Věstonická nádrž

Věstonická nádrž to środkowy ze zbiornik trzech połączonych zbiorników wodnych na rzece Dyji, powstałych w ramach budowy elektrowni wodnych Nowe Młyny (Nové Mlýny) w latach 1975–1988 na południu Moraw, w powiecie Břeclav. Nazwę wziął od pobliskiej wsi Dolní Věstonice, znanej głównie z archeologicznych odkryć paleolitycznych, choć sam zbiornik to przede wszystkim ostoja przyrody, a nie atrakcja historyczna.

Dlaczego to miejsce jest chronione?

Obszar zbiornika uzyskał status przyrodniczego rezerwatu w 1994 roku. Celem ochrony jest zachowanie ekosystemów wodnych i mokradłowych powstałych po zalaniu dawnych lasów łęgowych, mokradeł i łąk w latach 1976–1980. W 2005 roku teren włączono także do sieci Natura 2000 jako obszar ptasi, co podkreśla jego znaczenie dla ochrony rzadkich gatunków ptaków wodnych i błotnych.

Co można tu zobaczyć?

Věstonická nádrž jest jedną z najważniejszych ostoi ornitologicznych na Morawach. To miejsce lęgowe wielu gatunków ptaków wodnych, w tym różnych gatunków mew, a przede wszystkim kluczowy przystanek migracyjny i zimowisko dla ptactwa wodnego. W okresie zimowym na zbiorniku gromadzą się dziesiątki tysięcy gęsi gęgawych oraz dziesiątki bielików. Dla obserwatorów ptaków (birdwatcherów) to jedno z najciekawszych miejsc w regionie, szczególnie jesienią i zimą, gdy koncentracje ptactwa są największe.

Ślad zatopionej wsi

Na jednej z wysp pośrodku zbiornika zachował się kościół pod wezwaniem świętego Linharta – ostatnia pozostałość po zatopionej wsi Mušov, która ustąpiła miejsca wodom w trakcie budowy kaskady zbiorników Nowe Młyny. Widoczna z brzegu wieża kościoła jest dziś jednym z symboli tego miejsca i przypomina o krajobrazie, który zniknął pod wodą.

Jak zwiedzać Věstonicką nádrž?

Okolice zbiornika oferują trasy piesze i rowerowe wzdłuż brzegów, skąd można obserwować ptactwo bez wchodzenia na teren samego rezerwatu, co jest ważne ze względu na ochronę lęgowisk. Region Nowych Młynów to popularny cel wycieczek jednodniowych z pobliskiego Mikulova czy Brna, łączący walory przyrodnicze z bliskością winnic południowej Moraw. Warto zabrać lornetkę – obserwacja ptaków z pewnej odległości to najlepszy sposób, by nie zakłócać ich naturalnego rytmu.

Najczęstsze pytania

Czy można się kąpać w Věstonickiej nádrž? Zbiornik pełni przede wszystkim funkcję przyrodniczą i energetyczną (elektrownia wodna), a znaczna jego część podlega ochronie rezerwatowej – kąpiel nie jest tu typową aktywnością turystyczną, w przeciwieństwie do sąsiednich zbiorników kaskady Nowych Młynów.

Kiedy najlepiej obserwować ptaki? Największe koncentracje ptactwa wodnego, w tym gęsi gęgawe i bieliki, pojawiają się jesienią i zimą, gdy zbiornik pełni funkcję zimowiska.

Co to za wieża widoczna na wodzie? To wieża kościoła świętego Linharta, jedyna zachowana pozostałość po zatopionej wsi Mušov.

Czy rezerwat jest ogólnodostępny? Sam obszar wodny i wyspy podlegają ochronie ze względu na lęgowiska ptaków, ale okoliczne ścieżki brzegowe są dostępne dla zwiedzających.