Velké Heraltice Castle

Zámek Velké Heraltice to rozległe założenie pałacowo-parkowe w północno-wschodnich Czechach, w regionie morawsko-śląskim, którego historia sięga XIII wieku. Choć dzisiejsza bryła to efekt kilku kolejnych przebudów, w jej wnętrzu wciąż kryje się rdzeń średniowiecznego grodu, a wokół rozciąga się jeden z ładniejszych parków krajobrazowych tej części Śląska Opawskiego.

Jak zamek zmieniał się na przestrzeni wieków?

Pierwsza pisemna wzmianka o Heralticích pochodzi z 1265 roku, kiedy właścicielem tutejszej warowni był feudał zapisujący się „po Heralticích". Z tego najstarszego okresu przetrwała do dziś potężna cylindryczna wieża, wtopiona później w kolejne warstwy zabudowy. Na przełomie XV i XVI wieku gotycki gródek rozbudowano i ufortyfikowano, a w połowie XVI wieku właściciele z rodu Vrbnów podnieśli gotyckie skrzydła o kolejne piętro, nadając rezydencji renesansowy charakter.

Rok 1666 przyniósł katastrofę – wielki pożar poważnie uszkodził zabudowania. Dwa lata później, za sprawą hrabiego Jiřího Štěpána z Vrbna, zamek odbudowano w stylu barokowym. W 1694 roku majątek trafił w ręce cystersów z klasztoru w Velehradzie, a od 1767 roku ponownie należał do rodu Vrbnów, którzy przeprowadzili gruntowny remont wnętrz. Ostatnimi prywatnymi właścicielami, od końca XIX wieku aż do 1945 roku, byli hrabiowie Bellegarde. Po drugiej wojnie światowej majątek przeszedł na własność państwa, a w 1964 roku uznano go za zabytek kultury. Ostatnią dużą modernizację przeprowadzono w 1970 roku.

Co charakteryzuje architekturę zamku?

Układ przestrzenny opiera się na dwóch dziedzińcach – mniejszym i większym – pomiędzy którymi wznosi się neogotycka kaplica, dobudowana w XIX wieku. Wielopiętrowe skrzydła zachowały renesansowe sklepienia oraz elementy arkadowe, świadczące o kolejnych fazach przebudowy: od gotyckiego rdzenia, przez renesans i barok, po XIX-wieczne uzupełnienia.

Co warto wiedzieć o parku zamkowym?

Zamek otacza rozległy, licząca około 6 hektarów założenie parkowe w stylu angielskim, powstałe w pierwszej połowie XIX wieku, prawdopodobnie około 1830 roku. Park rozłożony jest na nierównym terenie nad potokiem Heraltický, co nadaje mu malowniczy, naturalistyczny charakter. W jego obrębie zachowała się XIX-wieczna oranżeria – budynek szklarniowy, w którym niegdyś przechowywano rośliny ciepłolubne. Spacer po parku jest tolerowany przez zarządcę obiektu, choć nie jest to formalnie oznaczony szlak turystyczny.

Czy zamek można zwiedzać?

Obecnie budynek zamku pełni funkcję domu młodzieży (internatu) i nie jest udostępniony do zwiedzania wnętrz. Osoby odwiedzające Velké Heraltice mogą jednak obejrzeć bryłę zamku z zewnątrz oraz przejść się po otaczającym go parku z oranżerią, co samo w sobie stanowi przyjemny cel spaceru dla miłośników historii i architektury.

Najczęstsze pytania

Kiedy powstał zamek w Velké Heraltice? Pierwsza wzmianka o miejscowości i jej ówczesnych właścicielach pochodzi z 1265 roku, a z tego okresu zachowała się cylindryczna wieża – najstarszy element całego założenia.

Czy można zwiedzać wnętrza zamku? Nie – obiekt służy obecnie jako dom młodzieży i nie jest otwarty dla zwiedzających. Dostępny jest za to okalający go park.

Co znajduje się w parku zamkowym? Około sześciohektarowy park w stylu angielskim z XIX wieku oraz zabytkowa oranżeria, w której niegdyś hodowano rośliny egzotyczne.

Kto był ostatnim prywatnym właścicielem zamku? Od końca XIX wieku do 1945 roku majątek należał do rodu hrabiów Bellegarde, po czym przeszedł na własność państwa.