Vladař

Vladař to bazaltowa góra stołowa o wysokości 693 m n.p.m. w powiecie Karlowe Wary, wznosząca się około kilometra na północ od Vladořic i pięć kilometrów na wschód od Žlutic. Od północy i północnego zachodu opływa ją rzeka Střela, a płaski, rozległy wierzchołek widać z daleka jako charakterystyczną, stołową sylwetkę ponad okoliczną wyżyną.

Co kryje wierzchołek Vladařa?

Płaskowyż na szczycie góry to jedno z największych celtyckich grodzisk w Czechach — obszar o powierzchni około 115 hektarów, podzielony potężnymi kamiennymi wałami i fosami na akropolę oraz cztery podgrodzia. Osada przeżywała swój największy rozkwit na przełomie okresu halsztackiego i lateńskiego, w V–IV wieku p.n.e., a skalą fortyfikacji dorównywała jedynie grodzisku na Závisti pod Pragą. Archeolodzy badają tu m.in. system cystern i zbiorników wodnych zasilanych źródłami, które zaopatrywały mieszkańców grodu, a analizy pyłków i osadów z dna dawnego stawu na płaskowyżu pozwalają odtworzyć, jak zmieniało się środowisko wokół osady na przestrzeni wieków.

Dlaczego Vladař wiąże się z wojnami husyckimi?

Prawdopodobnie w drugiej połowie listopada 1421 roku na wzgórzu rozegrała się jedna z epizodów wojen husyckich. Oddziały husyckie dowodzone przez niewidomego już wówczas hetmana Jana Žižkę obsadziły wysoko położoną pozycję na Vladařu i przez trzy dni odpierały ataki liczniejszej armii panów plzeńskich, którą prowadził Jindřich z Plavna, właściciel Kynžvartu. Trzeciego dnia oblężenia, gdy zabrakło zapasów, husyci przebili się przez pierścień wojsk przeciwnika i wycofali w kierunku Žatca.

Jaka przyroda otacza górę?

Zbocza Vladařa chroni rezerwat przyrody o powierzchni 227 hektarów, obejmujący rzadkie w regionie zbiorowiska stepowe i lasostepowe. To jedno z ostatnich w okolicach Karlowych Warów miejsc występowania storczyka błotniaka (kukułki plamistej), a łąki na stokach góry kwitną wiosną i wczesnym latem różnorodną roślinnością kserotermiczną, rzadko spotykaną tak daleko na zachód Czech.

Jak dotrzeć na szczyt i co warto zobaczyć po drodze?

Na wierzchołek prowadzi znakowany szlak turystyczny z przystanku kolejowego Záhořice, liczący około dwóch kilometrów. Przez górę przebiega też ścieżka edukacyjna „Cesta za pověstí" (Szlak legendy), tworząca pętlę ze Žlutic przez wsie Kobylé, Kolešov i Záhořice — łączy więc spacer po historii grodziska z widokami na dolinę Střely i okoliczne wzgórza Tepelskiej vrchoviny.

Najczęstsze pytania

Jak wysoki jest Vladař? Góra ma 693 m n.p.m. i wyróżnia się w krajobrazie płaskim, stołowym wierzchołkiem.

Co znaleziono na szczycie Vladařa? Pozostałości jednego z największych celtyckich grodzisk w Czechach — wały, fosy, cysterny i ślady osadnictwa z epoki żelaza, sięgające V–IV wieku p.n.e.

Jaka bitwa rozegrała się na Vladařu? W listopadzie 1421 roku husyci pod wodzą Jana Žižki bronili się tu trzy dni przed armią panów plzeńskich, po czym przebili się do Žatca.

Czy na Vladař można wejść pieszo? Tak, prowadzi tam znakowany szlak z przystanku Záhořice (ok. 2 km) oraz ścieżka edukacyjna pętlą ze Žlutic.

Czym jest rezerwat przyrody Vladař? To chroniony obszar 227 ha z rzadkimi zbiorowiskami stepowymi i lasostepowymi oraz stanowiskiem storczyków.