Vermeulens molen

Vermeulens molen to murowany młyn stojący przy Vlamertingsestraat w Elverdinge, wsi należącej do gminy Ypres w Flandrii Zachodniej. Choć nazwa sugeruje zwykły wiatrak, obiekt ma bogatą, ponad dwustuletnią historię i dziś jest jednym z ciekawszych świadectw dawnego przemysłu młynarskiego regionu.

Skąd wzięła się nazwa młyna?

Nazwa pochodzi od rodziny Vermeulen, a dokładniej od Charlesa Louisa Vermeulena-Smagghe, który w 1838 roku odkupił działający wówczas drewniany młyn od Charlesa Eugène'a Dehaene'a. To właśnie rodzina Vermeulen nadała obiektowi charakter, jaki zachował się do dziś, a jej potomkowie (rodzina Vermeulen/Smagghe) pozostają właścicielami budynku.

Jak zmieniała się konstrukcja młyna?

Pierwotny młyn powstał między 1795 a 1817 rokiem jako drewniana, trzykondygnacyjna budowla zbożowo-olejarska. Po przejęciu przez Vermeulena konstrukcja okazała się niewystarczająca — w 1843 roku drewniany korpus zastąpiono murowanym, kamiennym młynem, zachowując jego podwójne przeznaczenie: mielenie zboża oraz tłoczenie oleju.

Kolejna istotna zmiana nastąpiła w 1909 roku, gdy usunięto skrzydła wiatraka, a napęd zastąpiono mechanicznym. Od tego momentu młyn przestał być klasycznym wiatrakiem w rozumieniu wykorzystania siły wiatru, funkcjonując jako młyn napędzany mechanicznie.

Jaką rolę odegrał młyn podczas II wojny światowej?

Ze względu na swoje położenie i wysokość korpus młyna wykorzystali niemieccy żołnierze jako punkt obserwacyjny. Aby zwiększyć zasięg widoczności nad okoliczną, płaską okolicą, dobudowali dodatkowe warstwy cegieł na szczycie budowli. Ten wojenny epizod pozostawił trwały ślad w bryle obiektu, widoczny do dziś w nietypowym zwieńczeniu korpusu.

Co przetrwało do naszych czasów?

Wnętrze młyna wciąż kryje mechaniczne wyposażenie z czasów jego świetności: trzy pary kamieni młyńskich, wialnię do oczyszczania ziarna, gniotownik do owsa oraz silnik wysokoprężny, który napędzał całą instalację po odejściu od siły wiatru. Wyposażenie zachowało się na parterze oraz na trzech kolejnych kondygnacjach, co czyni Vermeulens molen rzadkim przykładem młyna, w którym oryginalna technologia produkcji nie została rozebrana ani wywieziona.

W 2008 roku doszło do częściowego zawalenia trzeciego piętra — przyczyną było uszkodzenie belki nośnej przez owady drążące drewno. Wcześniej, w latach 1993–1994, przeprowadzono kompleksową renowację zarówno korpusu murowanego, jak i mechanizmu młyńskiego, dzięki czemu obiekt przetrwał w relatywnie dobrym stanie do dziś.

Dlaczego warto zobaczyć Vermeulens molen?

To rzadka okazja, by zobaczyć młyn, który przeszedł pełną drogę technologiczną: od drewnianej konstrukcji wiatrowej, przez murowaną wersję z napędem wiatrowym, aż po młyn mechaniczny napędzany silnikiem. Dodatkowo warstwa historii wojennej — ślady po niemieckich żołnierzach wykorzystujących budynek jako punkt obserwacyjny — nadaje mu znaczenie wykraczające poza samą historię młynarstwa. Obiekt znajduje się blisko Ypres, miasta silnie kojarzonego z historią I wojny światowej, co czyni okolicę atrakcyjną dla osób zainteresowanych dziedzictwem historycznym regionu Flandrii Zachodniej.

Najczęstsze pytania

Czy młyn można zwiedzać? Budynek pozostaje własnością prywatną rodziny Vermeulen/Smagghe, dlatego dostępność dla zwiedzających może być ograniczona — warto to sprawdzić lokalnie przed wizytą.

Czy młyn nadal ma skrzydła? Nie, skrzydła usunięto w 1909 roku, gdy napęd wiatrowy zastąpiono mechanicznym.

Z jakiego materiału zbudowany jest obecny korpus? Obecny korpus jest murowany, kamienny — zastąpił pierwotną konstrukcję drewnianą w 1843 roku.

Gdzie dokładnie znajduje się młyn? Przy Vlamertingsestraat w Elverdinge, miejscowości należącej do gminy Ypres w prowincji Flandria Zachodnia.