Vrh Hrnjetine

Vrh Hrnjetine to poboczny wierzchołek masywu Vela Straža, najwyższego pasma Dugiego Otoku, leżący w głębi wyspy nad wsią Savar. To cel dla tych, którzy chcą zobaczyć Dugi Otok z góry, z dala od plaż i portów, w otoczeniu suchych, kamienistych wzniesień typowych dla środkowej Dalmacji.

Gdzie dokładnie leży Vrh Hrnjetine?

Wzniesienie znajduje się na współrzędnych ok. 44.0203 N, 15.0372 E, na grzbiecie ciągnącym się od Savaru w stronę głównego szczytu Vela Straža (338 m) — najwyższego punktu Dugiego Otoku. Sama wyspa jest wąska i wydłużona: ma około 45 km długości przy zaledwie 1–4 km szerokości, dlatego z grzbietów w jej środkowej części widać niemal równocześnie oba wybrzeża.

Dlaczego nie da się wejść na sam szczyt Vela Straža?

Właściwy wierzchołek Vela Straža jest zamknięty dla turystów — stoi tam instalacja wojskowa, a teren jest niedostępny dla ruchu cywilnego. Dlatego za nieoficjalny „zastępczy" najwyższy dostępny punkt Dugiego Otoku uznaje się Orljak (301 m), leżący w tym samym paśmie. Wędrówka przez okolice Hrnjetine i grzbiet Vela Straža to więc podejście widokowe wzdłuż zbocza, a nie zdobywanie samego wierzchołka.

Co zobaczysz po drodze?

Grzbiet nad Savarem oferuje krajobraz typowy dla wnętrza Dugiego Otoku: suche murawy, kamienne miedze, gaje oliwne w niżej położonych dolinach i widok na wyspy Kornatów po drugiej stronie kanału. To surowy, cichy teren, z dala od ruchu turystycznego skupionego zwykle nad morzem.

Co warto połączyć z wycieczką?

U podnóża wzniesienia leży Savar, jedna z jedenastu miejscowości Dugiego Otoku, położona w centralnej części wyspy na wysokości ok. 62 m n.p.m. Działał tu niegdyś pustelniczy klasztor św. Antoniego Opata, opuszczony w XVI wieku. W okolicy znajduje się też jaskinia Strašna Peć — jeden z pierwszych zorganizowanych celów wycieczkowych w tej części wyspy, odwiedzony w 1904 roku przez cesarza Franciszka Józefa. To dobry pretekst, by połączyć spacer po grzbiecie Hrnjetine ze zwiedzaniem samej wsi.

Jak dotrzeć i kiedy przyjechać?

Punktem wyjścia jest Savar, do którego dojeżdża się drogą lokalną z portu promowego w Sali lub Brbinju (prom i katamaran kursują z Zadaru). Stamtąd w głąb wyspy prowadzą nieoznakowane ścieżki i drogi gospodarcze wykorzystywane przez lokalnych mieszkańców i wędrowców. Najlepszy czas na podejście to wiosna i wczesna jesień — latem kamieniste, pozbawione cienia zbocza mocno się nagrzewają. Warto zabrać dużo wody i mocne buty.

Dla kogo jest to miejsce?

To propozycja dla osób, które poznały już wybrzeże Dugiego Otoku i szukają aktywności w głębi lądu — pieszych wędrówek, fotografii krajobrazowej czy po prostu ciszy. Dugi Otok jako całość słynie z turystyki pieszej, rowerowej, nurkowania swobodnego i kajakarstwa, więc okolice Hrnjetine dobrze wpisują się w szerszą ofertę aktywnego wypoczynku na wyspie.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść na sam szczyt Vela Straža z Hrnjetine? Nie — na szczycie stoi instalacja wojskowa i teren jest zamknięty. Wędrowcy kierują się zamiast tego na Orljak (301 m), traktowany jako zastępczy najwyższy dostępny punkt wyspy.

Jak dojechać do Savaru, skąd startuje trasa? Promem lub katamaranem z Zadaru do Sali lub Brbinja, a dalej drogą lokalną do Savaru w centralnej części Dugiego Otoku.

Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy? Wieś Savar z historią pustelniczego klasztoru oraz pobliską jaskinię Strašna Peć, odwiedzaną turystycznie już na początku XX wieku.

Kiedy najlepiej wybrać się na wzniesienie? Wiosną lub wczesną jesienią, gdy temperatury są niższe — latem strome, kamieniste i pozbawione cienia zbocza są bardzo wymagające.