Wildenmannlisloch (Paleolithic living cave)

Wildenmannlisloch to jaskinia krasowa w gminie Wildhaus-Alt St. Johann w Toggenburgu (kanton St. Gallen), jedno z najwyżej położonych stanowisk paleolitycznych w Szwajcarii. Otwór wejściowy leży na wysokości około 1635 m n.p.m., na północnym stoku Selun, najbardziej na zachód wysuniętego szczytu pasma Churfirsten. Jaskinię wydrążono w wapieniu typu Seewerkalk, a wejście jest skierowane na północny wschód.

Dlaczego ta jaskinia jest ważna?

Do dziś służy jako przykład badań nad życiem człowieka epoki lodowej w Alpach. Pierwszą pisemną wzmiankę o grocie zostawił w 1703 roku proboszcz z Alt St. Johann, Johann Heinrich Scherrer. Nazwa Wildenmannlisloch pojawia się w druku w 1819 roku, w broszurze o miejscu urodzenia Zwingliego. Emil Bächler zajrzał do środka 15 lipca 1906 roku i znalazł kości niedźwiedzia jaskiniowego. Gdy po tym odkryciu ruszyły nielegalne wykopki, władze zleciły naukowe badania. Bächler prowadził je w latach 1923–1927.

Co znaleziono w środku?

Szwajcarski Słownik Historyczny (HLS) mówi o około trzydziestu narzędziach kamiennych, wykonanych z eoceńskiego kwarcytu glaukonitowego i czerwonego radiolarytu. Obok nich odkryto szczątki alpejskiej fauny, między innymi niedźwiedzia jaskiniowego i lwa jaskiniowego. Dolne warstwy pochodzą z ostatniego zlodowacenia, ale nie udało się ich datować dokładniej.

Wnioski Bächlera były przedmiotem sporu. Uczony uważał, że neandertalczycy polowali tu na niedźwiedzie jaskiniowe. W 1954 roku Koby zakwestionował tę interpretację, a rok później Elisabeth Schmid ponownie przeanalizowała wyniki i opisała warstwę z kośćmi niedźwiedzi między sterylnymi poziomami gliny i lessu.

Jak dojść do jaskini?

Wyjazd zaczyna się w Starkenbach, skąd kolejka Selunbahn zabiera turystów na górną stację. Stamtąd do wejścia jest około 400 m, czyli według portalu showcaves.com mniej więcej 10 minut marszu. Wstęp jest bezpłatny (stan na 2024 rok). Jaskinia jest naturalna i nieoświetlona, dlatego zabierz latarkę czołową, buty z dobrą podeszwą i ciepłą warstwę ubrania, bo wewnątrz panuje chłód.

Kiedy przyjechać?

Na tej wysokości sezon trwa od późnej wiosny do jesieni, gdy działa kolejka i szlaki są wolne od śniegu. Aktualne godziny kursowania sprawdź na stronie Selunbahn przed wyjazdem. Wejście w okolice Selun łatwo połączyć z krótką wędrówką po północnym stoku Churfirsten.

Co jeszcze warto zobaczyć?

Muzeum Toggenburger w Lichtensteig prezentuje wystawę czasową „Dem Neandertaler auf der Spur: 100 Jahre Grabung im Wildenmannlisloch”, czynną od 27 września 2025 do 20 grudnia 2026. Dobrze uzupełnia ona wizytę na miejscu, bo pokazuje historię wykopalisk Bächlera.

Najczęstsze pytania

Czy wstęp do Wildenmannlisloch jest płatny? Nie, według danych z 2024 roku wejście do jaskini jest bezpłatne. Płaci się jedynie za przejazd kolejką.

Ile czasu zajmuje dojście od górnej stacji kolejki? Około 10 minut spaceru, na dystansie rzędu 400 m.

Kto badał jaskinię? Emil Bächler, który odkrył ją dla nauki w 1906 roku i prowadził wykopaliska w latach 1923–1927.

Co znaleziono w jaskini? Około trzydziestu kamiennych narzędzi oraz kości zwierząt alpejskich, w tym niedźwiedzia jaskiniowego i lwa jaskiniowego.