Velký Kosíř

Velký Kosíř to najwyższe wzniesienie regionu Hané, liczące 442 m n.p.m. Znajduje się około 9 km na północny zachód od Prostějova i 15 km na południowy zachód od Ołomouca, a jego szczytowa partia leży w granicach katastralnych wsi Slatinky w powiecie Prostějov. Zalesione, płaskie wzgórze od 2000 roku stanowi rdzeń Parku Przyrody Velký Kosíř o powierzchni niemal 20 km², przez który prowadzi ścieżka dydaktyczna. Wśród mieszkańców Hané wzgórze bywa żartobliwie nazywane "hanackim Mont Blanc" – to lokalny symbol regionu widoczny z daleka nad płaską równiną.

Co warto zobaczyć na szczycie?

Na wierzchołku stoi wieża widokowa o wysokości 28 metrów, z tarasem widokowym na wysokości 25 m. To już druga konstrukcja w tym miejscu – pierwsza, drewniana wieża, stała tu w latach 1927-1939, zanim została rozebrana z powodu złego stanu technicznego. Obecna wieża, otwarta w 2013 roku, miała oferować widok na wzgórza Bouzovské vrchy, równinę Hané, a przy dobrej widoczności nawet na sylwetkę Niskiego Jesionika. Niestety od 2017 roku wieża jest zamknięta z powodu uszkodzeń konstrukcyjnych, a w 2023 roku wydano decyzję o jej rozbiórce z powodu zawilgocenia i zagrzybienia drewna; odbudowa planowana jest dopiero po 2027 roku. Przed wyprawą warto więc sprawdzić aktualny stan obiektu.

Jaka przyroda kryje się w okolicy?

Velký Kosíř otacza kilka chronionych obszarów o różnym statusie. Najbliżej szczytu leży rezerwat przyrody Malý Kosíř, a w sąsiedztwie znajdują się także narodowy pomnik przyrody Kosířské lomy (dawne kamieniołomy), rezerwat przyrody Andělova zmola oraz pomnik przyrody Studený kout. To sprawia, że cały teren parku przyrody jest ceniony przez miłośników przyrody i botaników, nie tylko przez turystów szukających widoku ze szczytu.

Jakie są tu szlaki i jak dotrzeć na szczyt?

Na wieżę widokową najwygodniej prowadzą żółty i zielony szlak turystyczny. Trasy zaczynają się m.in. przy stacji kolejowej w Slatinicach (szlak żółty) oraz w Čelechovicach (szlak żółty i zielony). Piesza wędrówka przez zalesione zbocza zajmuje zwykle nieco ponad godzinę, w zależności od wybranego wariantu i punktu startowego.

Co jeszcze można spotkać na trasie?

Przy północno-wschodnim podnóżu Kosíře, wzdłuż żółtego szlaku prowadzącego do Slatinic, stoi pomnik upamiętniający czterech pilotów, którzy zginęli w katastrofie śmigłowca w 1998 roku. Na zboczu powyżej wsi Čechy pod Kosířem znajduje się z kolei niewielka wnękowa kapliczka Matki Bożej Różańcowej – skromny akcent sakralny wśród lasów.

Najczęstsze pytania

Jak wysoki jest Velký Kosíř? Wzgórze osiąga 442 m n.p.m. i jest najwyższym punktem regionu Hané.

Czy można wejść na wieżę widokową? Obecnie nie – wieża jest zamknięta od 2017 roku z powodu uszkodzeń, a jej odbudowę zaplanowano dopiero po 2027 roku.

Jakie szlaki prowadzą na szczyt? Najczęściej wybierane są żółty i zielony szlak, ze startem np. w Slatinicach lub Čelechovicach.

Czy w okolicy są rezerwaty przyrody? Tak, cały teren objęty jest Parkiem Przyrody Velký Kosíř, a w jego granicach leżą m.in. rezerwat Malý Kosíř i pomnik przyrody Kosířské lomy.

Czy to to samo co Malý Kosíř? Nie – to sąsiednie, ale odrębne wzniesienie o własnym rezerwacie przyrody i osobnej historii.