V jezírkách

V jezírkách to niewielki, ale niezwykle cenny przyrodniczo rezerwat w środkowych Czechach, chroniący mozaikę podmokłych łąk i śródpolnych oczek wodnych na obszarze niecałych 3 hektarów. Leży w powiecie kolińskim, pomiędzy miejscowościami Sokoleč, Velim i Cerhenice, na terenie kolejowego okręgu doświadczalnego w Cerhenicach.

Gdzie dokładnie się znajduje?

Obszar rozciąga się na wysokości około 193–194 metrów n.p.m., w krajobrazie rolniczym środkowoczeskiego Połabí. Współrzędne miejsca to w przybliżeniu 50,083°N, 15,113°E. Choć nazwa lokalizacji bywa czasem kojarzona z pobliskim Vítězovem, samo chronione terytorium wpisuje się w trójkąt wsi Sokoleč–Velim–Cerhenice, w bezpośrednim sąsiedztwie torów testowych kolei.

Czym jest ten obszar chroniony?

To narodowy pomnik przyrody o powierzchni niespełna 3 hektarów, obejmujący sieć stałych i okresowo zalewanych oczek wodnych oraz otaczające je łąki, które zajmują największą część terenu. Ochronie podlegają tu ekosystemy łąk i pastwisk, torfowiska niskie i przejściowe, a także same zbiorniki wodne wraz z bogatą florą ramienicową (Characeae) porastającą ich dno.

Dlaczego to miejsce jest chronione od 1988 roku?

Teren objęto ochroną prawną już w 1988 roku ze względu na wyjątkowe zagęszczenie rzadkich i zagrożonych gatunków związanych ze środowiskiem podmokłym. W 2009 roku ten sam obszar włączono dodatkowo do europejskiej sieci Natura 2000 jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, co potwierdziło jego ponadregionalną wartość przyrodniczą.

Jakie gatunki można tu spotkać?

Wśród roślin na szczególną uwagę zasługują storczyki z rodzaju kukułka, w tym kukułka szerokolistna preferująca wilgotne łąki. Oczka wodne są miejscem rozrodu rzadkich płazów, takich jak grzebiuszka ziemna i kumak nizinny, dla których sezonowe zalewanie terenu ma kluczowe znaczenie. Pod powierzchnią wody rozwijają się natomiast łąki ramienicowe – glony charakterystyczne dla czystych, mało zeutrofizowanych zbiorników.

Co warto wiedzieć przed wizytą?

Obszar ma charakter ściśle ochronny, a nie rekreacyjny – nie ma tu wyznaczonych szlaków turystycznych ani infrastruktury dla zwiedzających. Zbliżanie się do oczek wodnych może płoszyć płazy w okresie rozrodu i niszczyć delikatne zbiorowiska ramienic, dlatego zaleca się poruszanie wyłącznie po obrzeżach terenu i unikanie wchodzenia w głąb łąk, gdzie rosną chronione storczyki. Bliskość kolejowego okręgu testowego oznacza też, że część terenu może być czasowo niedostępna.

Najczęstsze pytania

Czy można wejść bezpośrednio do oczek wodnych? Nie – jest to teren ściśle chroniony, a wejście do wody zagraża populacjom płazów i roślinom wodnym.

Jaka jest powierzchnia obszaru chronionego? Około 2,98 hektara.

Od kiedy obszar jest objęty ochroną? Od 1988 roku jako pomnik przyrody, a od 2009 roku dodatkowo jako obszar Natura 2000.

Jakie gatunki są tu najcenniejsze? Storczyki z rodzaju kukułka, grzebiuszka ziemna, kumak nizinny oraz glony ramienicowe.

Czy w pobliżu są inne atrakcje przyrodnicze? Tak, region środkowoczeskiego Połabí obfituje w podobne, niewielkie obszary chronione związane z dawnymi meandrami i starorzeczami rzek.