NextOnTrip

Vasshjulet i Losby

Lørenskog, Norwegia

Zapisz to miejsce i odkrywaj atrakcje w pobliżu z NextOnTrip

W aplikacji dodasz je do ulubionych, zobaczysz na mapie, co jeszcze warto odwiedzić w okolicy, i zdobędziesz odznakę za wizytę.

Aplikacja jest dostępna na iPhone'a i Androida.

O tym miejscu

Vasshjulet to zabytkowe koło wodne w Lørenskog, w Østmarce, na terenie dawnego majątku Losby. Z niemal siedmiometrową średnicą jest jednym z większych zachowanych kół wodnych we wschodniej Norwegii. To jednocześnie punkt na szlaku spacerowym i symbol całej gminy.

Czym jest Vasshjulet?

Koło napędzało kiedyś Østmorksaga, tartak położony w górnym biegu rzeki Losbyelva. Woda płynęła do niego długim drewnianym korytem z jeziora Mønevann. Dzięki takiemu spadowi można było zbudować koło o średnicy zbliżonej do siedmiu metrów. Tartak należał do największych w tej części dorzecza Glomma. Budynki tartaku już nie istnieją, ale samo koło przetrwało i stoi w miejscu, gdzie pracowało.

Jak długo działał tartak?

Piła wodna w Losby pojawia się w źródłach po raz pierwszy w 1560 roku. Obecne koło zbudowano około 1865 roku, choć różne opracowania podają nieco odmienne daty. Właściciel Losby, Lorentz Meyer Boeck, utrzymywał napęd wodny aż do 1953 roku. Później do maszyn pomocniczych zaczęto używać silników elektrycznych, zasilanych z własnej elektrowni majątku. Tartak był więc jednym z najdłużej pracujących tartaków napędzanych wodą w okolicy.

Jak koło ocalało?

W 1957 roku Lørenskog historielag, czyli lokalne towarzystwo historyczne, otrzymało koło w darze. W 1989 roku, dzięki zbiórce pieniędzy, przeprowadzono jego renowację. W 1998 roku własność i utrzymanie przejęła gmina Lørenskog. Towarzystwo uważa ocalenie koła za jedno ze swoich najważniejszych dokonań.

Dlaczego jest symbolem gminy?

W 1957 roku koło wodne zatwierdzono jako motyw herbu Lørenskog. Czerwone koło na złotym tle przypomina o dawnej roli wody i drewna w tutejszej gospodarce.

Jak tam dotrzeć?

Vasshjulet jest celem spacerów po Østmarce, rozległym lesie na wschód od Oslo. Popularna pętla zaczyna się w Sørbygda i prowadzi obok jeziora Mønevann. Trasa ma około 8,4 km i zajmuje mniej więcej dwie i pół godziny marszu. W pobliżu leży gospodarstwo Losby z kawiarnią, gdzie można odpocząć po drodze.

Najczęstsze pytania

Czy koło nadal się obraca? Koło jest zachowane jako zabytek. Tartak nie działa od 1953 roku, a zabudowania przy nim zniknęły.

Czy wstęp jest płatny? Koło stoi w terenie otwartym, przy szlakach Østmarki. Nie znaleźliśmy informacji o opłatach.

Dla kogo jest to miejsce? Dla osób lubiących krótkie wycieczki z elementem historii przemysłu: rodzin, fotografów i miłośników techniki. Jest dobrym przystankiem w trakcie dłuższego spaceru po lesie wokół Mønevann.

Czy nazwa oznacza coś jeszcze? Tak, „Vasshjulet Tut og Blæs” to osobna organizacja, zespół dęty dla osób z niepełnosprawnością intelektualną, założony w Lørenskog w 1988 roku. Nie ma związku z samym zabytkiem, choć czerpie z niego nazwę.

Dobrze wiedzieć

Najlepiej zaplanować wizytę w suchy dzień, bo ścieżki w lesie bywają błotniste. Warto wziąć wygodne buty i zapas wody, a kawiarnię w Losby potraktować jako nagrodę na końcu trasy. Samo koło wygląda najlepiej z bliska, gdy widać drewnianą konstrukcję łopat i zarys dawnego koryta, którym płynęła woda z Mønevann.

W pobliżu

Zbieraj odznaki za odwiedzane miejsca

Pobierz NextOnTrip, odkrywaj nowe miejsca i odznaczaj swoje trasy.