Všechovice Castle

Zámek Všechovice stoi na skrzyżowaniu dróg w samym centrum wsi Všechovice, w powiecie Přerov, na pograniczu kraju ołomunieckiego i zlińskiego, około 3 km od Kelča. To niewielka, kameralna rezydencja z niewielkim parkiem, która przetrwała ponad cztery stulecia przemian – od średniowiecznej twierdzy po dzisiejszą formę zabytku architektury.

Skąd wziął się zamek?

Historia miejsca sięga znacznie dalej niż sama budowla. Pierwsza wzmianka o warownej siedzibie we Všechovicích pochodzi z 1376 roku, kiedy majątek nabył Vok z Kravař. W kolejnych dekadach twierdza zmieniała właścicieli – w latach 1431–1438 należała do Jana Jiskry z Brandýsa, znanego dowódcy wojskowego epoki husyckiej. Sama twierdza była wówczas typową obronną siedzibą rycerską, nie miała jeszcze charakteru rezydencjonalnego zamku.

Kiedy powstał obecny zamek?

Przełom nastąpił w 1583 roku, gdy majątek kupił Jan starší Želecký z Počenic. To on, około roku 1600, kazał na miejscu starej twierdzy wznieść nowy zamek – renesansową siedzibę odpowiadającą ambicjom rodu. Želeccy założyli przy zamku również park, co jak na tamte czasy było wyrazem dbałości o reprezentacyjny charakter rezydencji, a nie tylko funkcję obronną. W 1770 roku dobudowano do zamku nowe, barokowe skrzydło, powiększając całość o kolejną epokę stylową. Obecny, ostateczny kształt budowla uzyskała około 1808 roku, po kolejnych przebudowach.

Co działo się z zamkiem po wojnie?

Po 1945 roku obiekt przeszedł na własność gminy, która urządziła w jego wnętrzach szkołę podstawową. Po kilku latach szkoła przeniosła się do nowego budynku, a opuszczony zamek zaczął stopniowo popadać w ruinę – los, który spotkał wiele czeskich rezydencji szlacheckich w drugiej połowie XX wieku. Obecnie zamek należy do prywatnego właściciela, brneńskiego przedsiębiorcy, który prowadzi jego stopniową rekonstrukcję. Budynek figuruje na liście zabytków kultury (kulturní památka), co chroni go przed dalszą degradacją.

Co zobaczysz na miejscu?

Zamek stoi tuż przy skrzyżowaniu w centrum Všechovic, otoczony niewielkim parkiem – to on, obok samej bryły budynku, stanowi dziś główny walor odwiedzin. Ponieważ obiekt jest własnością prywatną i wciąż trwa jego odbudowa, nie należy liczyć na regularne zwiedzanie wnętrz – warto nastawić się na spacer wokół zamku i podziwianie architektury z zewnątrz. W północnej części wsi warto też zajrzeć do barokowego kościoła Świętej Trójcy z 1779 roku, również wpisanego na listę zabytków – to naturalne uzupełnienie krótkiej wizyty w Všechovicích.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Všechovice leżą na trasie między Hranicami a Kelčem, w spokojnej, pagórkowatej okolicy Podbeskydzia. To dobry przystanek dla osób zwiedzających okolice Hranic czy Wsetína, które szukają mniej oczywistych, kameralnych zabytków z dala od tłumów. Ze względu na status prywatnej, remontowanej posiadłości najlepszą porą na wizytę jest dowolna pora roku sprzyjająca spacerom – zamek i park ogląda się głównie z zewnątrz, więc pogoda ma tu większe znaczenie niż godziny otwarcia.

Najczęstsze pytania

Czy zamek we Všechovicích można zwiedzać od środka? Obiekt jest własnością prywatną i przechodzi rekonstrukcję, dlatego nie ma stałego, regularnego ruchu turystycznego po wnętrzach. Odwiedzający oglądają zamek głównie z zewnątrz i z otaczającego go parku.

Kto zbudował obecny zamek? Nowy zamek na miejscu średniowiecznej twierdzy wzniósł około 1600 roku Jan starší Želecký z Počenic, który kupił majątek w 1583 roku.

Jak stary jest zamek? Sama budowla zamkowa pochodzi z początku XVII wieku, ale historia osady sięga 1376 roku, kiedy wspomniano tu wcześniejszą twierdzę.

Co jeszcze warto zobaczyć w Všechovicích? W północnej części wsi stoi barokowy kościół Świętej Trójcy z 1779 roku, wpisany na listę zabytków kultury – dobre uzupełnienie wizyty przy zamku.