Villa Romana de Rio Maior

Villa Romana de Rio Maior to stanowisko archeologiczne w mieście Rio Maior, w dystrykcie Santarém w Portugalii. Zachowane pozostałości rzymskiej rezydencji od 2014 roku mają status obiektu o interesie publicznym. To dobry przystanek dla osób, które lubią zwiedzać ślady starożytnego osadnictwa poza utartymi szlakami.

Czym jest Villa Romana de Rio Maior?

Villa to rzymska posiadłość ziemska, w której część mieszkalna łączyła się z zapleczem gospodarczym. W Rio Maior odkryto część miejską, czyli reprezentacyjne pomieszczenia właściciela. Zajmuje ona około 772 metrów kwadratowych i składa się z czterech korytarzy, sześciu pokoi oraz dwóch apsyd. Posadzki w tych wnętrzach pokrywały mozaiki.

Jak odkryto to miejsce?

Pierwsza wzmianka o znaleziskach pochodzi z XIX wieku. Podczas orki rolnik wydobył z ziemi dwa marmurowe trzony kolumn, z których jeden miał cztery metry długości, a także fragmenty mozaiki. W 1983 roku muzealny sektor gminy przeprowadził badania sondażowe. Presja urbanizacyjna i potrzeba powiększenia cmentarza sprawiły jednak, że pełne wykopaliska prowadzono dopiero w latach 1995–1999, na wniosek portugalskiego instytutu dziedzictwa architektonicznego.

Co warto zobaczyć?

Mozaiki

Główną atrakcją są posadzki mozaikowe. Dominują panele geometryczne ozdobione motywami roślinnymi. Mozaiki stały się przedmiotem osobnego opracowania naukowego, co pokazuje ich znaczenie dla badaczy rzymskiej Lusitanii.

Rzeźby i Nimfa Fontanária

Podczas prac znaleziono fragmenty co najmniej pięciu posągów, w tym jednego naturalnej wielkości. Prawie w całości zachowała się rzeźba znana jako Ninfa Fontanária de Rio Maior, czyli nimfa związana z fontanną. Posągi przedstawiały bóstwa i dawały wnętrzom pałacowy charakter.

Z jakiego okresu pochodzi villa?

Rezydencję zbudowano w I wieku. Największe zmiany przypadły na okres od końca III do końca IV wieku. Wtedy w kolejnych etapach budowy przekształcono ją w luksusową siedzibę z marmurowymi elementami, posadzkami mozaikowymi i rzeźbami.

Gdzie leży i jak zaplanować wizytę?

Stanowisko znajduje się w gminie Rio Maior, w regionie Ribatejo, na współrzędnych około 39,333 N, 8,940 W. Godziny otwarcia i zasady wstępu warto sprawdzić na stronie gminy przed wyjazdem, ponieważ mogą się zmieniać. Zwiedzanie zajmuje zwykle niewiele czasu, dlatego dobrze łączyć je z innymi punktami w okolicy.

Najczęstsze pytania

Czy villa jest zabytkiem chronionym?

Tak. Od 2014 roku ma status obiektu o interesie publicznym.

Kiedy prowadzono wykopaliska?

Głównie w latach 1995–1999, po wcześniejszych badaniach z 1983 roku.

Co jest najcenniejszym znaleziskiem?

Mozaiki oraz prawie kompletna rzeźba Ninfa Fontanária.

Z jakich czasów pochodzi obiekt?

Powstał w I wieku, a w późnym antyku, od końca III do końca IV wieku, został rozbudowany i bogato wyposażony.

Jak duży jest odkryty obszar?

Około 772 metrów kwadratowych części miejskiej, z czterema korytarzami i sześcioma pokojami.