Waldau chapel (1491-1501)

Kaplica Waldau w Bernie to późnogotycka kaplica z przełomu XV i XVI wieku, stojąca przy Bolligenstrasse na północno-wschodnich obrzeżach miasta. Powstała jako część dawnego szpitala dla trędowatych, a dziś sąsiaduje z budynkami Uniwersyteckiej Kliniki Psychiatrycznej Waldau. Wnętrze mieści też Szwajcarskie Muzeum Psychiatrii.

Co to za kaplica i skąd się wzięła?

W 1491 roku berneńczycy przenieśli swój Siechenhaus, czyli przytułek dla chorych na trąd, z uliczki Haspelgässchen w centrum na teren Breitfeld w parafii Bolligen. W tym samym roku rozpoczęto budowę kaplicy przytułkowej (Siechenkapelle). Prace trwały do 1501 roku, stąd w nazwie obiektu zakres dat 1491–1501. Kaplica zastąpiła wcześniejszą świątynię, która od 1365 roku miała własną kapelanię.

Przytułek podlegał Wielkiemu Szpitalowi w Bernie, dzisiejszemu Burgerspital. Kaplica służyła więc mieszkańcom przytułku, a nie okolicznym wsiom.

Jak zmieniała się przez wieki?

Po pożarze kaplicę przebudowano i powiększono. Berneński inwentarz zabytków podaje rok 1683, kronika muzeum psychiatrii wspomina rok 1682. Z tego samego kompleksu zachował się także Siechenschlössli z 1599 roku. Obie budowle wymienia federalny inwentarz ISOS opisujący zabudowę Waldau jako zespół o wartości historycznej.

W kolejnych stuleciach okolica zmieniła przeznaczenie: na miejscu dawnego przytułku wyrosła klinika psychiatryczna. Kaplica pozostała jednym z najstarszych budynków całego założenia.

Co zobaczysz na miejscu?

Z zewnątrz oglądasz zwartą bryłę kaplicy na tle zieleni terenu kliniki. Warto połączyć wizytę z krótkim spacerem po okolicy i obejrzeć sąsiednie zabytkowe budynki dawnego szpitala. W środku działa Szwajcarskie Muzeum Psychiatrii, które dokumentuje historię leczenia chorób psychicznych w Szwajcarii. Dzięki temu miejsce łączy architekturę z opowieścią o tym, jak zmieniała się opieka nad chorymi od średniowiecza po współczesność.

Jak dotrzeć?

Kaplica leży przy Bolligenstrasse w Bernie, na terenie dzielnicy Waldau, kilka kilometrów od starego miasta. Dojedziesz tu komunikacją miejską lub samochodem; teren kliniki jest ogólnodostępny jako park. Przed wizytą w muzeum sprawdź aktualne godziny otwarcia na stronie Szwajcarskiego Muzeum Psychiatrii, ponieważ obiekt nie działa codziennie.

Kiedy przyjechać?

Najprzyjemniej zwiedzać okolicę od późnej wiosny do jesieni, gdy park wokół kliniki jest zielony i sucha pogoda sprzyja spacerowi. Wizyta zajmuje zwykle godzinę, a przy zwiedzaniu muzeum odrobinę dłużej. Kaplicę łatwo zestawić z dniem w Bernie: rano zabytki starego miasta wpisane na listę UNESCO, po południu spokojniejsza Waldau.

Dla kogo to miejsce?

Kaplica przyciąga miłośników historii średniowiecznej, architektury sakralnej i historii medycyny. Dla zwykłego turysty jest to cichy przystanek poza głównymi trasami, pozwalający zobaczyć, jak Berno traktowało chorych i wykluczonych pięć wieków temu.

Najczęstsze pytania

Kiedy zbudowano kaplicę Waldau?

Budowę rozpoczęto w 1491 roku, a w 1501 roku kaplica była ukończona. Później, po pożarze, ją powiększono i przebudowano w latach 1682–1683.

Do czego służyła pierwotnie?

Była kaplicą przytułku dla chorych na trąd, przeniesionego w 1491 roku do Breitfeld. Przytułek należał do Wielkiego Szpitala w Bernie.

Co znajduje się w kaplicy dzisiaj?

Mieści się w niej Szwajcarskie Muzeum Psychiatrii, a sama kaplica stoi obok głównego budynku Uniwersyteckiej Kliniki Psychiatrycznej Waldau.

Gdzie dokładnie jest?

Przy Bolligenstrasse w Bernie, w dzielnicy Waldau, na północny wschód od centrum miasta.