Velké Opatovice Castle

Zamek Velké Opatovice stoi w samym centrum niewielkiego miasteczka o tej samej nazwie, w powiecie Blansko, w regionie południowomorawskim, około 16 km od Moravské Třebové. To budowla, która przez ponad trzysta lat wielokrotnie zmieniała właścicieli i formę architektoniczną — od skromnej barokowej rezydencji po dzisiejszy gmach ratusza i muzeum.

Jak zaczęła się historia tego miejsca?

Już w XIV wieku na terenie dzisiejszego miasta istniały dwie fortalicje — górna i dolna. To właśnie na miejscu tej górnej powstał obecny zamek. W 1699 roku Jiří Markvart z Vězník zlecił budowę niewielkiego barokowego dworu z pięciu pomieszczeniami mieszkalnymi, wznoszonego na fundamentach starszej strażnicy. Wokół nowej rezydencji osuszono podmokłe grunty i założono park, który do dziś stanowi element otoczenia zamku.

Kto ukształtował dzisiejszy wygląd zamku?

Obecna, późnobarokowa forma budynku pochodzi z 1757 roku, kiedy hrabia Karel Otto ze Salm-Neuburg polecił wznieść nowy gmach na miejscu wcześniejszej rezydencji. Od 1797 do 1945 roku zamek należał do rodu Herbersteinów — to za ich czasów, na przełomie pierwszej i drugiej dekady XX wieku, przeprowadzono kolejną przebudowę: dobudowano neobarokową wieżę i nadano budynkowi mansardowe piętro, co znacząco zmieniło jego sylwetkę.

Co działo się z zamkiem w XX wieku?

Podczas I wojny światowej w budynku działał szpital wojskowy. W 1924 roku własność przeszła na miasto, które od tego czasu zarządza obiektem. Historię zamku naznaczył jednak dramatyczny epizod — 2 stycznia 1973 roku wybuchł pożar, w wyniku którego częściowo spłonęło skrzydło zajmowane przez szkołę podstawową. Odbudowa przywróciła budynkowi funkcjonalność, choć część pierwotnej substancji zabytkowej uległa wówczas zniszczeniu.

Co można zobaczyć w zamku dzisiaj?

Współcześnie w gmachu mieści się ratusz miejski oraz muzeum miejskie. Obiekt pełni więc funkcję administracyjną i kulturalną jednocześnie — to rzadkie połączenie, które sprawia, że zamek żyje na co dzień, a nie tylko podczas sezonu turystycznego. W kompleksie działa też kino, a jedną z głównych atrakcji jest Morawskie Centrum Kartograficzne, prezentujące rozwój kartografii na ziemiach czeskich oraz historyczne przyrządy geodezyjne i kartograficzne. Główny eksponat tej ekspozycji to plastyczna mapa reliefowa historycznych krain Moraw i Śląska o powierzchni około 100 metrów kwadratowych — model, który pozwala dosłownie "z góry" zobaczyć ukształtowanie terenu regionu.

Czy warto odwiedzić park przy zamku?

Park otaczający zamek powstał już w momencie budowy pierwszej barokowej rezydencji, na osuszonych wcześniej terenach podmokłych. Zieleń wokół budynku od wieków stanowi naturalne dopełnienie architektury i jest chętnie odwiedzana przez mieszkańców miasteczka oraz turystów przejezdnych po regionie Malá Haná.

Najczęstsze pytania

Czy zamek Velké Opatovice jest otwarty dla turystów? W budynku funkcjonuje ratusz oraz muzeum miejskie z Morawskim Centrum Kartograficznym, do którego zwiedzający mają dostęp w ramach ekspozycji muzealnej.

Do kogo należał zamek? Od XVII wieku właścicielami byli m.in. Jiří Markvart z Vězník, hrabia Karel Otto ze Salm-Neuburg, a od 1797 do 1945 roku rodzina Herbersteinów. Od 1924 roku obiekt jest własnością miasta.

Co zobaczyć w muzeum zamkowym? Główną atrakcją jest plastyczna mapa reliefowa Moraw i Śląska o powierzchni około 100 m², prezentowana w Morawskim Centrum Kartograficznym, wraz z historycznymi przyrządami geodezyjnymi.

Czy zamek ucierpiał w wyniku jakichś zdarzeń historycznych? Tak — 2 stycznia 1973 roku doszło do pożaru, w którym częściowo spłonęło skrzydło zajmowane wcześniej przez szkołę podstawową.

Jak daleko jest zamek od większych miast? Velké Opatovice leży około 16 km od Moravské Třebové, w powiecie Blansko, w regionie południowomorawskim.