Windmill of La Tranchée

Moulin de la Tranchée to XVIII-wieczny wiatrak stojący na wzgórzu nad Loarą, na terenie gminy Montsoreau, w samym sercu winnic Saumur. Choć nie zachował ruchu skrzydeł, budowla przetrwała w dobrym stanie i pozostaje jednym z charakterystycznych punktów krajobrazu tej części Doliny Loary, wpisanej na listę UNESCO.

Skąd wziął się ten wiatrak?

Pierwsze wzmianki o wiatraku pochodzą z drugiej połowy XVIII wieku — najstarszy znany dokument, umowa dzierżawy na trzy lata, datowany jest na 28 lutego 1786 roku. Sama budowla powstała wcześniej, najprawdopodobniej między 1747 a 1786 rokiem, co robi z niej jeden ze starszych zachowanych młynów wiatrowych regionu Anjou. Przez dziesięciolecia służył lokalnym rolnikom do mielenia zbóż, korzystając z wiatrów wiejących nad doliną Loary.

Czym różni się od typowego wiatraka?

Moulin de la Tranchée reprezentuje tzw. typ „cavier andegaweński" (moulin cavier), charakterystyczny dla regionu Anjou. Jego konstrukcja opiera się na wielokątnej podstawie oblicowanej kamieniem tufowym (tuffeau), lokalnym białym wapieniem wydobywanym w podziemnych kamieniołomach tej okolicy, wzmocnionej przyporami. Na tej podstawie osadzony jest tzw. massereau — element wykonany również z tufu — który podpiera obrotową część młyna, czyli hucherolle, obracającą się wraz ze skrzydłami w stronę wiatru. Pod główną komorą, w której odbywało się mielenie ziarna, znajdują się dwie dodatkowe piwnice: jedna służyła jako pomieszczenie mieszkalne dla młynarza, druga jako stajnia. Taki układ, łączący część mieszkalną z produkcyjną w jednej, kompaktowej budowli, był typowy dla wiatraków andegaweńskich budowanych na wzgórzach otaczających Saumur.

Jaki jest status ochrony obiektu?

Wiatrak został wpisany na listę zabytków historycznych (monument historique) przez francuskie Ministerstwo Kultury w 1978 roku, co potwierdza jego wartość architektoniczną i historyczną. Obecnie należy do gminy Montsoreau. Choć przeszedł częściową restaurację, nie został przywrócony do pełnej sprawności operacyjnej — nie mieli w nim więc dziś zboża. Mimo to zachował całość swojego pierwotnego mechanizmu, co jest rzadkością wśród wiatraków tego typu we Francji i czyni go interesującym obiektem dla osób zainteresowanych historią techniki młynarskiej.

Dlaczego warto go zobaczyć podczas wizyty w Montsoreau?

Wiatrak stoi na wzniesieniu ponad doliną Loary, skąd rozciąga się widok na winnice Saumur-Champigny oraz na sam bieg rzeki. To dobry punkt na krótki przystanek podczas zwiedzania Montsoreau — miasteczka znanego przede wszystkim z zamku Château de Montsoreau, jedynego zamku Doliny Loary wzniesionego bezpośrednio w korycie rzeki. Sąsiedztwo wiatraka i zamku pozwala połączyć zwiedzanie obu obiektów w ramach jednej wizyty, a spacer między nimi prowadzi przez typowy dla regionu krajobraz winnic i białych skał tufowych.

Najczęstsze pytania

Czy do wiatraka Moulin de la Tranchée można wejść? Obiekt jest zabytkiem wpisanym do rejestru monument historique, jednak jego dostępność wewnętrzna bywa ograniczona — najlepiej sprawdzić aktualne informacje w punkcie turystycznym Montsoreau przed wizytą, ponieważ wiatrak nie jest w pełni odrestaurowany i nie działa operacyjnie.

Ile lat ma ten wiatrak? Budowla powstała najprawdopodobniej między 1747 a 1786 rokiem, a najstarszy zachowany dokument dotyczący jej użytkowania pochodzi z 1786 roku. To czyni go wiatrakiem sprzed ponad 230 lat.

Co to znaczy, że to „moulin cavier"? To andegaweński typ wiatraka, w którym obrotowa górna część (hucherolle) osadzona jest na kamiennej podstawie z piwnicami wykorzystywanymi jako pomieszczenia mieszkalne i gospodarcze — konstrukcja typowa dla wzgórz wokół Saumur i Doliny Loary.

Jak dojechać do wiatraka z centrum Montsoreau? Wiatrak znajduje się na wzniesieniu w obrębie gminy, w niewielkiej odległości od centrum miasteczka i zamku — dojście piesze zajmuje zwykle kilkanaście minut i prowadzi przez winnice, skąd widać dolinę Loary.