Vulcão dos Capelinhos

Vulcão dos Capelinhos to wulkaniczny krajobraz na zachodnim krańcu wyspy Faial w archipelagu Azorów, w gminie Capelo. Obszar objęty jest ochroną jako rezerwat przyrody (PT0900020). Powstał w wyniku erupcji z lat 1957–1958, która dopisała do wyspy nowy, księżycowy w wyglądzie skrawek lądu.

Co wydarzyło się w latach 1957–1958?

Erupcja rozpoczęła się we wrześniu 1957 roku tuż przy zachodnim wybrzeżu Faial, w morzu. Trwała około 13 miesięcy. Był to typowy przykład erupcji freatomagmatycznej, zwanej surtseyańską, czyli takiej, w której gorąca magma wchodzi w kontakt z wodą morską i gwałtownie wyrzuca popiół oraz skały. Wyspa Surtsey u wybrzeży Islandii powstała w podobny sposób. Z morza wyrosła najpierw mała wysepka, którą z czasem połączyły z Faial warstwy popiołu i law. W efekcie wyspa zyskała nowy półwysep.

Jak erupcja wpłynęła na mieszkańców?

Opadający popiół zasypał okoliczne pola, domy i uprawy, a trzęsienia ziemi uszkadzały zabudowę. Wiele rodzin z zachodniej części Faial straciło dobytek i źródło utrzymania. W tym czasie wzrosła emigracja z Azorów, szczególnie do Stanów Zjednoczonych, gdzie ułatwiły ją specjalne przepisy imigracyjne wprowadzone po wybuchu wulkanu.

Co zobaczyć na miejscu?

• Latarnia morska Capelinhos — stoi na krawędzi nowego lądu. W czasie erupcji popiół zasypał ją do połowy, a jej wieża jest dziś jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli tego miejsca. Latarnia pochodzi z końca XIX wieku, a źródła podają różne daty jej oddania do użytku.
• Centrum Interpretacyjne Wulkanu Capelinhos — nowoczesne muzeum, w dużej części wbudowane pod ziemię przy latarni. Opowiada o przebiegu erupcji, pracy naukowców, którzy ją dokumentowali, oraz o wulkanizmie Azorów. Prezentuje zdjęcia i filmy z tamtych lat.
• Ścieżki widokowe — krótkie szlaki prowadzą po szarych i rdzawych polach popiołu oraz wokół stożków wulkanicznych. Widać stąd ocean, a w pogodne dni także wyspę Pico z jej szczytem.

Kiedy najlepiej odwiedzić Capelinhos?

Pogoda na Azorach zmienia się szybko, a wiatr przy zachodnim wybrzeżu bywa silny, więc warto zabrać wiatrówkę i wygodne buty. Najlepsze światło do zdjęć jest zwykle rano i przed zachodem słońca, kiedy popiołowe stoki nabierają kontrastu. Rano bywa też mniej ludzi, a chmury częściej odsłaniają widok na okolicę.

Jak dojechać?

Capelinhos leży około 25 km od miasta Horta, głównego ośrodka wyspy. Najwygodniej dojechać samochodem lub taksówką, drogą przez Capelo. Wielu turystów odwiedza je w ramach objazdu wyspy Faial.

Najczęstsze pytania

Czy w Capelinhos nadal są aktywne wulkany? Erupcja zakończyła się w 1958 roku. Azory leżą jednak w strefie aktywnej tektonicznie, więc wulkanizm pozostaje częścią krajobrazu archipelagu.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie? Na centrum interpretacyjne i spacer przy latarni warto zarezerwować około dwóch godzin.

Czy można wejść na latarnię? Część źródeł wspomina o możliwości wejścia na wieżę razem ze zwiedzaniem centrum. Godziny i zasady warto sprawdzić przed wizytą.

Czy to dobre miejsce dla rodzin z dziećmi? Tak, szlaki są krótkie, a muzeum jest przystępne. Przy krawędziach klifów należy uważać, bo teren bywa kruchy.