Abel Monument, Royal Palace Park, Oslo

Pomnik Abla w Parku Pałacowym w Oslo to rzeźba poświęcona Nielsowi Henrikowi Ablowi, norweskiemu matematykowi, która stoi na niewielkim wzniesieniu przed Pałacem Królewskim. Autorem jest Gustav Vigeland, twórca słynnego parku rzeźb w Oslo. Pomnik stoi w zielonej części miasta, kilka kroków od spacerowych alejek.

Kim był Niels Henrik Abel?

Abel (1802–1829) jest jednym z najwybitniejszych matematyków w historii Norwegii. Żył bardzo krótko, ale zdążył wykazać, że ogólnego równania piątego stopnia nie da się rozwiązać za pomocą pierwiastników. Jego nazwisko nosi dziś m.in. Nagroda Abla, przyznawana od 2002 roku przez norweskie władze za wybitne osiągnięcia w matematyce.

Jak wygląda pomnik?

Brąz stoi na wzgórku, które nazywa się Abelhaugen. Zamiast klasycznego portretu uczonego z księgą czy cyrklem Vigeland pokazał ruch i energię. Muzeum Vigelanda opisuje rzeźbę jako dzieło oddające siłę umysłu przez dynamikę postaci, a nie przez tradycyjne atrybuty. Młodzieńcza postać kroczy nad dwiema pochylonymi figurami, które zwykle odczytuje się jako symbol pokonanej niewiedzy lub przeciwności. Całość, razem z cokołem, ma około 12 metrów wysokości.

Nie wszyscy byli zachwyceni. Niemiecki matematyk Felix Klein opisał pomnik jako młodego atletę kroczącego nad dwiema ofiarami i uznał, że projekt rozczaruje każdego, kto znał charakter Abla. Mimo tej krytyki rzeźba uchodzi za przełom w karierze Vigelanda i otworzyła mu drogę do kolejnych wielkich zleceń.

Kiedy powstał?

Źródła nie są zgodne co do roku odsłonięcia. Większość podaje rok 1908, a tekst Muzeum Vigelanda wskazuje 1911. Bezpieczniej więc mówić, że pomnik odsłonięto na początku XX wieku.

Dlaczego warto tu zajrzeć?

• Pomnik łączy dwa wątki: historię nauki i twórczość Vigelanda, więc to dobry przystanek przed wizytą w Parku Vigelanda.
• Leży w Parku Pałacowym, w centrum miasta, łatwo więc wpleść go w spacer wokół Pałacu Królewskiego.
• Co roku przy pomniku odbywa się ceremonia składania wieńców związana z Nagrodą Abla.

Najczęstsze pytania

Kto zaprojektował pomnik Abla w Oslo? Gustav Vigeland, norweski rzeźbiarz.

Gdzie dokładnie stoi? W Parku Pałacowym, na wzgórzu Abelhaugen, przed Pałacem Królewskim w Oslo.

Czy wstęp jest płatny? Pomnik stoi w publicznym parku, więc można go oglądać podczas spaceru.

Co przedstawiają postacie u stóp Abla? Dwie pochylone figury, które tradycyjnie interpretuje się jako przezwyciężone przeszkody. Sam Vigeland pokazał raczej siłę umysłu w ruchu niż dosłowną opowieść o życiu matematyka.

Czy to jedyna rzeźba Vigelanda w Oslo? Nie. Najbardziej znany jest park rzeźb jego autorstwa, który warto zobaczyć w ramach tej samej wizyty w mieście.

Wskazówka na wizytę

Dobrze zajrzeć tu w ciągu dnia, gdy park jest pełen spacerowiczów, a rzeźbę widać z różnych stron. Pomnik najlepiej oglądać z dołu, od strony alejki, bo wtedy widać, jak postać wznosi się nad pochylonymi figurami.