Nový Šaumburk

Nový Šaumburk (zwany też Zubříč) to ruina średniowiecznego zamku górującego nad wsią Podhradní Lhota, w kraju zlińskim, w Czechach.

Gdzie leży zamek i jak do niego dotrzeć?

Ruina wznosi się na zboczu u podnóża Kelčskiego Javornika, w paśmie Wzgórz Hostyńskich, tuż nad zabudowaniami Podhradní Lhoty. To miejsce od wieków wiązało się z tą wsią – nawet jej pierwotne nazwy, notowane od XIII-XIV wieku, odnosiły się wprost do zamku: w latach 1363-1412 osadę zapisywano jako Podhradí, w 1429 roku jako Švamberk, a od 1434 roku funkcjonowała nazwa Lhota pod hradem Šaumburkem. Dziś dojście na wzgórze prowadzi szlakiem pieszym, popularnym wśród turystów wędrujących po okolicznych wzniesieniach w stronę Kelčskiego Javornika.

Skąd wzięła się nazwa i jaka jest historia zamku?

Nazwa Šaumburk sięga XIII wieku, kiedy to biskup ołomuniecki Bruno ze Schauenburga wzniósł w tej okolicy swoją reprezentacyjną siedzibę – dzisiejszy Starý Šaumburk. Utrzymanie rozległej budowli okazało się jednak kosztowne, więc w XIV wieku starszy zamek stopniowo opuszczono i zaczął popadać w ruinę. W jego miejsce, w drugiej połowie XIV wieku, powstał nowy obiekt obronny – Nový Šaumburk, znany też pod nazwą Zubříč. To właśnie ta młodsza warownia jest tą, którą można oglądać dzisiaj.

Dlaczego zamek został zniszczony?

Losy Nowego Šaumburku nie były spokojne. Zamek stał się bazą dla rycerzy-rozbójników, którzy z jego murów prowadzili napady na okoliczne szlaki i osady. Takie praktyki ściągnęły na warownię gniew możnych – w 1451 roku zamek wykupił i zniszczył hetman Jan z Cimburku, kładąc kres łupieżczej działalności jego mieszkańców. Ostateczny cios warownia otrzymała jednak nieco później, podczas wyprawy wojennej węgierskiego króla Macieja Korwina. W jej wyniku Nový Šaumburk przestał istnieć jako obiekt obronny już w 1469 roku i od tego czasu pozostaje ruiną.

Co jeszcze warto wiedzieć o tym miejscu?

Mimo upływu wieków ruiny zamku zachowały na tyle dużą wartość historyczną, że w 1958 roku objęto je ochroną jako zabytek kultury. To dowód, że nawet niewielkie, dziś częściowo zatarte przez czas mury mogą mieć znaczenie dla lokalnego dziedzictwa. Wzgórze, na którym stoi Nový Šaumburk, cenione jest również ze względu na widoki – okolica należy do bardziej malowniczych fragmentów Wzgórz Hostyńskich, a sam szczyt bywa punktem wyjścia do dalszych wędrówek po okolicznych wzniesieniach. Dla miłośników historii regionu ciekawym uzupełnieniem wizyty jest też odwiedzenie miejsca po starszym zamku, Starým Šaumburku, oddalonym o niewielką odległość – pozwala to prześledzić, jak jedna warownia stopniowo ustępowała miejsca drugiej.

Najczęstsze pytania

Czy na miejscu zachowały się jakieś elementy zamku? Tak, na wzgórzu można oglądać pozostałości murów dawnej warowni, choć są to ruiny mocno przetrzebione przez czas i historyczne zniszczenia z XV wieku.

Kiedy zamek został zbudowany? Nový Šaumburk powstał w drugiej połowie XIV wieku jako następca starszego zamku Šaumburk, wzniesionego w XIII wieku przez biskupa ołomunieckiego.

Dlaczego zamek nazywa się też Zubříč? Zubříč to druga, historyczna nazwa tej samej warowni, używana równolegle z nazwą Nový Šaumburk.

Czy miejsce jest chronione prawnie? Tak, ruiny zamku od 1958 roku figurują jako zabytek kultury, co potwierdza ich wartość historyczną dla regionu.