związane ze starymi drzewostanami liściastymi bogatymi w dziuple i owoce.

Dla kogo jest to miejsce?

Háj u Lipova to propozycja przede wszystkim dla osób zainteresowanych przyrodą – botaników amatorów, obserwatorów ptaków czy po prostu turystów szukających spokojnego spaceru z dala od tłumów, w otoczeniu lasu o wyjątkowej dla regionu różnorodności gatunkowej. Ze względu na niewielką powierzchnię i status rezerwatu warto poruszać się wyłącznie wyznaczonymi ścieżkami, nie zbierać roślin i nie schodzić z traktu, by nie niszczyć delikatnego runa.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał rezerwat Háj u Lipova? Rezerwat ustanowiono w 1956 roku decyzją Ministerstwa Oświaty i Kultury.

Jak duży jest obszar chroniony? Powierzchnia rezerwatu wynosi około 3,1 hektara.

Co jest głównym powodem ochrony tego miejsca? Zachowany fragment lasu grądowego typu przejściowego między lasami panońskimi a karpackimi, z bogatym runem zielnym i rzadkimi gatunkami roślin.

Gdzie dokładnie leży Háj u Lipova? Na południowo-zachodnim skraju wsi Lipov, wzdłuż doliny rzeki Velički, na wysokości 233–256 m n.p.m.

Jakie gatunki roślin i zwierząt są tu chronione? Wśród roślin – m.in. lilia złotogłów i ciemiężyca biała, wśród zwierząt – chrząszcz jelonek rogacz oraz ptaki, takie jak muchołówka białoszyja i wilga.