Valdštejn

Valdštejn to średniowieczne ruiny zamku w kraju libereckim, kilka kilometrów od Turnova, wpisane w skalny krajobraz Czeskiego Raju. To najstarsza twierdza tego regionu — stoi na trzech piaskowcowych blokach skalnych należących do skalnego miasta Hruboskalsko, połączonych drewnianymi kładkami.

Kto zbudował zamek i kiedy powstał?

Twierdzę wzniosła w drugiej połowie XIII wieku (najprawdopodobniej w latach 1260–1280) jedna z gałęzi możnego rodu Markvarticów. Budowniczym miał być Jarosław z Hruštic, burgrabia zamku w Mladej Boleslavi, albo jego syn Zdeněk. Od nazwy siedziby ród zaczął używać przydomka „panowie z Valdštejna" — to właśnie od tego miejsca wywodzi swoje nazwisko późniejszy słynny ród Wallensteinów. Wczesnogotycka konstrukcja wykorzystywała naturalne piaskowcowe bloki jako fundament i częściowo jako materiał budowlany, co czyni Valdštejn jednym z ciekawszych przykładów architektury obronnej wtopionej w skały Czeskiego Raju.

Co warto zobaczyć na dziedzińcach zamku?

Obecny układ zamku to w dużej mierze efekt przebudów z XVIII i XIX wieku, kiedy ruiny gotyckiej twierdzy zaczęto zamieniać w miejsce pielgrzymkowo-spacerowe. W 1713 roku powstały kamienne schody prowadzące na teren zamku, a w 1722 roku na pierwszym dziedzińcu wzniesiono kaplicę św. Jana Nepomucena. W 1836 roku dobudowano bramę wjazdową za kamiennym mostem, który ozdobiono rzędem figur świętych. Rzeźby zdobiące dziś wnętrze kaplicy to oryginały dłuta Josefa Jiřího Jelínka z Kosmonos — pierwotnie zdobiły barokowy most i przedstawiają czeskich patronów.

Co można zwiedzić wewnątrz?

Poza spacerem po dziedzińcach i wałach turyści mogą wejść do zamkowych piwnic, gdzie urządzono ekspozycję archeologiczną oraz wystawę poświęconą historii wydobycia i obróbki piaskowca w regionie. Udostępniona jest też dawna sala bilardowa. Część dziedzińców oraz otoczenie kaplicy św. Jana Nepomucena są dostosowane dla osób poruszających się na wózkach.

Kto dziś zarządza zamkiem i ile osób go odwiedza?

Zamek należy obecnie do miasta Turnova, które udostępnia go zwiedzającym sezonowo, samodzielnie lub z przewodnikiem. Valdštejn odwiedza rocznie ponad 70 tysięcy turystów, co czyni go jedną z najpopularniejszych atrakcji Czeskiego Raju.

Gdzie dokładnie leży zamek?

Ruiny znajdują się w powiecie Semily, w bezpośrednim sąsiedztwie Turnova, w granicach obszaru chronionego krajobrazu Czeski Raj (Český ráj) — pierwszego tego typu obszaru chronionego w dawnej Czechosłowacji.

Najczęstsze pytania

Kto zbudował zamek Valdštejn? Twierdzę wzniosła w XIII wieku gałąź rodu Markvarticów, prawdopodobnie Jarosław z Hruštic lub jego syn Zdeněk.

Dlaczego zamek stoi na skałach? Budowniczowie wykorzystali naturalne piaskowcowe bloki skalnego miasta Hruboskalsko jako fundament i naturalną obronę twierdzy.

Co znajduje się w kaplicy na zamku? Kaplica św. Jana Nepomucena z 1722 roku mieści oryginalne barokowe rzeźby świętych patronów Czech, autorstwa Josefa Jiřího Jelínka, przeniesione tu z ozdobnego mostu.

Czy zamek jest dziś dostępny dla zwiedzających? Tak, należy do miasta Turnova i jest czynny sezonowo, z ekspozycją archeologiczną, wystawą o piaskowcu i salą bilardową.

Gdzie leży Valdštejn? W kraju libereckim, w powiecie Semily, tuż przy Turnovie, w obszarze chronionym Czeski Raj.