Valloires Abbey

Opactwo Valloires to dawne opactwo cysterskie położone w gminie Argoules, w dolinie rzeki Authie, w departamencie Somme na północy Francji. Historia zakonników sięga XII wieku, a dziś miejsce łączy w sobie zabytkową architekturę sakralną, jeden z najbardziej rozpoznawalnych ogrodów krajobrazowych we Francji oraz działalność charytatywną na rzecz dzieci.

Jak powstało opactwo w dolinie Authie?

Fundację umożliwił w 1138 roku hrabia Ponthieu Guy II, który sprowadził do doliny Authie mnichów cysterskich. Zakonnicy osiedlili się na stałe w Valloires w 1158 roku, tworząc jedną z kolejnych „córek" macierzystego opactwa w Cîteaux. W okresie największej świetności, w XII i XIII wieku, klasztor liczył około stu mnichów, a w 1226 roku wzniesiono pierwszy kościół klasztorny w stylu ostrołukowym. Przez wieki opactwo było celem ataków — ucierpiało podczas wojny stuletniej w XIV wieku, później podczas najazdów hiszpańskich i starć z hugenotami w XVI wieku, a w XVII wieku zniszczyły je wojska cesarskie. Ze względu na tę historię pochówków opactwo stało się też miejscem spoczynku niemal wszystkich hrabiów Ponthieu panujących między XII a XIV wiekiem.

Dlaczego wnętrze kościoła zaskakuje przepychem?

Obecny gmach opactwa odbudowano w XVIII wieku i jest to jedyne w pełni zachowane osiemnastowieczne opactwo cysterskie we Francji. Wewnątrz kościoła klasztornego znajduje się rzadki we Francji przykład dekoracji rokokowej — autorem bogato rzeźbionych balustrad w prezbiterium oraz boazerii w zakrystii, utrzymanych w stylu Ludwika XV, był austriacki baron i rzeźbiarz w drewnie Simon Pfaff de Pfaffenhoffen, który po wygnaniu osiadł w pobliskim Saint-Riquier. Kontrast między surowym, średniowiecznym rodowodem zakonu cystersów a lekkością rokokowej dekoracji jest jednym z powodów, dla których wnętrze przyciąga zwiedzających.

Czym są słynne Ogrody Valloires?

Otaczające opactwo ogrody zaprojektował francuski architekt krajobrazu Gilles Clément, a otwarto je dla publiczności pod koniec lat 80. XX wieku. Zajmują około 8 hektarów w dnie doliny, z różnicą wysokości przekraczającą 25 metrów między najwyższym a najniższym punktem założenia. Rosną tu tysiące gatunków i odmian starych róż oraz rzadkich krzewów, a układ łączy część formalną, różanki oraz dziką, podmokłą część nawiązującą do naturalnego charakteru doliny Authie. To właśnie ogrody sprawiły, że Valloires jest dziś kojarzone nie tylko z historią zakonną, ale i z ogrodnictwem na najwyższym poziomie.

Jaką funkcję pełni opactwo dzisiaj?

Losy Valloires zmieniły się po rewolucji francuskiej — klasztor zamknięto w 1790 roku, a budynki wielokrotnie sprzedawano. Przełomowy okazał się rok 1922, gdy pielęgniarka Czerwonego Krzyża Thérèse Papillon wykupiła opactwo i urządziła w nim prewentorium dla dzieci, zakładając Stowarzyszenie Valloires, uznane za instytucję pożytku publicznego w 1925 roku. Po zakończeniu działalności prewentoryjnej w 1976 roku stowarzyszenie kontynuowało misję opiekuńczą, prowadząc dziś placówki dla dzieci w trudnej sytuacji życiowej oraz ośrodek terapeutyczno-wychowawczy. Część zabudowań pozostaje więc miejscem pracy socjalnej, a druga część przyjmuje turystów — dział kulturalny opactwa organizuje zwiedzanie z przewodnikiem oraz wydarzenia, przyciągając rocznie ponad 30 tysięcy odwiedzających.

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie znajduje się opactwo Valloires? W gminie Argoules, w departamencie Somme, w dolinie rzeki Authie, w regionie Hauts-de-France.

Czy opactwo i ogrody można zwiedzać razem? Tak, opactwo i otaczające je ogrody stanowią jeden kompleks turystyczny, zwiedzany zwykle podczas tej samej wizyty.

Czy to prawda, że w opactwie pochowani są hrabiowie Ponthieu? Tak, niemal wszyscy hrabiowie Ponthieu sprawujący władzę od XII do XIV wieku spoczywają na terenie opactwa.

Skąd pochodzi rokokowa dekoracja kościoła? Jej autorem jest austriacki rzeźbiarz Simon Pfaff de Pfaffenhoffen, który tworzył ją w XVIII wieku, mieszkając na wygnaniu w sąsiednim Saint-Riquier.

Czy Valloires to nadal czynny klasztor? Nie — dziś to siedziba stowarzyszenia opiekującego się dziećmi oraz obiekt turystyczno-kulturalny, a nie wspólnota zakonna.