Vanbutselesmolen, Wevelgem

Vanbutselesmolen to murowany wiatrak stojący w Wevelgem, w belgijskiej prowincji Flandria Zachodnia. Swoją nazwę zawdzięcza rodzinie Vanbutsele, która przez dziesięciolecia prowadziła tu młyn i nadzorowała jego przebudowę w połowie XIX wieku.

Skąd wzięła się nazwa młyna?

Nazwa pochodzi od Richarda Vanbutsele, właściciela, który zdecydował się zastąpić starszy drewniany młyn nowoczesną, murowaną konstrukcją. Prace przy budowie białego, kamiennego młyna stojącego trwały około trzech lat, a wykonawcy starali się wykorzystać jak najwięcej drewna odzyskanego z poprzedniej budowli — zarówno ze względów praktycznych, jak i oszczędnościowych.

Jak zmieniała się funkcja młyna na przestrzeni lat?

Ukończony w 1848 roku młyn od początku pełnił podwójną rolę — służył zarówno do mielenia zboża, jak i tłoczenia oleju, co czyniło go istotnym punktem gospodarczym dla okolicznych gospodarstw. Rodzina Vanbutsele prowadziła go nieprzerwanie aż do 1947 roku, kiedy zaprzestano produkcji. Po zamknięciu młyn przez kolejne dekady stopniowo popadał w ruinę, pozbawiony bieżącej konserwacji.

Kiedy młyn trafił w ręce gminy?

Sytuacja zmieniła się 27 sierpnia 1975 roku, gdy gmina Wevelgem odkupiła obiekt od Agnes Vanbutsele. Przejęcie młyna przez samorząd otworzyło drogę do jego ratowania — od tego momentu odpowiedzialność za dalsze losy budowli spoczęła na władzach lokalnych, co w praktyce oznaczało możliwość ubiegania się o środki na renowację.

Jakie prace renowacyjne przeprowadzono?

Pierwszy większy remont odbył się w latach 1979–1980 i został zrealizowany przez firmę NV Cottenier z Aalbeke. Dzięki tym pracom przywrócono sprawność mechanizmu obrotowego, umożliwiając ponowne ustawianie skrzydeł zgodnie z kierunkiem wiatru. Eksploatacja nie trwała jednak długo — w 1989 roku młyn wyłączono z użytku z powodu usterki w konstrukcji łożyska czapy (elementu, na którym obraca się górna, ruchoma część młyna).

Kolejna, znacznie bardziej kompleksowa renowacja trwała od 1995 do 1997 roku. Wymieniono wówczas łożysko czapy, a starą, historyczną konstrukcję przekazano do muzeum młynarstwa w Wachtebeke, gdzie służy dziś jako eksponat dokumentujący dawną technikę budowy młynów.

W jakim stanie znajduje się młyn obecnie?

Mimo przeprowadzonych renowacji i tymczasowych zabezpieczeń, Vanbutselesmolen od pewnego czasu cierpi na brak regularnej konserwacji. Widoczne są zaniedbania w pracach murarskich oraz uszkodzenia konstrukcji czapy, co wskazuje, że obiekt ponownie wymaga interwencji, by nie utracić efektów wcześniejszych prac.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się Vanbutselesmolen? W miejscowości Wevelgem, w prowincji Flandria Zachodnia w Belgii.

Kiedy powstał obecny młyn? Murowaną konstrukcję ukończono w 1848 roku, zastępując nią starszy młyn drewniany.

Do czego służył młyn? Do mielenia zboża oraz tłoczenia oleju — obie funkcje wykonywano w tym samym obiekcie.

Czy młyn można dziś zwiedzać lub zobaczyć w ruchu? Ze względu na obecny stan techniczny i brak bieżącej konserwacji, przed odwiedzinami warto sprawdzić aktualne informacje u lokalnych władz Wevelgem, gdyż dostępność obiektu może być ograniczona.

Kto obecnie zarządza młynem? Od 1975 roku właścicielem jest gmina Wevelgem, która przejęła obiekt od rodziny Vanbutsele.